ബിന്ദുലം ചൈവ കൃഷ്ണാംശോ ദേവസ്തത്ര മനോരഥമ്
അവിടെ കൃഷ്ണഭാഗവും ബിന്ദുലനും ഒരേ ആഗ്രഹം抱ച്ചു.
ഹരിണീം ബലഖാനിശ്ച തദ്ഭ്രാതാ ഹരിനാഗരമ്
ഹരിയുടെ സഹോദരൻ ബാലഖാനിയും ഹരിനഗരം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
രാത്രൌ തന്നൃപതേഃ സേനാം ഹത്വാ ബദ്ധ്വാ ച തത്പതിമ്
രാത്രിയിൽ ആ രാജാവിന്റെ സൈന്യത്തെ അവർ കൊല്ലുകയും അവന്റെ അധിപതിയെ പിടിച്ചുകെട്ടുകയും ചെയ്തു.
സ്വസൈന്യം തേ സമാജഗ്മുര്നിര്ഭയാ ബലവത്തരാഃ
അവരുടെ സ്വന്തം സൈന്യം ഭയമില്ലാതെ, കൂടുതൽ ശക്തിയോടെ അവിടെ എത്തി.
നിഗഡൈരേകതഃ കൃത്വാ പഞ്ച ഭൂപാന്ഹി വംചകാന്
അവർ ആഞ്ചു വഞ്ചനാപരനായ രാജാക്കളെ ഒരുമിച്ച് കെട്ടിയിടിച്ചു.
നേത്രസിംഹോ വരോ ഭ്രാതാ സുന്ദരാരണ്യഭൂമിപഃ 3.3.13.
അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു നെത്രസിംഹൻ, സുന്ദരാരണ്യത്തിന്റെ രാജാവും മഹത്വമുള്ള സഹോദരനും.
തത്രാഗത്യ ഹരാനന്ദോ നാമ്നാ താനയുധദ്ബലീ । । നേത്രസിംഹസ്യ സൈന്യം ച ചതുര്ലക്ഷം തദാഗമത്
അവിടെ യുദ്ധത്തിൽ ശക്തനായ ഹരാനന്ദൻ എന്നവനും, നാലുലക്ഷം സൈനികരുള്ള നെത്രസിംഹന്റെ സൈന്യവും അന്നേ സമയം എത്തിയിരുന്നു.
പഞ്ചലക്ഷൈ രണോ ഘോരഃ സപ്തലക്ഷയുതൈരഭൂത് അര്ദ്ധസൈന്യം രിപോസ്തത്ര ഹതശേഷമദുദ്രുവത്
അവിടെ അഞ്ചുലക്ഷം, ഏഴുലക്ഷം സൈനികരുമായി ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു; ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെ പാതി, കൊല്ലപ്പെട്ടവരെ ഒഴികെ, അവിടെ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
വിസ്മിതഃ സ ഹരാനന്ദോ രുദ്രമായാവിശാരദഃ ।। ബലാധിക്യയുതാഞ്ജ്ഞാത്വാ ശിവധ്യാനപരോഽഭവത്
അതിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ട ഹരാനന്ദൻ, രുദ്രന്റെ മായയിൽ നിപുണൻ, ശത്രുവിന്റെ അധികബലം മനസ്സിലാക്കി ശിവനെ ധ്യാനിക്കാൻ മുഴുകി.
രചിത്വാ ശാംബരീം മായാം നാനാരൂപവിധാരിണീമ് । । പാഷാണഭൂതാന്സകലാന്കൃത്വാ ഭൂപാന്സമായയൌ
അവൻ പല രൂപങ്ങളും എടുക്കുന്ന ശാംബരിയുടെ മായ സൃഷ്ടിച്ച്, എല്ലാ രാജാക്കളെയും കല്ലാക്കി മാറ്റി അവരോട് സമീപിച്ചു.
സസുതം ഭ്രാതരം ജ്യേഷ്ഠം നൃപം പൂര്ണബലം തതഃ
അതിനുശേഷം, തന്റെ മകനെയും മൂത്ത സഹോദരനെയും, മുഴുവൻ സൈന്യത്തോടുകൂടിയ രാജാവിനെയും കൂട്ടി—
രുരോദോച്ചൈസ്തദാ ദേവീം ധ്യായംതീ കാമരൂപിണീമ് । । തദാ തുഷ്ടാ ജഗദ്ധാത്രീ മൂര്ച്ഛിതാംസ്താനബോധയത്
അവൾ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്ന ദേവിയെ ധ്യാനിച്ചു; ലോകമാതാവ് സന്തോഷത്തോടെ, അവിടെ മയങ്ങിയവരെ ഉണർത്തി.
യഥാ ബദ്ധഃ സ്വയം സ്വാമീ കഥയാമാസ സാ തഥാ ।। അഹം ശുകീ ഭവാമ്യദ്യ ഭവാന്ബിംദുലസംസ്ഥിതഃ । ।। 3.3.13.൧൨
സ്വാമി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടും സ്വയം സംസാരിച്ചതുപോലെ, അവളും പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് ഞാൻ ഒരു ശുകി ആകുന്നു, നീ ചന്ദ്രനിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.'
ഇത്യുക്ത്വാ സാ ശുകീ ഭൂത്വാ കൃഷ്ണാംശേന സമന്വിതാ
അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൃഷ്ണന്റെ അംശം ഉൾക്കൊണ്ട ശുകിയായി മാറി.
ആശ്വാസ്യ തം യഥായോഗ്യം കൃഷ്ണാംശം പ്രത്യവര്ണയത്
അവനെ യോജ്യമായി ആശ്വസിപ്പിച്ച്, കൃഷ്ണന്റെ അംശത്തെ വിശദമായി വിവരിച്ചു.
രക്ഷകാഞ്ഛതസാഹസ്രാന്ഹത്വാ ഭ്രാതരമായയൌ । । പൌര്ണിമാം മധുയുക്താം ച ജ്ഞാത്വാ സര്വേ ത്വരാന്വിതാഃ
ഒരു ലക്ഷം രക്ഷകരെ കൊല്ലുകയും, സഹോദരനോടൊപ്പം പോകുകയും ചെയ്തു; പൂർണ്ണചന്ദ്രനിൽ മധുരം നിറഞ്ഞ രാത്രിയെ അറിഞ്ഞ്, എല്ലാവരും ആവേശത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോയി.
സ്നാനധ്യാനാദികാ നിഷ്ഠാഃ കൃത്വാ ഗേഹമുപായയുഃ ।। സാഗരസ്യ തടം പ്രാപ്യ കൃത്വാ തേ ച മഹോത്സവമ് । । ചൈത്രസ്യ കൃഷ്ണപഞ്ചമ്യാം സ്വഗേഹം പുനരായയുഃ
സ്നാനം, ധ്യാനം തുടങ്ങിയ വ്രതങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി അവർ വീടിലേക്ക് മടങ്ങി; സമുദ്രത്തീരത്ത് വന്ന് വലിയ ഉത്സവം നടത്തി; ചൈത്രമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപഞ്ചമിയാഴ്ച അവർ വീണ്ടും വീട്ടിലെത്തി.
ദൂതാ ഉഷ്ട്രസമാരൂഢാസ്തത്ക്ഷേമകരണോത്സുകാഃ । । വൈശാഖേ ശുക്ലപംചമ്യാം സ്വഗേഹം പുനരായയുഃ
ഒട്ടകത്തിൽ കയറിയ ദൂതന്മാർ, അവരുടെ ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, വൈശാഖമാസത്തിലെ ശുക്ലപഞ്ചമിയാഴ്ച വീണ്ടും വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
മലനാ ഭൂപതിശ്ചൈവ ഗേഹേഗേഹേ മഹോത്സവമ് ।। കാരയിത്വാ വിധാനേന ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദൌ ധനമ്
മലനയും രാജാവും ഓരോ വീട്ടിലും ഉത്സവം നടത്തിച്ചു; വിധിപ്രകാരം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ധനം നൽകി.
സൂത ഉവാച ചതുര്ദശാബ്ദേ കൃഷ്ണാംശേ യഥാ ജാതം തഥാ ശൃണു കലൌ ജന്മത്വമാപന്നഃ സ്വര്ണവത്യുദരേഽവസത്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: പതിനാലാം വർഷത്തിൽ, കൃഷ്ണന്റെ അംശം സംബന്ധിച്ച് എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് കേൾക്കൂ; കലിയുഗത്തിൽ അവൻ ജനനം പ്രാപിച്ച് സ്വർണവതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ പാർത്തി.
ചൈത്രശുക്ല നവമ്യാം ച മധ്യാഹ്നേ ഗുരുവാസരേ
ചൈത്രമാസത്തിലെ ഉജ്ജ്വലപക്ഷത്തിലെ ഒമ്പതാം തീയതി, മധ്യാഹ്ന സമയത്ത്, വ്യാഴാഴ്ചയായിരുന്നു.
ജാതേ തസ്മിന്സുതശ്രേഷ്ഠേ ദേവാഃ സര്ഷിഗണാസ്തദാ ഇത്യൂചുര്വചനം തസ്മാദിന്ദുലോ നാമ ചാഭവത്
ആ ശ്രേഷ്ഠനായ പുത്രൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, ദേവന്മാരും മഹർഷികളും ചേർന്ന് പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ അവന് ഇന്ദുലോ എന്ന പേര് ലഭിച്ചു.
ആഹ്ലാദോ ജാതകര്മാദീന്കാരയിത്വാ ശിശോര്മുദാ
ആഹ്ലാദൻ സന്തോഷത്തോടെ ആ കുഞ്ഞിന് ജനനക്രമാദി ചടങ്ങുകൾ നടത്തി.
ഇന്ദുലേ തനയേ ജാതേ ദ്വിമാസാംതേ മഹീതലേ നേത്രസിംഹ സുതം ദൃഷ്ട്വാ മലനാസ്നേഹസംയുതാ
ഇന്ദുലോയ്ക്ക് ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ച ശേഷം, രണ്ട് മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, എണ്ണയിടുകയും സ്നേഹത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്ന സ്ത്രീകൾ നേത്രസിംഹന്റെ പുത്രനെ കണ്ടു.
ശതവൃന്ദാശ്ച നര്തക്യോ നാനാരാഗേണ സംയുതാഃ
നൂറുകണക്കിന് നർത്തകികൾ വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിൽ അലങ്കരിച്ച് ഒത്തുചേർന്നു.
സപ്തരാത്രമുഷിത്വാ സ യോഗസിംഹോ യയൌ ഗൃഹമ്
ഏഴ് രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞ് യോഗസിംഹൻ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
പുത്രസ്നേഹേന തം പുത്രം സ ജഹാര സ്വമായയാ
പുത്രസ്നേഹത്താൽ, അവൻ തന്റെ മായയാൽ തന്റെ പുത്രനെ കൊണ്ടുപോയി.
സ്നേഹപ്ലുതാ ശചീ ദേവീ സ്വസ്തനൌ തമപായയത് 3.3.14.
ശചിദേവി സ്നേഹത്തിൽ മുഴുകി, തന്റെ തന്നെ മുലയിൽ അവനെ പോഷിച്ചു.
ഇന്ദും പീയൂഷഭവനം ഗൃഹ്ണാതി വപുഷാ സ്വയമ് സ ബാലഃ സ്വപിതുര്വിദ്യാം പഠിത്വാ ശ്രേഷ്ഠതാമഗാത്
ഇന്ദു അമൃതംപോലെയുള്ള കാന്തിയോടെ മനോഹരമായ രൂപം സ്വീകരിച്ചു; ആ ബാലൻ തന്റെ പിതാവിന്റെ വിജ്ഞാനം പഠിച്ച് ശ്രേഷ്ഠതയിലേയ്ക്ക് എത്തി.
വിനഷ്ടേ ബാലകേ തസ്മിന്ദേവീ സ്വര്ണവതീ തദാ
ആ ബാലൻ അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ സ്വർണവതീദേവി അപ്പോൾ—