അഹ്ലാദഃ ക്രോധതാമ്രാക്ഷഃ കേശാനാ കൃഷ്യ തം മുദാ 3.3.23.
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്ന ആഹ്ലാദൻ, സന്തോഷത്തോടെ അവനെ മുടിയിൽ പിടിച്ചു.
ശ്രുത്വാ പരിമലോ രാജാ സപത്നീകസ്സമാഗതഃ
ഇത് കേട്ട്, പരിമല രാജാവും ഭാര്യയുമൊപ്പം എത്തി.
അരേ ധൂര്ത മഹാപാപിന്മദ്ബംധുര്ഘാതിതസ്ത്വയാ
'അറിയാ ദുഷ്ടാ, മഹാപാപി, നീ എന്റെ ബന്ധുവിനെ കൊല്ലുകയാണോ!'
തദാ മഹീപതിര്ദുഃഖീ നിഃശ്വാസോ മൌനമാസ്ഥിതഃ
അപ്പോൾ രാജാവ് ദുഃഖത്തിൽ, ആഹ് ശ്വാസം വിട്ട്, മൗനത്തിൽ ഇരുന്നു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ വീരോ ബലഖാനിഃ സമാഗതഃ
അത്താഴം, വീരൻ ബലഖാനി അവിടെ എത്തി.
സ ചകാര വിവാഹാര്ഥമുദ്യോഗം ഭ്രാതൃജസ്യ വൈ
അവൻ തന്റെ സഹോദരന്റെ മകന്റെ വിവാഹത്തിനായി ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങി.
താരകശ്ച തമായാതസ്സാര്ദ്ധം ശൂരസഹസ്രകൈഃ
താരകനും ആയിരം വീരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ എത്തി.
താലനശ്ച തതഃ പ്രാപ്തോ ലക്ഷസൈന്യസമ ന്വിതഃ
താലനൻ പിന്നെ ലക്ഷം സൈന്യവുമായി അവിടെ എത്തി.
ബ്രഹ്മാനംദഃ സ്വയം പ്രാപ്തസ്ത്രിലക്ഷബലസംയുതഃ
അവൻ സ്വയം ബ്രഹ്മാനന്ദം നേടിയതും, മൂന്നുലക്ഷം ശക്തിയോടെ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടതും ആണ്.
ഹാ ബംധോ ക്വ ഗതസ്ത്വം വൈ മാം ത്യക്ത്വാ പുരുഷാധമമ്
അയ്യോ സ്നേഹിതാ! നീ എവിടെയേയ്ക്ക് പോയി? എന്നെ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴെയുള്ളവനെ ഉപേക്ഷിച്ച്.
ബലഖാനിസ്തു ബലവാഁല്ലക്ഷസൈന്യസമന്വിതഃ 3.3.23.
ബലഖാനി ശക്തിയുള്ളവനായി, ഒരു ലക്ഷം സൈന്യത്തോടൊപ്പം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അഹോരാത്രപ്രമാണേന മാസൈകഃ പഥി വൈ ഗതഃ വ്യൂഹഃ സ്വകീയസൈന്യാനാം രചിതോ ബലഖാനിനാ
ഒരു ദിവസം-രാത്രി കൊണ്ട്, ഒരു മാസത്തെ ദൂരം യാത്ര ചെയ്തു; ബലഖാനി തന്റെ സൈന്യത്തിന് അണിയറ ഒരുക്കി.
ഏകോ രഥഃ സ്ഥിതോ യുദ്ധേ തത്പശ്ചാത്സംസ്ഥിതാ ഗജാഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഒരു രഥം നിലകൊണ്ടിരുന്നു, അതിന്റെ പിന്നിൽ ആനകൾ അണിനിരന്നു.
തേഷാം പശ്ചാത്ക്രമാജ്ജ്ഞേയാ പത്തയോ ദശ സംസ്ഥിതാഃ
അവയുടെ പിന്നിൽ, ക്രമത്തിൽ, പത്തു പടയാളി സംഘങ്ങൾ അണിനിരന്നു.
ഏകോ രഥോ ഗജാസ്സര്വേ ശതാര്ദ്ധം തു ഹയാസ്തു യേ
ഒരു രഥം, എല്ലാ ആനകളും, നൂറരഞ്ഞു കുതിരകളും അണിനിരന്നു.
പഞ്ചായുതാനി സേനായാം സര്വേ പദചരാഃ സ്മൃതാഃ
സൈന്യത്തിൽ, എല്ലാ പടയാളികളും അൻപതിനായിരം എന്ന് എണ്ണപ്പെട്ടു.
ഗജാസ്തു ദശസാഹസ്രാ മദമത്താഃ പൃഥഗ്യയുഃ
ആനകൾ, പത്ത് ആയിരം എണ്ണം, ഉന്മാദത്തിൽ മദംപോലും, വേറേ വേറേ മുന്നേറി.
അഭിനന്ദനഭൂപസ്യ മ്ലേച്ഛാഃ പൈശാചധര്മിണഃ
അഭിനന്ദന രാജാവിന്റെ മ്ലേച്ചർ, പിശാച് മാർഗം പിന്തുടരുന്നവർ ആയിരുന്നു.
ഏകലക്ഷഃ പദചരാ ഭുശുണ്ഡീപരിഘായുധാഃ ഗജസ്ഥാസ്തത്ര സംപ്രാപ്താ യത്രാഹ്ലാദമഹാ ചമൂഃ
ഒരു ലക്ഷം പടയാളികൾ, ബുശുണ്ടിയും പരിഘവും ആയുധമായി, ആനകളിൽ കയറി, അഹ്ലാദ മഹാസൈന്യത്തോടൊപ്പം എത്തി.
തയോശ്ചാസീന്മഹദ്യുദ്ധം തുമുലം രോമഹര്ഷണമ്
അവരിൽ രണ്ടുപേരും തമ്മിൽ വലിയ, ഉല്ലാസകരമായ, രോമാഞ്ചം പകരുന്ന യുദ്ധം നടന്നു.
സപ്താഹോരാത്രമഭവദ്യുദ്ധം സമരശാലി നാമ് 3.3.23.
സമരശാലി എന്ന യുദ്ധം ഏഴു ദിവസം-രാത്രി നീണ്ടു.
ഏകലക്ഷം ഹതാഃ സര്വേ ബലഖാനേശ്ച സൈന്യപൈഃ ഹര്ഷിതാ ബലഖാന്യാദ്യാ ജയ ദുര്ഗേ വചോഽബ്രുവന്
ഒരു ലക്ഷം പടയാളികൾ ബലഖാനിയുടെ സൈന്യത്താൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; സന്തോഷത്തോടെ ബലഖാനി കോട്ടയിൽ വിജയവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദൃഷ്ട്വാ സൈന്യവിനാശം ച രാജ്ഞഃ സപ്തകുമാരകാഃ
സൈന്യത്തിന്റെ നാശം കണ്ട രാജാവിന്റെ ഏഴ് പുത്രന്മാർ—
മഹാനന്ദശ്ച നന്ദശ്ച പരാനന്ദോപനന്ദകൌ
മഹാനന്ദൻ, നന്ദൻ, പരാനന്ദൻ, ഉപനന്ദൻ, കൌ—
ഗജസ്ഥാസ്തേ മഹാവീരാസ്തോമരാന്വയസംഭവാഃ
ആ വലിയ വീരന്മാർ, തോമര വംശത്തിൽ ജനിച്ചവർ, ആനകളിൽ കയറി ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭയഭീതാശ്ച തേ സര്വേ ബലഖാനിമുപായയു
ഭയത്തിൽ ആ മുഴുവൻ ആളുകളും ബലഖാനിയുടെ അടുക്കൽ എത്തി.
അഭ്യധാവത വേഗേന കപോതസ്ഥോ മഹാബലഃ
കപോതത്തിൽ ഇരുന്ന മഹാബലശാലി അതിവേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
ഉപനന്ദം സൂര്യവര്മാ സുനന്ദം പ്രതി താരകഃ
താരകൻ സുനന്ദയിലേക്കു മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; സൂര്യവർമൻ ഉപനന്ദനെ നേരിട്ടു.
യുധ്യമാനാസ്തു തേ സര്വേ പരസ്പരം വധൈഷിണഃ
അവരൊക്കെ തമ്മിൽ പരസ്പരം നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
പരാജിതാസ്തു തേ പുത്രാ ബാഹ്ലീകസ്യ മഹാബലാഃ
ബാഹ്ലീകന്റെ ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാർ അപ്പോൾ തോറ്റു.