ശകാനാം ച വിനാശാര്ഥമാര്യധര്മവിവൃദ്ധയേ
ശകന്മാരെ നശിപ്പിക്കാനും, സത്പഥം വളർത്താനും വേണ്ടി.
വിക്രമാദിത്യനാമാനം പിതാ കൃത്വാ മുമോദ ഹ
വിക്രമാദിത്യൻ എന്ന പേരിൽ അവനെ രാജാവാക്കി, അച്ഛൻ സന്തോഷിച്ചു.
പഞ്ചവര്ഷേ വയഃപ്രാപ്തേ തപസോഽര്ഥേ വനം ഗതഃ
അയാൾക്ക് അഞ്ചു വയസ്സായപ്പോൾ, തപസ്സിനായി കാടിലേക്ക് പോയി.
പശ്ചാദമ്ബാവതീം ദിവ്യാം പുരീം യാതഃ ശ്രിയാന്വിതഃ
ശേഷം, സമൃദ്ധിയോടെ അംബാവതിയുടെ ദിവ്യനഗരത്തിലേക്ക് അയാൾ പോയി.
ശിവേന പ്രേഷിതം തസ്മൈ സോപി തത്പദമഗ്രഹീത്
ശിവൻ അയച്ചതനുസരിച്ച്, അവനും ആ സ്ഥാനത്ത് എത്തി.
ഏകദാ സ നൃപോ വീരോ മഹാകാലേശശ്വരസ്ഥലമ് 3.1.7.
ഒരു ദിവസം ആ വീരനായ രാജാവ് മഹാകാളേശ്വരക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി.
സഭാ ധര്മമയീ തത്ര നിര്മിതാ വ്യൂഹവിസ്തരാ
അവിടെ ധർമ്മം നിറഞ്ഞ ഒരു വലിയ സഭ നിർമ്മിച്ചു, അതിന് വിശാലമായ വിന്യാസവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാനാദ്രുമലതാകീര്ണാ പുഷ്പവല്ലീഭിരന്വിതാ
അവിടം色色തരത്തിലുള്ള മരങ്ങളും വള്ളികളും പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ആഹൂയ ബ്രാഹ്മണാന്മുഖ്യാന്വേദവേദാംഗപാരഗാന്
വേദവും അതിന്റെ ശാഖകളും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ച പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അവിടെ വിളിച്ചു കൂട്ടി.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര വൈതാലോ നാമ ദേവതാ
അത്തവണ അവിടെ വൈതാളോ എന്ന ദേവത പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഉപവിശ്യാസനേ വിപ്രോ രാജാനമിദമബ്രവീത്
ആ ബ്രാഹ്മണൻ ആസനത്തിൽ ഇരുന്നു രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വര്ണയാമി മഹാഖ്യാനമിതിഹാസസമുച്ചയമ്
ഞാൻ വലിയ കഥയും പുരാതനചരിത്രങ്ങളുടെ സമാഹാരവും വിശദമായി വിവരിക്കാം.
ശിവം മനസി സംസ്ഥാപ്യ രാജ്ഞാനമിദമബ്രവീത് വാരാണസീ പുരീ രമ്യാ മഹേശോ യത്ര തിഷ്ഠതി
ശിവനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച് അവൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'വാരാണസി എന്ന മനോഹരമായ നഗരം മഹേശ്വരൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ്.'
ചാതുര്വര്ണ്യപ്രജാ യത്ര പ്രതാപമുകുടോ നൃപഃ
അവിടെ നാലു വർണ്ണങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്നു, രാജാവിന് മഹത്വത്തിന്റെ കിരീടം അണിയാം.
തത്പുത്രോ വജ്രമുകുടോ മംത്രിണഃ സുതവല്ലഭാഃ
അവന്റെ മകൻ വജ്രമുകുടൻ മന്ത്രിമാരുടെയും അവരുടെ പുത്രന്മാരുടെയും പ്രിയപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.
അമാത്യതനയശ്ചൈവ ബുദ്ധിദക്ഷ ഇതി ശ്രുതഃ
മന്ത്രിയുടെ മകൻ ബുദ്ധിദക്ഷൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്; അവൻ വിവേകത്തിലും കഴിവിലും പ്രശസ്തനാണ്.
സ ദൃഷ്ട്വാ വിപിനം രമ്യം മൃഗപക്ഷിസമന്വിതമ്
അവൻ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ കാട് കണ്ടു.
തത്ര ദിവ്യം സരോ രമ്യം നാനാപക്ഷിനിനാദിതമ്
അവിടെ色色തരത്തിലുള്ള പക്ഷികളുടെ കുരലാൽ മുഴങ്ങുന്ന ദിവ്യമായ മനോഹരമായ ഒരു തടാകം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തത്ര ഗതൌ വീരൌ പരമാനംദമാപതുഃ
അവിടെ എത്തിയ ആ രണ്ടു വീരന്മാർ അതു കണ്ടപ്പോൾ പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
ദംതവക്ത്രസ്യ തനയാ നാമ്നാ പദ്മാവതീ മതാ
ദന്തവക്ത്രന്റെ മകൾ, പദ്മാവതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൾ, എല്ലാവരുടെയും ആദരത്തിന് പാത്രയായിരുന്നു.
ചിക്രീഡ സഖിഭിഃ ക്രീഡാം സരോമധ്യേ മനോഹരാ 3.2.1.
അവൾ കൂട്ടുകാരികളോടൊപ്പം തടാകത്തിന്റെ നടുവിൽ മനോഹരമായ കളികളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ദൃഷ്ട്വാ പദ്മാവതീം ബാലാം തുല്യരൂപഗുണാന്വിതാമ്
പദ്മാവതി എന്ന ബാലയെ, സമാനമായ സൗന്ദര്യവും ഗുണങ്ങളുമുള്ളവളെ, അവൻ കണ്ടു.
പ്രബുദ്ധോ വജ്രമുകുടോ മാം പാഹി ശിവശംകര ൧൨ ശിരസഃ പദ്മകുസുമം സാ ഗൃഹീത്വാ തു കര്ണയോഃ
വജ്രമുകുടൻ ഉണർന്നു ശിവശങ്കരനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു: 'എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.' അവൾ അവന്റെ തലയിലെ പദ്മപുഷ്പം എടുത്ത് കാതിൽ വെച്ചു.
പുനര്ഗൃഹീത്വാ തത്പുഷ്പം ഹൃദയേ സംപ്രവേശിതമ്
പിന്നീട് ആ പൂവ് വീണ്ടും എടുത്ത് അവൾ ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചു.
തീര്ഥാര്ഥം ച സമം പിത്രാ സംപ്രാപ്താ ഗിരിജാവനേ
തിര്ത്ഥയാത്രക്കായി അച്ഛനോടൊപ്പം അവന് ഗിരിജാവനത്തിലേക്ക് എത്തി.
മഹതീം മാനസീം പീഡാം പ്രാപ്തവാന്മോഹമാഗതഃ
അവന് വലിയ മാനസിക വേദന അനുഭവിച്ചു, മനസ്സു മങ്ങിപ്പോയി.
ധ്യാത്വാ പദ്മാവതീം ബാലാം മൌനവ്രതമചീകരത്
പദ്മാവതിയെ മനസ്സില് ധ്യാനിച്ച് അവന് മൗനവ്രതം സ്വീകരിച്ചു.
കുമാരഃ കാം ദശാം പ്രാപ്ത ഇതി ഹാഹേതി സര്വതഃ
കുമാരന് എന്ത് അവസ്ഥയിലായെന്നു എല്ലാവരും ദുഃഖിച്ചു.
അബ്രവീദ്വജ്രമുകുടം സത്യം കഥയ ഭൂപതേ
അവന് വജ്രമുകുടനോടു പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, സത്യം പറയൂ.'
തച്ഛ്രുത്വാ ബുദ്ധിദക്ഷശ്ച വിഹസ്യാഹ മഹീപതിമ് 3.2.1.
ഇത് കേട്ട ബുദ്ധിദക്ഷന് പുഞ്ചിരിച്ച് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.