ഗ്രാമസ്യ ദക്ഷിണദ്വാരേ ഹയാരൂഢാസ്തദാ യയുഃ
ഗ്രാമത്തിന്റെ തെക്കൻ വാതിലിൽ കുതിരപ്പടയാളികൾ അകത്തേക്ക് കയറി.
ഏകലക്ഷം ഹയാസ്സര്വേ മകരംദസ്യ ഭൂപതേഃ
ആ ഒരു ലക്ഷം കുതിരകളും എല്ലാം രാജാവായ മകരന്ദന്റേതായിരുന്നു.
തദാ തു പശ്ചിമദ്വാരേ ഗജാ വിംശത്സഹസ്രകാഃ
അപ്പോൾ പടിഞ്ഞാറൻ വാതിലിൽ ഇരുപതിനായിരം ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉഷ്ട്ര രക്ഷാ മഹാവീരാശ്ചത്വാരിംശത്സഹസ്രകാഃ
നാല്പതിനായിരം ഉഷ്ട്രപ്പടയാളികൾ സംരക്ഷണത്തിനായി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അഹോരാത്രമഭൂദ്യുദ്ധം തുമുലം ലോമഹര്ഷണമ്
അവിടെ പകലും രാത്രിയും ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്നതുമായ യുദ്ധം നടന്നു.
ത്യക്ത്വാ യുദ്ധം തു തേ സര്വേ ദുദ്രുവുശ്ച ദിശോ ദശ
പിന്നീട് അവർ എല്ലാവരും യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
മനോരഥസ്ഥിതോ ദേവശ്ചാഹ്ലാദസ്തു ഗജസ്ഥിതഃ
മനോരഥത്തിൽ ഇരുന്ന ദേവനും, ആഹ്ലാദൻ ആനയിൽ കയറി നിന്നുമാണ്.
സത്സരും ഖഡ്ഗമുത്സൃജ്യ ചക്രുഃ ശത്രുമഹാവധമ്
സത്സംഗംവരായവർ തങ്ങളുടെ വാൾ കളയുകയും, ശത്രുക്കളെ ഭയങ്കരമായി സംഹരിക്കുകയും ചെയ്തു.
വഹ്നിപുത്രസ്തു ബലവാന്വാജിനം ച ശിലാമയമ്
അഗ്നിപുത്രൻ ശക്തനായവൻ, കല്ലുകൊണ്ടുള്ള കുതിരയായിരുന്നു അവനു.
കൃഷ്ണാംശാദ്യാശ്ച തേ ശൂരാ രുരുധുസ്സര്വതോദിശമ് 3.3.21.
കൃഷ്ണാംശൻമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ആ വീരന്മാർ എല്ലാ ദിശകളും ചുറ്റി നിന്നു.
സ്വഭല്ലം ദേവസിംഹശ്ച തമംകേ ച സമാഹനത്
ദേവസിംഹൻ തന്റെ തന്നെ അമ്പ് എടുത്ത് തമന്റെ മടിയിൽ അടിച്ചു.
ശിലാവാജിപ്രഭാവേണ കശ്മലം ന ജഗാമ ഹ
കല്ലുകൊണ്ടുള്ള കുതിരയുടെ ശക്തിയാൽ അവൻ മനസ്സിൽ ആശങ്കയിലോ ഭ്രമത്തിലോ ആകിയില്ല.
ശനിഭല്ലേന തേ സര്വേ ബഭൂവുര്മൂര്ഛിതാ രണേ
ശനിയുടെ അമ്പുകൊണ്ട് അവർ എല്ലാവരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ ബോധംകെട്ടുപോയി.
മകരംദസ്തു ബലവാന്ബദ്ധ്വാ താന്യുദ്ധദുര്മദാന്
ശക്തനായ മകരന്ദൻ, യുദ്ധത്തിൽ അഹങ്കരിച്ചവരെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ പരാജിതാന്വീരാന്രൂപണോ ഭയകാതരഃ
വീരന്മാർ തോറ്റതുകണ്ട്, രൂപണൻ ഭയത്തിൽ ആകപ്പെട്ടു.
ബ്രഹ്മാനംദസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ ലക്ഷസൈന്യസമന്വിതഃ
ഇത് കേട്ട ബ്രഹ്മാനന്ദൻ, ലക്ഷം സൈന്യത്തോടൊപ്പം,
ലിഖിത്വാ നിര്മലം പത്രം തദ്രാജ്ഞേ ത്വരിതോ ദദൌ
അവൻ വേഗത്തിൽ ഒരു നിർമലമായ കത്ത് എഴുതി ആ രാജാവിന് നൽകി.
കൃഷ്ണാംശായ സുതാം ദേഹി നാമ്നാ പുഷ്പവതീം ശുഭാമ്
നിന്റെ മകളായ പുഷ്പവതിയെ കൃഷ്ണാംശനു നൽകണം.
നിശമ്യേതി നൃപശ്രേഷ്ഠോ മയൂരധ്വജ ഏവ സഃ അഹോരാത്രം കൃതം യുദ്ധം തേന സാര്ദ്ധം ഭയപ്രദമ്
ഇത് കേട്ട രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മയൂരധ്വജൻ, അവനോടൊപ്പം ഒരു ദിവസം ഒരു രാത്രി ഭയാനകമായ യുദ്ധം നടത്തി.
ബ്രഹ്മാനംദസ്തു ബലവാന്ബാണയുദ്ധമചീകരത് 3.3.21.
ശക്തനായ ബ്രഹ്മാനന്ദൻ അപ്പോൾ അമ്പ് യുദ്ധം തുടങ്ങി.
തദാ സ്വര്ണവതീപുത്രോ ജയന്തഃ ശക്രസംഭവഃ
അന്നപ്പോൾ സ്വർണവതിയുടെ മകനായ ജയന്തൻ, ഇന്ദ്രനിൽ നിന്നുള്ളവൻ,
സൂത ഉവാച മംഗലം കൃതവാന്രാജാ തദാ പരിമലോ ബലീ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അന്നു ശക്തനായ രാജാവ് പരിമലൻ മംഗളകർമ്മം നടത്തി.
പുഷ്പവത്യാ തയാ സാര്ദ്ധം ഗീതനൃത്യവിശാരദഃ
ഗാനം നൃത്തം എന്നിവയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പുഷ്പവതിയോടൊപ്പം,
ഹേമംതശിശിരേ വീരോ രഹഃ ക്രീഡാം കരോതി വൈ
ഹേമന്തകാലത്തിലെ തണുപ്പിൽ, വീരൻ രഹസ്യമായി കായികവിനോദം നടത്തി.
ഗ്രാമ്യധര്മം ന കൃതവാന്സര്വസ്പര്ശവിശാരദഃ
സകലരീതിയിലുള്ള സമ്പർക്കങ്ങളിൽ നിപുണനായവൻ, സാധാരണ ജീവിതത്തിലെ കടമകൾ ചെയ്തില്ല.
കൃഷ്ണാംശം വചനം പ്രാഹ പൂര്വജന്മനി കോ ഭവാന്
കൃഷ്ണന്റെ അംശം ചോദിച്ചു: 'നിന്റെ മുമ്പത്തെ ജന്മത്തിൽ നീ ആരായിരുന്നു?'
നൃപോഹം ചംദ്രദാസശ്ച പൂര്വജന്മനി ഹേ പ്രിയേ
പ്രിയേ, എന്റെ മുമ്പത്തെ ജന്മത്തിൽ ഞാൻ ചന്ദ്രദാസ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ശാലഗ്രാമശിലാപൂജാ പ്രത്യഹം വൈ മയാ കൃതാ
ഞാൻ ഓരോ ദിവസവും ശാലഗ്രാമ ശിലയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
മൃതേഽഹനി തു സംപ്രാപ്തേ ശാലഗ്രാമേ മനോ ദധൌ
മരണദിവസം എത്തിയപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് ശാലഗ്രാമത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നു.
കലിനാ പ്രാര്ഥിതോ വിഷ്ണുഃ കാലാത്മാ പരമേശ്വരഃ
കലി ദേവൻ വിഷ്ണുവിനെ, കാലസ്വരൂപനും പരമേശ്വരനുമായവനെ, പ്രാർത്ഥിച്ചു.