തദാ പ്രാപ്ത ഇലോ വിപ്രസ്തസ്യാ രൂപേണ മോഹിതഃ 3.4.17.
അപ്പോള് ഇലോ എന്ന സന്യാസി അവളുടെ രൂപത്തില് ആകര്ഷിതനായി അവിടെ എത്തി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ തത്ര വാഗുവാ ചാശരീരിണീ
അത്തസമയത്ത് അവിടെ ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു.
അനിലോ നാമ തത്രൈവ വിഖ്യാതോഽഭൂദ്ദ്വിജസ്യ വൈ
അവിടെ അനിലന് എന്ന പേരിലുള്ള ഒരാള് ദ്വിജന്മാരില് പ്രശസ്തനായി.
ഛിത്ത്വാഛിത്ത്വാ ശിരോ രമ്യം തസ്മൈ ജാതം പുനഃ പുനഃ
ആ മനോഹരമായ തല വീണ്ടും വീണ്ടും വേര്പെടുത്തി വീണ്ടും ചേര്ത്തു, അതു അവന് വേണ്ടി പുനരാവൃതിയായി.
പ്രാഹ ത്വമൂനപംചാ ശദ്വിഭേദാഞ്ജനയിഷ്യസി
അത് പറഞ്ഞു: 'നീ ഇവയെ അഞ്ചും ആറും വിഭാഗങ്ങളായി സൃഷ്ടിക്കും.'
യഥാ കുബേരോ ഭഗവാന്ഷഡ്വിംശദ്വരുണപ്രിയഃ
പതിനാറ് വരുണന്മാരുടെ പ്രിയനായ ഭാഗ്യവാന് കുബേരന് പോലെ തന്നെയാണ്.
ഇത്യുക്തേ വചനേ തസ്മിന്ദിതികുക്ഷൌ ദ്വിജോത്തമഃ
അവാക്കുകള് പറഞ്ഞപ്പോള് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന് ദിതിയുടെ ഗര്ഭത്തില് ആയിരുന്നു.
ധാന്യപാലസ്യ വൈ ഗേഹേ മൃലഗംഡാന്തജഃ സുതഃ
ധാന്യരക്ഷകന്റെ വീട്ടില് മൃലഗയുടെ കണ്മുട്ടില് നിന്ന് ഒരു മകന് ജനിച്ചു.
അലികോ നാമ വൈ മ്ലേച്ഛസ്തത്ര സ്ഥാനേ സമാഗതഃ
അവിടെ ആ സ്ഥലത്ത് അലിക എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു വിദേശി എത്തി.
അനപത്യോ വസ്ത്രകാരീ സുതം പ്രാപ്യ ഗൃഹം യയൌ
മകനില്ലാത്ത വസ്ത്രനിര്മ്മാതാവായ അവന് മകന് ലഭിച്ച ശേഷം വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
സ സപ്താബ്ദവപുര്ഭൂത്വാ ഗോദുഗ്ധപാനതത്പരഃ 3.4.17.
ഏഴു വയസ്സുള്ള രൂപം പ്രാപിച്ച്, അവന് പശുവിന്റെ പാലു കുടിക്കാനാണ് മനസ്സിട്ടത്.
സ്വഹസ്തേനൈവ സംസ്കൃത്യ ഭോജനം ഹരയേഽപര്യത്
സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ഭക്ഷണം ഒരുക്കി, ഹരിക്ക് അര്പ്പിച്ചു.
പിതൃമാതൃപരിത്യക്തഃ സ ബാലഃ പംചഹായനഃ
അച്ഛനും അമ്മയും ഉപേക്ഷിച്ച ആ ബാലന് അഞ്ചു വയസ്സായിരുന്നു.
ഗോവര്ദ്ധനഗിരൌ പ്രാപ്യ നാരദസ്യോപദേശതഃ
നാരദന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, ഗോവര്ദ്ധനപര്വ്വതത്തിലെത്തിച്ചു.
തദാ പ്രസന്നോ ഭഗവാന്വിഷ്ണുര്നാരായണഃ പ്രഭുഃ
അപ്പോള് ഭാഗ്യവാന് വിഷ്ണു നാരായണന് പ്രസന്നനായി.
ദൃഷ്ട്വാ തദ്വദനം രമ്യം മായാശക്ത്യാ ദിശോ ദശ
ആ മനോഹരമായ മുഖം കണ്ടപ്പോള്, അവന്റെ മായാശക്തിയാല് പത്തു ദിശകളും പ്രത്യക്ഷമായി.
ധുവോഽപി ഭഗവാന്സാക്ഷാത്സര്വപൂജ്യോ ബഭൂവ ഹ
ധ്രുവനും സാക്ഷാല് ഭഗവാനായി, എല്ലാവരും ആരാധ്യനായി.
നഭഃപതിഃ കാലകരഃ ശിശുമാരപതിസ്സ വൈ
ആകാശനാഥനും കാലസ്രഷ്ടാവും ശിശുമാരരാശിയുടെ അധിപനും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
തസ്മാദ്ധരായാം സംഭൂതോ ഭൌമോ നാമ മഹാഗ്രഹഃ
അതിനാൽ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഭൗമൻ എന്ന മഹാഗ്രഹം ജനിച്ചു.
വഹ്നിദേവ്യാ തതോ ജാതശ്ചാഹം തത്ര മഹാഗ്രഹഃ
അതിനുശേഷം, അഗ്നിദേവിയിൽ നിന്ന് ഞാൻ അവിടെ മഹാഗ്രഹമായി ജനിച്ചു.
ഗ്രഹഭൂതഃ സ്ഥിതസ്തത്ര നഭോദേവ്യാം തദുദ്ഭവഃ 3.4.17.
ഗ്രഹമായി ഞാൻ അവിടെ നിലകൊണ്ടു, ആകാശദേവിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവനായി.
thumb|400px|ദിഗ്ഗജ1 പൂര്വസ്യാം ദിശി വൈ തസ്മാജ്ജാതശ്ചൈരാവതോ ഗജഃ
കിഴക്കേ ദിക്കിൽ നിന്ന് ഐരാവതം എന്ന ആന ജനിച്ചു.
വാമനഃ കുമുദശ്ചൈവ പുഷ്പദംതഃ ക്രമാദ്ഗജാഃ ।। സാര്വഭൌമഃ സുപ്രതീകോ നഭോദിക്ഷു തു തത്സുതാഃ
വാമനൻ, കുമുദൻ, പുഷ്പദന്തൻ എന്നിവരാണ് ആനകൾ; സർവഭൗമനും സുപ്രതീകനും അവരുടെ പുത്രന്മാരും ആകാശത്തിന്റെ ദിക്കുകളിൽ ജനിച്ചു.
അഭ്രമുഃ കപിലാ ചൈവ പിംഗലാഖ്യാ ഇമാഃ ക്രമാത്
അഭ്രമു, കപില, പിംഗള എന്നിങ്ങനെ ഇവർ ക്രമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ഭൂമിദിക്ഷു കരിണ്യശ്ച ജാതാസ്തസ്മാത്തു തത്പ്രിയാഃ
ഭൂമിയിലെ ദിക്കുകളിൽ ആനകളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട പെൺകഴുതികൾ അവരിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
പശുയോന്യുദ്ഭവാനാം ച നൃണാം താ യോഷിതസ്സദാ
മൃഗജാതിയിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവരിൽ പുരുഷന്മാരുടെ ഇടയിൽ സ്ത്രീകൾ എപ്പോഴും ഉണ്ടാകും.
മനുവംശോദ്ഭവാനാം ച നൃണാം ചാന്യോദ്ഭവാഃ സ്ത്രിയഃ
മനുവംശത്തിൽ നിന്നുള്ളവരിലും മറ്റു വംശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരിലും പുരുഷന്മാരുടെ ഇടയിൽ സ്ത്രീകൾ ഉണ്ടാകും.
ദ്വിധാ ധുവസ്സ വിജ്ഞേയോ ഭൂമേരൂര്ദ്ധ്വമധസ്തഥാ
ധ്രുവൻ രണ്ടുവിധമാണ്: ഭൂമിയുടെ മുകളിലും കീഴിലും.
അധോധ്രുവേ സദാ രാത്രിര്നാരകാസ്തത്ര വൈ സ്ഥിതാഃ
കീഴ്ഭാഗത്തുള്ള ധ്രുവിൽ എപ്പോഴും രാത്രി തന്നെയാണ്; അവിടെ നരകവാസികൾ വസിക്കുന്നു.
മഹോ ജനസ്തപസ്സത്യം തേഷു നിത്യം ദിനം സ്മൃതമ് തേഷു നിത്യം സ്മൃതാ രാത്രിഃ കല്പമാനം ച കോവിദൈഃ
മഹ, ജന, തപ, സത്യ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ലോകങ്ങളിൽ എപ്പോഴും പകൽ എന്നാണ് കരുതുന്നത്; അവിടെ രാത്രി ഒരു കല്പം എന്നപോലെയാണ് ജ്ഞാനികൾ കണക്കാക്കുന്നത്.