കലൌ ചൈവ തദര്ദ്ധാബ്ദം നൃണാമായുഃ പ്രകീര്തിതമ് 3.4.25.
കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് അതിന്റെ പാതി വർഷങ്ങളാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
രുദ്രസാവര്ണികേ ചൈവ സത്യേ ചാഷ്ടസഹസ്രകമ്
രുദ്രസാവർണി മാന്വന്തരത്തിൽ സത്യയുഗത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് എട്ടായിരം വർഷമായിരുന്നു.
കലൌ തദര്ദ്ധകം ജ്ഞേയം നൃണാമായുഃ പുരാതനേ
കലിയുഗത്തിൽ പുരാതനകാലത്ത് മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് അതിന്റെ പാതിയായിരുന്നു എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ഭൌമ മന്വംതരേ ചൈവ സത്യേ തുര്യസഹസ്രകമ്
ഭൗമ മാന്വന്തരത്തിൽ സത്യയുഗത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് നാലായിരം വർഷമായിരുന്നു.
കലൌ തദര്ദ്ധകം ജ്ഞേയം നരായുശ്ചാര്ഷസമ്മതമ്
കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ്, മഹർഷിമാർ അംഗീകരിച്ചതുപോലെ, അതിന്റെ പാതിയാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ത്രേതായാം ത്രിശതാബ്ദം ച ദ്വാപരേ തു തദര്ദ്ധകമ്
ത്രേതായുഗത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് മൂവായിരം വർഷമാണ്; ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അതിന്റെ പാതിയാണ്.
മന്വംതരേ തു യന്നാമ്നാ ഭൂപാശ്ചാസംശ്ചതുര്യുഗേ
ഓരോ മാന്വന്തരത്തിലും നാലു യുഗങ്ങളിലും ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ അവരുടെ പേരുകൾ പ്രകാരം അറിയപ്പെടുന്നു.
ഏവമന്യത്ര വൈ ജ്ഞേയം യുഗേ തുര്യേ മനൌ മനൌ
ഇതുപോലെ തന്നെ, മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലും നാലാമത്തെ യുഗത്തിൽ ഓരോ മനുവിന്റെ കാലത്തും ഇതേ നിയമം ബാധകമാണ് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
യുഗാംതേ കര്മഭൂമേശ്ച ലയഃ കല്പഃ സ വൈ സ്മൃതഃ
ഒരു യുഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ കര്മ്മഭൂമിയുടെ ലയം 'കല്പം' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
പുരാണ പുരുഷസ്യൈവ ദിനാന്തേ പ്രലയോ ഹി യഃ
പുരാതനപുരുഷന്റെ ഒരു ദിവസത്തിന്റെ അവസാനം ഉണ്ടാകുന്ന ലയമാണ് 'പ്രളയം' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഷഡ്വിംശത്കല്പസാഹസ്രൈര്മഹാകല്പോ ഹി യഃ സ്മൃതഃ 3.4.25.
ഇരുപത്താറായിരം കല്പങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് മഹാകല്പം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തദാ ബ്രഹ്മാ സുരൈഃ സാര്ദ്ധം ഭൂപം സ്വായംഭുവം ഗതഃ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും ദേവതകളും ചേർന്ന് സ്വായംഭുവ എന്ന രാജാവിനെ സമീപിച്ചു.
സ്വായംഭുവമനോര്മധ്യേ വാരാഹോഽഭൂത്സ വൈ ഭുവി
സ്വായംഭുവ മനുവിന്റെ കാലത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ വാരാഹാവതാരം ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ്വാരോചിഷമനോരന്തേ നൃസിംഹോഽഭൂത്സ വൈ ഭുവി
സ്വാരോചിഷ മനുവിന്റെ കാലത്തിന്റെ അവസാനം നരസിംഹാവതാരം ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തദൌത്തമമനോര്മധ്യേ രുദ്രോഽഭൂത്സഗണോ ഭുവി
അന്നേരത്ത് ഉത്തമമനുവിന്റെ കാലത്ത്, രുദ്രനും അവന്റെ കൂട്ടുകാരും ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
താമസാന്തേഽഭവന്മത്സ്യഃ സ വൈ ഭുവി സനാതനഃ
താമസമനുവിന്റെ അവസാനം, ശാശ്വതനായ മത്സ്യൻ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചു.
വൈവസ്വതമനോര്മധ്യേ കൃഷ്ണോഭൂദ്ഭുവി സ പ്രഭുഃ
വൈവസ്വതമനുവിന്റെ കാലത്ത്, കൃഷ്ണൻ ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവൻ പ്രഭുവാണ്.
രൈവതാന്തേഽഭവത്കൂര്മഃ സ വൈ ഭുവി സനാതനഃ
രൈവതമനുവിന്റെ അവസാനം, ശാശ്വതനായ കൂർമ്മൻ ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ചാക്ഷുഷാന്തേ ജാമദഗ്ന്യോഽഭവദ്രാമഃ സ വൈ ഭുവി
ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ അവസാനം, ജമദഗ്നിയുടെ മകൻ രാമൻ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചു.
വൈവസ്വതമനോരാദൌ വാമനോഽഭൂത്സ വൈ ഭുവി
വൈവസ്വതമനുവിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വാമനൻ ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
വൈവസ്വതമനോര്മധ്യേ കല്കീ നാമ്നാഹമാഗതഃ 3.4.25.
വൈവസ്വതമനുവിന്റെ കാലത്ത്, ഞാൻ കൽക്കിയായാണ് ഭൂമിയിൽ വന്നത്.
സാവര്ണികാദൌ ഭവിതാ ബുദ്ധോ നാമ്നാ സ വൈ ഭുവി
സാവർണികമനുവിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ബുദ്ധൻ എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ ജനിക്കും.
വൈവസ്വതമനോര്മധ്യേ രാമോ ദാശരഥിര്ഭുവി
വൈവസ്വതമനുവിന്റെ കാലത്ത്, ദശരഥന്റെ മകൻ രാമൻ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചു.
സര്വപൂജ്യാവതാരശ്ച ന ഭവേദ്വൈ കദാചന
എല്ലാവരും ആരാധിക്കുന്ന ഒരു അവതാരം ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.
ത്രയോഽവതാരാഃ കഥിതാസ്തഥാ നാന്യച്ചതുര്യുഗേ
മൂന്ന് അവതാരങ്ങൾ ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; നാലു യുഗങ്ങളിലും മറ്റൊന്നുമില്ല.
ദ്വാപരസ്യ തഥാ കൃഷ്ണഃ ശേഷേണ സഹ വൈ ഭുവി
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, കൃഷ്ണൻ ശേഷനോടൊപ്പം ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
അതഃ ഖംഡഃ പവിത്രോഽയം നൃണാം പാതകനാശനഃ
അതുകൊണ്ട് ഈ ഭാഗം വിശുദ്ധമാണ്, മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
ജന്മ പ്രഭൃതി പാപാനി തസ്യ നശ്യംതി നാന്യഥാ
ജനനത്തോടുകൂടി പാപങ്ങൾ ഇതിലൂടെ നശിക്കും, വേറേതുകൊണ്ടല്ല.
ദ്വിതീയോ യോ മഹാകല്പോ വിഷ്ണുകല്പഃ സ വൈ സ്മൃതഃ
രണ്ടാമത്തെ മഹാകൽപം വിഷ്ണുകൽപം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ശതകോടിപ്രവിസ്താരോ വിഷ്ണുപൌരാണികസ്യ വൈ
വിഷ്ണുപുരാണത്തിന്റെ പരമ്പര ശതകോടി വ്യാപ്തിയുള്ളതാണ്.