തദോത്ഥായ മഹീരാജോ മഹാദേവേന ബോധിതഃ
അന്നവേളയില് മഹാദേവന് ഉപദേശിച്ചതനുസരിച്ച് ഭൂമിയുടെ രാജാവ് എഴുന്നേറ്റു.
സുഖഖാന്യാദികാഞ്ഛൂരാന്സംബധ്യ നിഗഡൈര്ദൃഢൈഃ
അവന് സുഖഖാന്യനും മറ്റു കാഞ്ചൂരന്മാരെയും ശക്തമായ കയറ്റികളാല് ഉറപ്പായി ബന്ധിച്ചു.
ഹാഹാഭൂതം സ്വസൈന്യം ച ദൃഷ്ട്വാ സ ഉദയോ ഹരിഃ
തന്റെ സൈന്യം ഭയത്തിലും ആശങ്കയിലും ആകെയുള്ളത് കണ്ടു ഉദയഹരി വ്യാകുലനായി.
മഹീരാജഗജം പ്രാപ്യ ബദ്ധ്വാ തം നിഗഡൈര്ബലോ
ഭൂമിരാജാവിന്റെ ആനയെ പിടിച്ചെടുത്ത് ബലന് അതിനെ കയറ്റികളാല് ബന്ധിച്ചു.
തദാ തു പൃഥിവീരാജോ ലജ്ജിതസ്തേന നിര്ജിതഃ
അപ്പോള് അവനാല് പരാജയപ്പെട്ട ഭൂമിരാജാവ് ലജ്ജിച്ചു.
ദേവസിംഹാജ്ഞയാ ശൂരോ ബലഖാനിര്ഹി വത്സജഃ
ദേവസിംഹന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം വീരനായ വത്സപുത്രന് ശത്രുസൈന്യത്തെ കീഴടക്കി.
ശിരീഷാഖ്യം പുരം നാമ തേന വീരേണ വൈ കൃതമ്
അവന് ശിരീഷ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
തത്രൈവ ന്യവസദ്വീരോ വത്സജഃ സ്വകുലൈഃ സഹ
അവിടെ വത്സപുത്രന് തന്റെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചു.
ശ്രുത്വാ പരിമലോ രാജാ തത്രാഗത്യ മുദാന്വിതഃ 3.3.11.
ഇത് കേട്ടു പരിമളരാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ അവിടെ എത്തി.
ബ്രഹ്മാനംദേന സഹിതഃ സ്വഗേഹം പുനരായയൌ
ബ്രഹ്മാനന്ദനോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവന് വീണ്ടും സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഇഷശുക്ലദശമ്യാം ച രാജ്ഞാം ജാതഃ സമാഗമഃ
ഇഷയുടെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പത്താം ദിവസം രാജാക്കന്മാര് ഒന്നിച്ചു കൂടിയിരുന്നു.
കാന്യകുബ്ജേ മഹാരമ്യേ നാനാഭൂപാഃ സമായയുഃ
സുന്ദരമായ കന്യാകുബ്ജയില് വിവിധ ദേശങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാര് ഒത്തുചേര്ന്നു.
കൃഷ്ണാംശദര്ശനേ വാംഛാ തസ്യ ചാസീത്തദാ മുനേ
അന്നേരം, മഹർഷേ, അവന് കൃഷ്ണാംശനെ കാണാന് ആഗ്രഹിച്ചു.
ജിതോ യേന മഹീരാജഃ സര്വലോകപ്രപൂജിതഃ ഭ്രാതൃജം പ്രണതം പ്രാഹ ശൃണു ശുക്ലയശസ്കര
സകലലോകങ്ങളും ആദരിക്കുന്ന ഭൂമിരാജാവിനെ ജയിച്ചവന് തന്റെ സഹോദരനോട്, തലവാഴ്ത്തി നിന്ന ശുക്ലയശസ്കരനോട് പറഞ്ഞു: 'ശ്രദ്ധിച്ചു കേള്ക്കു.'
രാജരാജപദം തേ ഹി കഥം സംഹര്തുമിച്ഛസി
'രാജരാജപദം നീ എങ്ങനെ നീക്കം ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു?'
രാജാനസ്തേ ച സഹിതാഃ സ്വസൈന്യൈഃ പരിവാരിതാഃ
അവിടെ രാജാക്കന്മാര് തങ്ങളുടെ സൈന്യങ്ങളുമായി ചുറ്റപ്പെട്ട് ഒന്നിച്ചിരുന്നുവു.
ശിരീഷാഖ്യപുരസ്ഥം ച ജ്ഞാത്വാ കൃഷ്ണാംശമുത്തമമ്
ശിരീഷ എന്ന നഗരത്തില് കൃഷ്ണാംശന് വസിക്കുന്നതായി അറിഞ്ഞു.
ദദൃശുസ്തം മഹാത്മാനം പുംഡരീകനിഭാനനമ്
അവര് അതി മഹാത്മാവായ, താമരപൂവ് പോലെയുള്ള മുഖമുള്ള അവനെ കണ്ടു.
തദാ മഹീപതിഃ ക്രുദ്ധോ വചനം പ്രാഹ ഭൂപതീന് പിതരൌ തസ്യ ബലിനൌ മാഹിഷ്മത്യാം മൃതിം ഗതൌ
അപ്പോള് രാജാവ് കോപത്തോടെ മറ്റ് രാജാക്കന്മാരോടു പറഞ്ഞു: 'അവന്റെ ഇരുവരും ശക്തരായ മാതാപിതാക്കള് മാഹിഷ്മതിയില് മരണപ്പെട്ടു.'
ജമ്ബുകോ നാമ ഭൂപാലോ നാര്മദീയൈഃ സമന്വിതഃ ശിലാപത്രേ സമാരോപ്യ തയോര്ഗാത്രമചൂര്ണയത് 3.3.12.
നര്മദാ നദിക്കരയിലെ ജനങ്ങളോടൊപ്പം ജംബുക എന്നൊരു രാജാവ് അവരെ ഒരു കല്ലുപാളിയില് കിടത്തിച്ച് അവരുടെ ശരീരം ചതച്ചുകളഞ്ഞു.
അദ്യാപി തൌ സ്ഥിതൌ വീരൌ ഹാ പുത്രേതി പ്രഭാഷിണൌ തസ്യോദയോ വൃഥാ ജ്ഞേയോ വൃഥാകീര്തിഃ പ്രിയംകരീ
ഇന്നും ആ ഇരുവരും 'ഹാ മകനേ!' എന്ന് വിളിച്ചു കരയുന്ന വീരന്മാരായി അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു; അവരുടെ ഉയർച്ച വ്യര്ത്ഥമായതും, പ്രിയമായ അവരുടെ പ്രശസ്തിയും ഫലമില്ലാത്തതുമാണ്.
ഇതി ശ്രുത്വാ സ കൃഷ്ണാംശോ ഭൂപതീന്പ്രാഹ നമ്രധീഃ
ഇത് കേട്ട കൃഷ്ണാംശന് വിനയത്തോടെ രാജാക്കന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
മ്ലേച്ഛൈര്നരാശനൈഃ സാര്ദ്ധം തന്നൃപേണ രണോഽഭവത് മ്ലേച്ഛൈസ്തൈശ്ച ഹതൌ തത്ര ശ്രുതേയം വിശ്രുതാ കഥാ
ആ രാജാവിനോടൊപ്പം മ്ലേച്ഛരും നരാശനന്മാരുമൊത്ത് ഒരു യുദ്ധം നടന്നു; അവിടെ ആ മ്ലേച്ഛന്മാര് കൊല്ലപ്പെട്ടു, ഈ പ്രശസ്തമായ കഥ അങ്ങോട്ട് കേള്ക്കപ്പെടുന്നു.
മാതുലേനാദ്യ കഥിതം നവീനം മരണം തയോഃ
ഇന്ന് മാമന് ആ ഇരുവരുടെയും പുതിയ മരണത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്ത്വാ താന്സ കൃഷ്ണാംശോ മാതരം പ്രാഹ സത്വരമ്
ഇങ്ങനെ അവരോട് പറഞ്ഞ ശേഷം, കൃഷ്ണാംശന് വേഗത്തില് അമ്മയോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ വജ്രസമം വാക്യം രുരോദ ജനനീ തദാ
അയാളുടെ വജ്രംപോലെയുള്ള വാക്കുകള് കേട്ട അമ്മ അന്നു കരഞ്ഞു.
ജ്ഞാത്വാ പിതൃവധം ശ്രുത്വാ ജമ്ബുകം ശിവകിംകരമ്
പിതാവിന്റെ വധം അറിഞ്ഞ്, ശിവന്റെ സേവകനായ ജംബുകനെക്കുറിച്ച് കേട്ട ശേഷം—
ജയ ജയ ജയ ജഗദമ്ബ ഭവാനി ഹ്യഖിലലോകസുരപിതൃമുനിഖാനി
ജയ! ജയ! ജയ! ജഗദംബേ ഭവാനി, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും ദേവന്മാരുടെയും പിതാക്കന്മാരുടെയും മുനികളുടെയും മാതാവായവളേ!
ഇതി ധ്യാത്വാ സ കൃഷ്ണാംശഃ സുഷ്വാപ നിജസ ദ്മനി മോഹയിത്വാശു തത്പാര്ശ്വേ പ്രേഷയാമാസ സര്വഗാ
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച്, കൃഷ്ണാംശന് സ്വന്തം വീട്ടില് ഉറങ്ങിപ്പോയി; ഉടന് എല്ലാവരെയും മോഹിപ്പിച്ച് അവരെ തന്റെ അടുപ്പത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
ചതുര്ലക്ഷബലൈഃ സാര്ദ്ധം താലനഃ ശീഘ്രമാഗതഃ 3.3.12.
നാലുലക്ഷം സൈന്യവുമായി താലനന് വേഗത്തില് എത്തി.