സ്വയോഗേനൈവ കൃഷ്ണാംശഃ പീത്വാ വായവ്യമുത്തമമ്
തന്റെ യോഗശക്തിയാൽ കൃഷ്ണാംശൻ അത്യുത്തമമായ വായുവാസ്ത്രം കുടിച്ചു.
തഥാവിധം രിപും ദൃഷ്ട്വാ ശക്രപുത്രോ മഹാബലഃ
അങ്ങനെയുള്ള ശത്രുവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, മഹാബലശാലിയായ ഇന്ദ്രപുത്രൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
പുനര്യോഗബലേനൈവ തദസ്ത്രം സംക്ഷയം ഗതമ്
വീണ്ടും യോഗബലത്തിൽ ആ ആയുധം പ്രഭാവം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
സ്വയോഗേനൈവ കൃഷ്ണാംശോ ജലം സര്വം മുഖേഽകരോത്
തന്റെ യോഗശക്തിയാൽ കൃഷ്ണാംശൻ എല്ലാ വെള്ളവും വായിൽ വെച്ചു.
യയൌ ശീഘ്രം പ്രസന്നാത്മാ ബാഹുശാലീ യതേന്ദ്രിയഃ ചര്മ ഖഡ്ഗം ഗൃഹീത്വാശു ഖഡ്ഗയുദ്ധമചീകരത്
സ്വച്ഛമായ മനസ്സും ശക്തമായ കൈകളും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനും ആയവൻ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു. അവൻ തൻറെ കവചവും വാളും എടുത്ത് ഉടൻ വാൾയുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ പ്രാപ്താ ദേവാദ്യാഃ സര്വഭൂമിപാഃ
അതിനിടയിൽ ദേവന്മാരും ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കളും അവിടെ എത്തി.
പ്രാതഃകാലേ ച സംപ്രാപ്തേ ബലഖാനിര്മഹാബലഃ
പ്രഭാതത്തിൽ മഹാബലശാലിയായ ബലഖാനി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ശ്രമേണ കര്ശിതോ വീരഃ ശക്രപുത്രഃ പ്രതാപവാന്
ശ്രമം കൊണ്ടു ക്ഷീണിച്ചിരുന്ന വീരനും ഇന്ദ്രപുത്രനും ആയ പ്രതാപശാലിയും അവിടെ നിന്നു.
സ്വഖഡ്ഗേനൈവ കൃഷ്ണാംശ ശിരസ്തവ ഹരാമ്യഹമ് ഇത്യുക്ത്വാ ഖഡ്ഗമാദായ യയൌ ശീഘ്രം രുഷാന്വിതഃ
"എൻറെ തന്നെ വാളുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണാംശ, ഞാൻ നിൻറെ തല എടുത്തുകളയും," എന്നു പറഞ്ഞ്, വാൾ പിടിച്ച് കോപത്തോടെ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
ബലഖാനിസ്തു തം ജ്ഞാത്വാ ത്യക്ത്വാസ്ത്രം പ്രേമകാതരഃ 3.3.19.
പക്ഷേ ബലഖാനി അവനെ തിരിച്ചറിയുകയും, സ്നേഹത്താൽ ആയുധം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഹേ ഇന്ദുല മഹാഭാഗ പിതൃമാതൃയശസ്കര
"ഹേ ഇന്ദുല, മഹാഭാഗനേ, പിതാവിനും മാതാവിനും മഹത്വം നൽകുന്നവനേ," എന്നു പറഞ്ഞു.
പൂര്വം ഹത്വാ ച മാം വീര സ്വപിതൃവ്യം തതഃ പുനഃ സുഖീ ഭവ മഹാവീര ഗേഹേ വൈ സുഖവര്മണഃ
"ആദ്യം എന്നെ കൊല്ലുകയും, പിന്നെ നിൻറെ പിതൃസഹോദരനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്താൽ, മഹാവീരാ, സുഖവർമ്മന്റെ വീട്ടിൽ നീ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കട്ടെ."
ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ ജ്ഞാത്വാ ച സ്വകുലം ശിശുഃ കൃതവാന്രോദനം ഗാഢമപരാധനിവൃത്തയേ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, തൻറെ കുടുംബത്തെ മനസ്സിലാക്കി, ആ കുഞ്ഞ് തൻറെ പാപം പരിഹരിക്കാൻ ദു:ഖത്തോടെ കരഞ്ഞു.
ഉവാച മധുരം വാക്യം ശൃണു താത മമ പ്രിയ
അവൻ മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: "എൻറെ പ്രിയപ്പെട്ട അച്ഛാ, ദയവായി കേൾക്കൂ."
ദേവോ വാ മാനുഷോ വാപി പന്നഗോ വാപി ദാനവഃ
"ദേവൻ ആയാലും, മനുഷ്യൻ ആയാലും, പാമ്പ് ആയാലും, ദാനവൻ ആയാലും—"
സോഹമാജന്മശുദ്ധസ്യ പിതുരാഹ്ലാദകസ്യ ച
"ജന്മത്തിൽ തന്നെ ശുദ്ധനും, പിതാവിന് ആനന്ദം നൽകുന്നവനും ഞാൻ തന്നെയാണ്."
പദ്മിന്യാ ജനിതം മോഹം ഗൃഹീത്വാ ജ്ഞാതവാന്ന ഹി
"പദ്മിനിയുടെ മായ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ എനിക്ക് ഒന്നും അറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല."
ഇത്യുക്ത്വാ സ പുനര്ബാലോ രുരോദ സ്നേഹകാതരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ കുട്ടി വീണ്ടും സ്നേഹത്താൽ കരഞ്ഞു.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ കൃഷ്ണാംശോ വചനം ശിശോഃ ഉത്സവം കാരയാമാസ തത്ര ദേശേ ജനേജനേ
കുഞ്ഞിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കൃഷ്ണാംശൻ ആ ദേശത്ത് എല്ലാവർക്കും ഉത്സവം നടത്തിച്ചു.
ആര്യ്യസിംഹസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ നാനാദ്രവ്യസമന്വിതഃ 3.3.19.
ഇത് കേട്ട്, വിവിധ വസ്തുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആര്യസിംഹൻ—
ശതം ഹയാംസ്തഥാ നാഗാന്മുക്താമണി വിഭൂഷിതാന്
—മുത്തും മാണിക്യവും അണിഞ്ഞ നൂറ് കുതിരകളും ആനകളും നൽകി.
പ്രസ്ഥാനമകരോത്തേഷാം സ പ്രേമ്ണാ വാക്യഗദ്ഗദഃ
അവരുടെ യാത്ര സ്നേഹപൂർവ്വം ഒരുക്കി, വാക്കുകൾ സ്നേഹത്തിൽ കുഴഞ്ഞു.
ഉഷിത്വാ മാസമേകം തു തസ്മിന്മാര്ഗേ ഭയാനകേ
ആ ഭയങ്കരമായ വഴിയിൽ ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞു,
ആഹ്ലാദസ്തു പ്രസന്നാത്മാ സുതം പത്നീസമന്വിതമ്
ആഹ്ലാദൻ സന്തോഷപൂർവ്വം ഭാര്യയെയും മകനെയും കൂട്ടി,
ദശഹാരാഖ്യനഗരം സംപ്രാപ്തഃ സ്വകുലൈസ്സഹ
അവൻ കുടുംബത്തോടൊപ്പം ദശഹാര എന്ന നഗരത്തിൽ എത്തി.
പൃഥ്വീരാജസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ വിസ്മയം പരമം യയൌ
പൃഥ്വീരാജാവ് ഇത് കേട്ട് അതിയായ അത്ഭുതത്തിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
അപ്സസരസ്ത്വം സ്വയം ത്യക്ത്വാ ഭൂമൌ നാരീത്വമാഗതാ
നീ സ്വയം അപ്സരസ് രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭൂമിയിൽ സ്ത്രീയായി ജനിച്ചു.
യക്ഷ്മണാ മരണം പ്രാപ്യ സ്വര്ഗലോകമുപായയൌ
ക്ഷയം രോഗം മൂലം മരിച്ച ശേഷം നീ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിച്ചു.
സൂത ഉവാച മുനേ പാംചാലദേശേ തു രാജാസീദ്ബലവര്ദ്ധനഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, പാഞ്ചാല ദേശത്ത് ബലവർദ്ധനൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
ബിസേനവംശഭൂപാലോ വേദതത്ത്വവിശാരദഃ
അവൻ ബിസേന വംശത്തിൽ പിറന്നവനും വേദതത്വത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആയിരുന്നു.