നിരാഹാരോ യതിര്ഭൂത്വാ മൃതഃ സ്വര്ഗപുരം യയൌ
അഹാരം ഒഴിഞ്ഞ് യതിയായി ജീവിച്ചവൻ മരിച്ചപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗനഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
സപ്താഹോരാത്രമാത്രേണ മ്ലേച്ഛരാജവശം ഗതഃ
ഏഴു ദിവസം-രാത്രികൾക്കുള്ളിൽ അവൻ വിദേശരാജാവിന്റെ അധികാരത്തിൽ പെട്ടുപോയി.
തദാ മ്ലേച്ഛസ്സഹോഡ്ഡീനോ നിര്ബംധനമഥാകരോത് ക്ഷുരപ്രേണ ച ബാണേന ഹത്വാ വഹ്നൌ ദദാഹ വൈ
അപ്പോൾ സഹോട്ഡിയിൽ നിന്നുള്ള വിദേശി യാതൊരു തടസ്സവും കൂടാതെ വാൾ കൊണ്ടും അമ്പുകൊണ്ടും കൊന്ന് അഗ്നിയിൽ വെച്ച് ചുട്ടുകളഞ്ഞു.
വിദ്യുന്മാലാം സ ച മ്ലേച്ഛോ ഗൃഹീത്വാ ച ധനം ബഹു
ആ വിദേശി മിന്നൽപോലുള്ള ഹാരവും ധനസമ്പത്തും എടുത്തു.
സൂര്യചംദ്രാന്വയാഖ്യാനം തന്മയാ കഥിതം തവ
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വംശത്തിന്റെ കഥ ഞാൻ നിനക്കു പറഞ്ഞുതന്നു.
വിശാലായാം പുനര്ഗത്വാ വൈതാലേന വിനിര്മിതമ്
വിശാലയിൽ വീണ്ടും തിരിച്ചെത്തി, വൈതാലൻ അതെഴുതി.
തന്മയാ കഥിതം സര്വം ഹൃഷീകോത്തമപുണ്യദമ്
ഹൃഷീകന്റെ മഹാപുണ്യം നൽകുന്ന ഈ കഥ മുഴുവൻ ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു.
നൈമിഷാരണ്യമാസാദ്യ ശ്രാവയിഷ്യതി വൈ കഥാമ്
നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ എത്തിയാൽ അവൻ ഈ കഥ വായിച്ചുകേൾപ്പിക്കും.
താനി ചോപപുരാണാനി ഭവിഷ്യംതി കലൌ യുഗേ
അവ ഉപപുരാണങ്ങൾ കലിയുഗത്തിൽ ഉദയം ചെയ്യും.
സാരഭൂതശ്ച കഥിതം ഇതിഹാസസമുച്ചയഃ
ചരിത്രങ്ങളുടെ സാരം കൂടി ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു.
വിക്രമാഖ്യാനകാലാംതേഽവതാരഃ കലയാ ഹരേഃ
വിക്രമന്റെ കഥയുടെ അവസാനം കാലരൂപത്തിൽ ഹരിയുടെ അവതാരം ഉണ്ടാകും.
തത്കഥാം ഭഗവാന്സൂതോ നൈമിഷാരണ്യമാസ്ഥിതഃ
ആ കഥ നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ പാർക്കുന്ന ഭഗവാൻ സൂതൻ പറഞ്ഞുതരും.
യത്തന്മയാ ച കഥിതം ഹഷീകോത്തമ തേ മുദാ
ഹൃഷീകാ, ഞാൻ പറഞ്ഞതൊക്കെയും നിനക്കു സന്തോഷം നൽകും.
സൂതപാര്ശ്വം ഗമിഷ്യംതി നൈമിഷാരണ്യവാസിനഃ 3.4.1.
നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ പാർക്കുന്നവർ സൂതന്റെ അടുക്കൽ എത്തും.
ഇദാനീം ശ്രോതുമിച്ഛാമി രാജ്ഞാം തേഷാം ക്രമാത്കുലമ്
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ആ രാജാക്കന്മാരുടെ വംശാവലി ക്രമമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ചതുര്ണാം വഹ്നിജാതാനാം പരം കൌതൂഹലം ഹി നഃ
അഗ്നിയിൽ ജനിച്ച ആ നാലുപേരെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.
അഗ്നിവംശനൃപാണാം ച ചരിത്രം ശൃണു വിസ്തരാത്
അഗ്നിവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാരുടെ ജീവിതം വിശദമായി കേൾക്കൂ.
പ്രമരശ്ച മഹീപാലോ ദക്ഷിണാം ദിശമാസ്ഥിതഃ
പ്രമരൻ എന്ന മഹാരാജാവ് ദക്ഷിണദിക്കിൽ വാഴ്ത്തു തുടങ്ങി.
നിവാസം കൃതവാന്രാജാ സാമവേദപരോ ബലീ
സാമവേദത്തിൽ ഭക്തിയുള്ള ശക്തനായ രാജാവ് അവിടെ തന്റെ വാസസ്ഥലം സ്ഥാപിച്ചു.
ത്രിവര്ഷം ച കൃതം രാജ്യം ദേവാപിസ്തനയോഽഭവത് പിതുസ്തുല്യം കൃതം രാജ്യം ശൃണു തത്കാരണം മുനേ
അവൻ മൂന്നു വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു, ദേവാപിയുടെ പുത്രനായി, അച്ഛനുപോലെ തന്നെ രാജ്യം ഭരിച്ചു. അതിന്റെ കാര്യം കേൾക്കൂ, മഹർഷേ.
അശോകേ നിഹതേ തസ്മിന്ബൌദ്ധഭൂപേ മഹാബലേ
ശക്തിയുള്ള ബൗദ്ധ രാജാവായ അശോകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ—
പംചവര്ഷാന്തരേ സൂര്യസ്തസ്മൈ ച കലയേ മുദാ
അഞ്ചു വർഷത്തിനുള്ളിൽ സൂര്യൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ കിരണങ്ങൾ അവനിലേക്ക് പകർന്നു.
തദാ പ്രസന്നഃ സ കലിഃ ശകായ ച മഹാത്മനേ
അപ്പോൾ കലി മഹാത്മാവായ ശകനെ സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിച്ചു.
തത്ര ഗോപാന്ദസ്യുഗണാന്വശീകൃത്യ മഹാബലീ ഹതവാന്ഭൂപതീന്ബാണൈസ്തസ്മാത്തേ സ്വല്പജീവിനഃ ।। 3.4.1.
അവിടെ മഹാശക്തിയുള്ളവൻ ഗോപന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളെ കീഴടക്കി, അമ്പുകൊണ്ട് രാജാക്കന്മാരെ സംഹരിച്ചു; അതുകൊണ്ട് അവർക്കു ദീർഘായുസ് ലഭിച്ചില്ല.
ഗംധര്വസേനശ്ച നൃപോ ദേവദൂതാത്മജോ ബലീ
ഗന്ധർവസേന എന്ന രാജാവ് ദൈവദൂതന്റെ ശക്തനായ പുത്രനായിരുന്നു.
ശിവാജ്ഞയാ ച നൃപതിര്വിക്രമസ്തനയസ്തതഃ ദശവര്ഷം കൃതം രാജ്യം ശകൈര്ദുഷ്ടൈര്ലയം ഗതഃ
ശിവന്റെ ആജ്ഞയാൽ അവന്റെ പുത്രനായ വിക്രമൻ പത്ത് വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു, പക്ഷേ ദുഷ്ടരായ ശകന്മാർ അവനെ സംഹരിച്ചു.
ശാലിവാഹന ഏവാപി ദേവഭക്തസ്യ ചാത്മജഃ
ദേവഭക്തന്റെ പുത്രനായ ശാലിവാഹനനും—
ശാലിഹോത്രസ്തസ്യ സുതോ രാജ്യം കൃത്വാ ശതാര്ദ്ധകമ്
അവന്റെ പുത്രൻ ശാലിഹോത്രൻ ഒരു നൂറരവർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു.
പിതുസ്തുല്യം കൃതം രാജ്യം ശകഹന്താ തതോഽഭവത്
അവൻ അച്ഛനുപോലെ രാജ്യം ഭരിച്ചു, പിന്നെ ശകന്മാരെ സംഹരിച്ചവനായി.
പിതുസ്തുല്യം കൃതം രാജ്യം ഹവിര്ഹോത്രസ്തതോഽഭവത്
അവൻ അച്ഛനുപോലെ രാജ്യം ഭരിച്ചു, പിന്നീട് ഹവിർഹോത്രൻ അവനെ അനുസരിച്ചു.