സ സപ്താബ്ദവപുര്ഭൂത്വാ ഗോദുഗ്ധപാനതത്പരഃ 3.4.17.
ഏഴു വയസ്സുള്ള രൂപം പ്രാപിച്ച്, അവന് പശുവിന്റെ പാലു കുടിക്കാനാണ് മനസ്സിട്ടത്.
സ്വഹസ്തേനൈവ സംസ്കൃത്യ ഭോജനം ഹരയേഽപര്യത്
സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ഭക്ഷണം ഒരുക്കി, ഹരിക്ക് അര്പ്പിച്ചു.
പിതൃമാതൃപരിത്യക്തഃ സ ബാലഃ പംചഹായനഃ
അച്ഛനും അമ്മയും ഉപേക്ഷിച്ച ആ ബാലന് അഞ്ചു വയസ്സായിരുന്നു.
ഗോവര്ദ്ധനഗിരൌ പ്രാപ്യ നാരദസ്യോപദേശതഃ
നാരദന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, ഗോവര്ദ്ധനപര്വ്വതത്തിലെത്തിച്ചു.
തദാ പ്രസന്നോ ഭഗവാന്വിഷ്ണുര്നാരായണഃ പ്രഭുഃ
അപ്പോള് ഭാഗ്യവാന് വിഷ്ണു നാരായണന് പ്രസന്നനായി.
ദൃഷ്ട്വാ തദ്വദനം രമ്യം മായാശക്ത്യാ ദിശോ ദശ
ആ മനോഹരമായ മുഖം കണ്ടപ്പോള്, അവന്റെ മായാശക്തിയാല് പത്തു ദിശകളും പ്രത്യക്ഷമായി.
ധുവോഽപി ഭഗവാന്സാക്ഷാത്സര്വപൂജ്യോ ബഭൂവ ഹ
ധ്രുവനും സാക്ഷാല് ഭഗവാനായി, എല്ലാവരും ആരാധ്യനായി.
നഭഃപതിഃ കാലകരഃ ശിശുമാരപതിസ്സ വൈ
ആകാശനാഥനും കാലസ്രഷ്ടാവും ശിശുമാരരാശിയുടെ അധിപനും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
തസ്മാദ്ധരായാം സംഭൂതോ ഭൌമോ നാമ മഹാഗ്രഹഃ
അതിനാൽ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഭൗമൻ എന്ന മഹാഗ്രഹം ജനിച്ചു.
വഹ്നിദേവ്യാ തതോ ജാതശ്ചാഹം തത്ര മഹാഗ്രഹഃ
അതിനുശേഷം, അഗ്നിദേവിയിൽ നിന്ന് ഞാൻ അവിടെ മഹാഗ്രഹമായി ജനിച്ചു.
ഗ്രഹഭൂതഃ സ്ഥിതസ്തത്ര നഭോദേവ്യാം തദുദ്ഭവഃ 3.4.17.
ഗ്രഹമായി ഞാൻ അവിടെ നിലകൊണ്ടു, ആകാശദേവിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവനായി.
thumb|400px|ദിഗ്ഗജ1 പൂര്വസ്യാം ദിശി വൈ തസ്മാജ്ജാതശ്ചൈരാവതോ ഗജഃ
കിഴക്കേ ദിക്കിൽ നിന്ന് ഐരാവതം എന്ന ആന ജനിച്ചു.
വാമനഃ കുമുദശ്ചൈവ പുഷ്പദംതഃ ക്രമാദ്ഗജാഃ ।। സാര്വഭൌമഃ സുപ്രതീകോ നഭോദിക്ഷു തു തത്സുതാഃ
വാമനൻ, കുമുദൻ, പുഷ്പദന്തൻ എന്നിവരാണ് ആനകൾ; സർവഭൗമനും സുപ്രതീകനും അവരുടെ പുത്രന്മാരും ആകാശത്തിന്റെ ദിക്കുകളിൽ ജനിച്ചു.
അഭ്രമുഃ കപിലാ ചൈവ പിംഗലാഖ്യാ ഇമാഃ ക്രമാത്
അഭ്രമു, കപില, പിംഗള എന്നിങ്ങനെ ഇവർ ക്രമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ഭൂമിദിക്ഷു കരിണ്യശ്ച ജാതാസ്തസ്മാത്തു തത്പ്രിയാഃ
ഭൂമിയിലെ ദിക്കുകളിൽ ആനകളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട പെൺകഴുതികൾ അവരിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
പശുയോന്യുദ്ഭവാനാം ച നൃണാം താ യോഷിതസ്സദാ
മൃഗജാതിയിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവരിൽ പുരുഷന്മാരുടെ ഇടയിൽ സ്ത്രീകൾ എപ്പോഴും ഉണ്ടാകും.
മനുവംശോദ്ഭവാനാം ച നൃണാം ചാന്യോദ്ഭവാഃ സ്ത്രിയഃ
മനുവംശത്തിൽ നിന്നുള്ളവരിലും മറ്റു വംശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരിലും പുരുഷന്മാരുടെ ഇടയിൽ സ്ത്രീകൾ ഉണ്ടാകും.
ദ്വിധാ ധുവസ്സ വിജ്ഞേയോ ഭൂമേരൂര്ദ്ധ്വമധസ്തഥാ
ധ്രുവൻ രണ്ടുവിധമാണ്: ഭൂമിയുടെ മുകളിലും കീഴിലും.
അധോധ്രുവേ സദാ രാത്രിര്നാരകാസ്തത്ര വൈ സ്ഥിതാഃ
കീഴ്ഭാഗത്തുള്ള ധ്രുവിൽ എപ്പോഴും രാത്രി തന്നെയാണ്; അവിടെ നരകവാസികൾ വസിക്കുന്നു.
മഹോ ജനസ്തപസ്സത്യം തേഷു നിത്യം ദിനം സ്മൃതമ് തേഷു നിത്യം സ്മൃതാ രാത്രിഃ കല്പമാനം ച കോവിദൈഃ
മഹ, ജന, തപ, സത്യ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ലോകങ്ങളിൽ എപ്പോഴും പകൽ എന്നാണ് കരുതുന്നത്; അവിടെ രാത്രി ഒരു കല്പം എന്നപോലെയാണ് ജ്ഞാനികൾ കണക്കാക്കുന്നത്.
സ തു പൂര്വഭവേ ചാസീദ്ബ്രാഹ്മണോ മാധവപ്രിയഃ 3.4.17.
മുൻജന്മയിൽ അവൻ മാധവപ്രിയനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ആയിരുന്നു.
തീര്ഥ പുണ്യാത്സ വൈ വിപ്രോ മാധവോ മാധവപ്രിയഃ ഷട്ത്രിംശച്ച സഹസ്രാബ്ദം രാജ്യം കൃത്വാ ധ്രുവോഽഭവത്
തീർത്ഥയാത്രയുടെ ഫലമായി, മാധവപ്രിയനായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ മുപ്പത്താറായിരം വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ച് ധ്രുവനായി.
സൂത ഉവാച ഇതി ശ്രുത്വാ ഗുരോര്വാക്യം സ ധ്രുവഃ പംചമോ വസുഃ നരശ്രീര്നാമ വിഖ്യാതോ ഗുണവൈശ്യസ്യ വൈ സുതഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ധ്രുവൻ അഞ്ചാമത്തെ വസുവായ നരശ്രീ, ഗുണവൈശ്യന്റെ പുത്രൻ, പ്രശസ്തനായി.
കുസീദഗുണഗുപ്തശ്ച നരശ്രീഃ പുത്രവത്സലഃ
കുസീദനും ഗുണസംരക്ഷകനുമായ നരശ്രീ തന്റെ പുത്രന്മാരെ വളരെ സ്നേഹിച്ചു.
പ്രത്യഹം സ ഹരേഃ ക്രീഡാം വൃന്ദാവനമഹോത്തമേ
അവൻ ഓരോ ദിവസവും വൃന്ദാവനത്തിലെ മഹത്തായ ഹരിയുടെ ക്രീഡകളിൽ ആസ്വദിച്ചു.
യസ്യ പുത്രവിവാഹേ ച ഭഗവാന്ഭക്തവത്സലഃ
അവന്റെ പുത്രന്റെ വിവാഹത്തിൽ ഭക്തവത്സലനായ ഭഗവാൻ സന്നിഹിതനായിരുന്നു.
പുരീം കാശീം സമാഗമ്യ നരശ്രീഭര്ക്തരാട് സ്വയമ്
കാശി നഗരിയിലെത്തിയ ശേഷം, മഹാനായ മനുഷ്യരാജാവ് സ്വയം അവിടെ എത്തി.
സാര്ദ്ധം തപോ മഹത്കുര്വന്ബ്രഹ്മധ്യാനപരോഽഭവത്
അവൻ വലിയ തപസ്സോടെ, പരമാത്മാവിൽ ആഴമായ ധ്യാനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
തദാ ബ്രഹ്മാ ഹരിശ്ശംഭുഃ സ്വസ്വവാഹനമാസ്ഥിതാഃ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും ഹരിയും ശംഭുവും തങ്ങൾക്കു തങ്ങൾക്കുള്ള വാഹനങ്ങളിൽ കയറി അവിടെ എത്തി.
ഇതി ശ്രുത്വാ വച സ്തേഷാം സ്വയംഭൂതനയോ മുനിഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, സ്വയംഭുവിന്റെ പുത്രനായ മഹർഷി അവിടെ നിന്നു.