സൂര്യമംഡലതോ ജാതോ മനുര്വൈവസ്വതഃ സ്വയമ്
സൂര്യന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് മനു വൈവസ്വതൻ സ്വയം ജനിച്ചു.
ദിവ്യാനാം ച യുഗാനാം ച തജ്ജ്ഞേയം ചൈകസപ്തതിഃ
ദൈവിക യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണം എഴുപത്തൊന്ന് എന്ന് അറിയുക.
വിഷ്ണുഃ പൂര്വാര്ദ്ധതോ ജാതഃ പരാര്ദ്ധാദ്വാമനഃ സ്വയമ്
വിഷ്ണു ആദ്യപകുതിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; പിന്നിലെ പകുതിയിൽ നിന്ന് വാമനൻ സ്വയം ജനിച്ചു.
ചതുശ്ശതാനി വര്ഷാണി പരമായുര്നൃണാം തദാ
അപ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ പരമായു നാലു നൂറ് വർഷമായിരുന്നു.
വര്ഷാണാം ത്രിശതാനാം ച നൃണാമായുഃ പ്രകീര്തിതമ്
മൂന്ന് നൂറ് വർഷം മനുഷ്യരുടെ ആയു എന്ന് പറയുന്നു.
കലൌ തു മരണം പ്രാപ്തോ വിശ്വരൂപോ ഹരിഃ സ്വയമ്
കലിയുഗത്തിൽ വിശ്വരൂപ ഹരി സ്വയം മരണത്തെ നേരിട്ടു.
പരാര്ദ്ധാദ്വാമനോ ദേവോ മഹേന്ദ്രാവരജോ ഹരിഃ 3.4.5.
പരാർദ്ധം കഴിഞ്ഞ്, മഹേന്ദ്രന്റെ ഇളയ സഹോദരനായ വാമനൻ ദേവൻ ഹരിയായി അവതരിച്ചു.
വിശ്വരൂപഹിതാര്ഥായ ത്രിയുഗീ സംബഭൂവ ഹ
വിശ്വരൂപന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി, അവൻ മൂന്നു യുഗങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ശ്വേതരൂപോ ഹരിഃ സത്യേ ഹംസാഖ്യോ ഭഗവാന്സ്വയമ് ദ്വാപരേ പീതരൂപശ്ച സ്വര്ണഗര്ഭോ ഹരിഃ സ്വയമ്
സത്യയുഗത്തിൽ ഹരി വെളുത്ത രൂപത്തിൽ ഹംസ എന്ന പേരിൽ സ്വയം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അവൻ മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള സ്വർണഗർഭനായി, ഹരിയായി തന്നെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
കലികാലേ തു സംപ്രാപ്തേ സംധ്യായാം ദ്വാപരേ യുഗേ ഏകീഭൂതാ ച ദേവക്യാം ജാതോ വിഷ്ണുസ്തദാ സ്വയമ്
കലിയുഗം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ സന്ധ്യയിൽ, ദേവകിയിൽ ഏകീഭൂതനായ വിഷ്ണു സ്വയം ജനിച്ചു.
വസുദേവഗൃഹേ രമ്യേ മഥുരായാം ച ദേവതാഃ
വസുദേവന്റെ മനോഹരമായ വീട്ടിൽ, മഥുരയിൽ, ദേവന്മാർ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
തദാ പ്രസന്നോ ഭഗവാന്ദേവാനാഹ ശുഭം വചഃ അഹം കലൌ ച ബഹുധാ ഭവാമി സുരസത്തമാഃ
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ഭഗവാൻ ദേവന്മാരോട് ശുഭമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'കലിയുഗത്തിൽ ഞാൻ പലവിധത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.'
ദിവ്യം വൃംദാവനം രമ്യം സൂക്ഷ്മം ഭൂതലസംസ്ഥിതമ്
ദിവ്യവും മനോഹരവും സൂക്ഷ്മവുമായ, ഭൂമിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വൃന്ദാവനം.
സര്വേ വേദാഃ കലൌ ഘോരേ ഗോപീഭൂതാഃ സമംതതഃ
ഭയാനകമായ കലിയുഗത്തിൽ, എല്ലാ വേദങ്ങളും എല്ലായിടത്തും ഗോപിമാരായി മാറി.
രാധയാ പ്രാര്ഥിതോഽഹം വൈ യദാ കലിയുഗാംതകേ
കലിയുഗത്തിന്റെ അവസാനം രാധാ എന്നെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ.
യുഗാംതപ്രലയം കൃത്വാ പുനര്ഭൂത്വാ ദ്വിധാതനുഃ
യുഗത്തിന്റെ അവസാനം പ്രളയം വരുത്തി, ഞാൻ വീണ്ടും രണ്ടുരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.
ഇതി ശ്രുത്വാ തു തേ ദേവാസ്തത്രൈവാന്തര്ലയം ഗതാഃ 3.4.5.
ഇങ്ങനെ കേട്ട ശേഷം, അവിടെയുള്ള ദേവന്മാർ അകത്തേക്ക് ലയിച്ചു.
യേ തു വൈ വിഷ്ണുഭക്താശ്ച തേ ഹി ജാനംതി വിശ്വഗമ് ജാനംതി നാപരേ വിപ്ര തഥാ ദാസാ ഹരേഃ സ്വയമ്
വിഷ്ണുഭക്തന്മാർ മാത്രമാണ് സർവ്വവ്യാപിയായതിനെ അറിയുന്നത്; മറ്റു ബ്രാഹ്മണന്മാരോ, ഹരിയുടെ ദാസന്മാരോ അതറിയുന്നില്ല.
വിഷ്ണുവാംഛാനുസാരേണ വിഷ്ണുമായാ സനാതനീ
വിഷ്ണുവിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം, വിഷ്ണുവിന്റെ ശാശ്വതമായ മായ.
കൃത്വാ കാലമയം സര്വം ജഗദേച്ചരാചരമ്
സകല ജഗത്തെയും, ചലനസ്ഥിരങ്ങളെയും, കാലത്തിൽ നിന്നുണ്ടാക്കി.
നമസ്തസ്യൈ മഹാകാല്യൈ വിഷ്ണുമായേ നമോനമഃ
ആ മഹാകാളിക്ക് നമസ്കാരം; വിഷ്ണുമായയ്ക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
താന്നോ വദ മഹാഭാഗ സര്വജ്ഞോഽസ്തി ഭവാന്സദാ
മഹാഭാഗനേ, എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ് നിങ്ങൾ എപ്പോഴും; ദയവായി ഞങ്ങളോട് പറയൂ.
വലീഗഢം മഹാരമ്യം യാദവൈ രക്ഷിതം പുരമ്
വലിയഗഡം എന്ന അതിമനോഹരമായ നഗരം, യാദവന്മാർ കാത്തുസൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
വീരസേനസ്യ വൈ പൌത്രം ഭൂപസേനം നൃപോത്തമമ്
വീരസേനയുടെ മകനായ ഭൂപസേനൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ഭൂപാ നാനാദേശ്യാഃ സമാഗതാഃ
അതിനിടയിൽ വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രാജാക്കന്മാർ ഒത്തുചേർന്നു.
സഹോദ്ദീനസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ പുനരാഗത്യ ദേഹലീമ്
സഹോദ്ദീനൻ ആ വാർത്ത കേട്ട ശേഷം വീണ്ടും വാതിലിനരികിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു.
തത്പശ്ചാദ്ബഹുധാ മ്ലേച്ഛാ ഇഹാഗത്യ സമന്തതഃ
അതിനുശേഷം പല ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള അന്യജാതികൾ ഇവിടെ എത്തി.
അദ്യപ്രഭൃതി ദേശേഽസ്മിഞ്ഛതവര്ഷാന്തരേ ഹി തേ
ഇന്ന് മുതൽ നൂറുവർഷത്തിനകം ഈ ദേശത്ത് അവർ—
മ്ലേച്ഛഭൂപാ മുനിശ്രേഷ്ഠാസ്തസ്മാദ്യൂയം മയാ സഹ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അന്യരാജാക്കന്മാർ—അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എന്നോടൊപ്പം—
ഇതി ശ്രുത്വാ തു വചനം ദുഃഖാത്സംത്യജ്യ നൈമിഷമ്
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദുഃഖത്തോടെ അവർ നൈമിശാരണ്യം വിട്ടുപോയി.