തദാ തു ദുഃഖിതാ ദേവീ ദോലാമാരുഹ്യ സത്വരാ
അപ്പോൾ ദുഃഖിതയായ രാജ്ഞി വേഗത്തിൽ ദോലയിൽ കയറി.
ഗജരാജ നമസ്തുഭ്യം ശക്രദത്ത മഹാബല
ഗജരാജാ, ഇന്ദ്രൻ നൽകിയ മഹാശക്തനായോ, നിനക്കു വന്ദനം.
ഇതി ശ്രുത്വാ ദിവ്യഗജോ ദേവമായാവിശാരദഃ
ഇത് കേട്ട ദിവ്യഗജം, ദൈവമായയിൽ നിപുണനായവൻ,
ഇത്യുക്തേ ഗജരാജേ തു കൃഷ്ണാംശോ ബലവത്തരഃ
ഗജരാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കൃഷ്ണന്റെ ശക്തിയുള്ള ഭാഗം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തമുത്ഥാപ്യ കരസ്പര്ശൈര്ബലഖാനിസമന്വിതഃ കരാല മന്ദം സ്മിതം രൂപണായ തദാ ദദൌ
അവനെ കൈകൊണ്ട് സ്പർശിച്ച് എഴുന്നേല്പിച്ച്, ബാലഖാനിയോടൊപ്പം കരാളൻ രൂപണനോട് മൃദുവായൊരു പുഞ്ചിരി നൽകി.
മൂര്ച്ഛിതം കാലിയം ശത്രും ബദ്ധ്വാ സ നിഗഡൈര്ദൃഢൈഃ
ബോധംകെട്ട കാളിയൻ എന്ന ശത്രുവിനെ കഠിനമായ കയറ്റികളാൽ കെട്ടി.
സൂര്യവര്മാ തദാ ജ്ഞാത്വാ ബദ്ധം ബംധും ച കാലിയമ്
കാളിയൻ ബന്ധുവായവൻ കെട്ടിയെന്നു സൂര്യവർമ്മാ അറിഞ്ഞു.
തമായാന്തം സമാലോക്യ തേ വീരാ യുദ്ധദുര്മദാഃ
അവൻ അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടു, യുദ്ധത്തിൽ ഉന്മാദമായിരുന്ന വീരന്മാർ
കുംഠിതേഽസ്ത്രേ തദാ തേഷാം വിസ്മിതാസ്തേഽഭവന്മുനേ
അവരുടെ ആയുധങ്ങൾ മങ്ങിയപ്പോൾ, അവർ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി, മഹർഷേ.
തസ്യാസ്ത്രൈസ്തേ മഹാവീരാ വ്രണാര്തിഭയപീഡിതാഃ 3.3.12.
അവന്റെ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് മഹാവീരന്മാർക്ക് മുറിവുകളും വേദനയും ഭയവും അനുഭവപ്പെട്ടു.
ഏവം കതി ദിനാന്യേവ ബഭൂവ രണ ഉത്തമഃ കൃഷ്ണാംശം ശരണം ജഗ്മുസ്തേന വീരേണ മോഹിതാഃ
അങ്ങനെ, കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾ കൂടി ആ മഹാസമരം നീണ്ടുനിന്നു. ആ വീരന്റെ വഞ്ചനയിൽ അകപ്പെട്ടവർ കൃഷ്ണന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് അഭയം തേടിയെത്തി.
കൃഷ്ണസ്തു തം തഥാ ദൃഷ്ട്വാ ദേവീം വിശ്വവിമോഹിനീമ്
കൃഷ്ണൻ, ലോകത്തെ മുഴുവൻ മോഹിപ്പിക്കുന്ന ദേവിയെ അങ്ങനെ കണ്ടപ്പോൾ—
തദാ തുഷ്ടാ ജഗദ്ധാത്രീ ദുര്ഗാ ദുര്ഗാര്തിനാശിനീ
അപ്പോൾ ലോകത്തെയൊക്കെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന അമ്മയായ ദുര്ഗ്ഗാ, കഷ്ടതകളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നവൾ, തൃപ്തി നേടി.
നിദ്രയാ മോഹിതം ദൃഷ്ട്വാ കൃഷ്ണാംശസ്തു മഹാബലഃ
നിദ്രയിൽ ആൾമറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന കൃഷ്ണന്റെ ഭാഗത്തെ മഹാബലശാലിയെ കണ്ടപ്പോൾ—
തുംദിലശ്ച തഥാ ജ്ഞാത്വാ ഭാതൃശോകപരിപ്ലുതഃ രിപുസൈന്യസ്യ മധ്യേ തു ബഹുശൂരാനതാഡയത്
തുണ്ടിലൻ, ഇതൊക്കെ മനസ്സിലാക്കി, സഹോദരന്റെ ദുഃഖത്തിൽ മുഴുകി, ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ അനേകം വീരന്മാരെ വീഴ്ത്തി.
മാഹിഷ്മത്യാശ്ച തേ ശൂരാ രംകണേന സമന്വിതാഃ
മാഹിഷ്മതിയിലെ ആ വീരന്മാർ രംകനനോടൊപ്പം ചേർന്ന് നിന്നു.
പ്രദ്രുതം സ്വം ബലം ദൃഷ്ട്വാ താലനഃ പരിഘായുധഃ
തന്റെ സൈന്യം ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടതോടെ, ഇരുമ്പ് ഗദയുമായി താലനൻ മുന്നോട്ട് വന്നു.
വംകണം ച തഥാ ഹത്വാ ഖഡ്ഗേനൈവ ച രംകണമ്
അപ്പോൾ വങ്കണനെയും രംകനനെയും തന്റെ വാളുകൊണ്ട് താലനൻ വീഴ്ത്തി.
കാലിയേ ച രിപൌ ബദ്ധേ സുബദ്ധേ സൂര്യവര്മണി
കാളിയൻ എന്ന ശത്രുവിനെ കെട്ടിയിടുകയും സൂര്യവർമനെ ഉറപ്പായി പിടിച്ചിടുകയും ചെയ്തു.
സഹസ്രം മ്ലേച്ഛരാജാനോ ഹതശേഷാ ബലാന്വിതാഃ 3.3.12.
അവശേഷിച്ച ആയിരം മ്ലേച്ഛരാജാക്കന്മാരും അവരുടെ സൈന്യവും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
പ്രത്യഹം താലനോ വീരഃ സേനാപതിരമര്ഷണഃ
പ്രതിദിനവും, വീരനായ താലനൻ, അഹങ്കാരമില്ലാത്ത സേനാധിപൻ, പോരാടുകയായിരുന്നു.
ഭയഭീതാ രിപോഃ ശൂരാ ഹതാ ഭൂപാ ഹതൌജസഃ
ഭയത്തിൽ വിറയച്ചു ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട ശത്രുവീരന്മാരും രാജാക്കന്മാരും അന്നേ ദിവസം വീണുപോയി.
ജമ്ബുകസ്തു തഥാ ശ്രുത്വാ ദുഃഖിതോ ഗേഹമായയൌ
ജമ്പുകൻ ഈ വാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ ദുഃഖത്തോടെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
നിശീഥേ സമനുപ്രാപ്തേ തത്സുതാ വിജയൈഷിണീ
അർദ്ധരാത്രി എത്തിയപ്പോൾ, വിജയത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ച അവളുടെ മകൾ—
ആശ്വാസ്യ പിതരം തം ച യയൌ മായാവിശാരദാ
അവൾ അച്ഛനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു, പിന്നെ മായാവിദ്യയിൽ നിപുണയായ അവൾ പുറപ്പെട്ടു.
ഭ്രാതരോ തത്ര ഗത്വാസൌ യത്ര സര്വാനബോധയത്
അവളുടെ സഹോദരങ്ങൾ അവിടെ ചെന്നു, അവൾ അവരെല്ലാവരെയും ഉണർത്തി.
നിരസ്ത്രകവചാന്ബംധൂന്പ്രതിദോലാം സമാരുഹത്
അവളുടെ ബന്ധുക്കൾ ആയുധമില്ലാതെ കാവചമില്ലാതെ നിന്നപ്പോൾ, അവൾ ദോലയിൽ കയറി.
പ്രഭാതേ ബോധിതാഃ സര്വേ സ്നാനധ്യാനാദികാഃ ക്രിയാഃ
പ്രഭാതത്തിൽ എല്ലാവരും ഉണർന്നപ്പോൾ, അവർ സ്നാനം, ധ്യാനം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു.
കൃത്വാ സാ രാക്ഷസീം മായാം ഹൃത്വാ താന്ഗേഹമായയൌ ।। 3.3.12.
അവൾ മായാവശാൽ ഒരു രാക്ഷസിയെ സൃഷ്ടിച്ച്, അവളെ കൊണ്ടുപോയി തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് എത്തിച്ചു.
വിംധ്യോപരി മഹാരണ്യേ നാനാസത്ത്വനിഷേവിതേ ഇലവിലാ യോഗസിദ്ധിയുതഃ കാമീ രാക്ഷസേഭ്യോ ഹി നിര്ഭയഃ
വിന്ദ്യപർവ്വതത്തിലെ വലിയ കാടിൽ, പലവിധ ജീവികൾ നിറഞ്ഞിടത്ത്, യോഗസിദ്ധിയുള്ള ഇലവിലാ, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞവളായി, രാക്ഷസന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഭയമില്ലാതെ പാർത്തിരുന്നു.