തസ്യാ ഗര്ഭഗതേ പുത്രേ മഹേന്ദ്രശ്ച ഭയാന്വിതഃ 3.4.17.
അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ പുത്രൻ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ മഹേന്ദ്രൻ ഭയത്താൽ നിറഞ്ഞു.
സപ്തമാസി സ്ഥിതേ ഗര്ഭേ ശക്രമായാവിമോഹിതാ
ഏഴാം മാസം ഗർഭം എത്തിയപ്പോൾ ശക്രൻ മായയാൽ അവളെ ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
അംഗുഷ്ഠമാത്രോ ഭഗവാന്മഹേന്ദ്രോ വജ്രസംയുതഃ
അംഗുലിയോളം വലിപ്പമുള്ള മഹേന്ദ്രൻ, വജ്രായുധം കൈയിൽ എടുത്ത് അവിടെ നിന്നു.
ജീവഭൂതാനതിബലാന്ദൃഷ്ട്വാ സപ്ത മഹാരിപൂന്
ജീവൻകൊണ്ടും അത്യന്തം ശക്തിയുള്ള ഏഴു മഹാശത്രുക്കളെ കണ്ടു.
നമ്രീഭൂതശ്ച താന്ദൃഷ്ട്വാ മഹേന്ദ്രസ്തൈഃ സമന്വിതഃ
അവരെ വിനയത്തോടെ കണ്ട മഹേന്ദ്രൻ, അവരോടൊപ്പം ചേർന്നു.
പ്രസന്നാ സാ ദിതിര്ദേവാന്മഹേന്ദ്രായ ച താന്ദദൌ
ദിതി സന്തോഷത്തോടെ ആ ദേവന്മാരെ മഹേന്ദ്രനു നൽകി.
ഇലോ നാമ സ വേദജ്ഞോ യഥേലോ നൃപതിസ്തദാ
അന്നത്തെ കാലത്ത് വേദങ്ങൾ പഠിച്ച ഇല എന്ന രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
ഏകദാ ബലവാന്രാജാ മനുപുത്ര ഇലഃ സ്വയമ്
ഒരു ദിവസം, മനുവിന്റെ പുത്രനായ ശക്തനായ രാജാവ് ഇല സ്വയം—
മേരോരധഃ സ്ഥിതഃ ഖണ്ഡഃ സ്വര്ണഗര്ഭോ ഹരിപ്രിയഃ
മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ അടിയിൽ സ്വർണഗർഭം എന്ന ഹരിക്ക് പ്രിയമായ പ്രദേശം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇലേനാവൃതമേവാപി കൃതം തത്ര സ്ഥലേ സുരാഃ
അവിടെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇല ചുറ്റി നില്ക്കുന്ന ഇലാവൃതം എന്ന സ്ഥലം ഉണ്ടാക്കി.
ഭാരതേ യേ സ്ഥിതാ ലോകാ ഇലാവൃതമുപാഗതാഃ 3.4.17.
ഭാരതത്തിൽ നില്ക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ഇലാവൃതത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ആരോഹണം നരൈസ്തസ്മിത്കൃതം സ്വര്ണമയം ശുഭമ്
മനുഷ്യർ അവിടെ കയറി, മനോഹരമായ സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുള്ള ഒരു ഭവനം പണിതു.
താന്ദൃഷ്ട്വാ മനുജാന്പ്രാപ്താന്സദേഹാന്സ്വര്ഗമണ്ഡലേ
ശരീരത്തോടെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ എത്തിയ ആ മനുഷ്യരെ കണ്ടു.
ജ്ഞാത്വാ സ ഭഗവാന്രുദ്രോ ഭവാന്യാ സഹ ശംകരഃ
ഇത് അറിഞ്ഞ ഭഗവാൻ രുദ്രൻ ഭവാനിയോടൊപ്പം ശംകരൻ അവിടെ എത്തി.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ പ്രാപ്തോ വൈവസ്വതസുതോ മഹാന്
അതിനിടയിൽ വൈവസ്വതന്റെ മഹാനായ പുത്രൻ അവിടെ എത്തി.
നഗ്നഭൂതം സമാലോക്യ നേത്രേ സംമീല്യ സംസ്ഥിതഃ
താൻ നഗ്നനാണെന്ന് കണ്ടു, കണ്ണ് അടച്ചു അവിടെ തന്നെ നിന്നു.
അസ്മിന്ഖണ്ഡേ സദാ നാര്യോ ഭവിഷ്യംതി ച മാം വിനാ
ഈ പ്രദേശത്ത് എപ്പോഴും സ്ത്രീകൾ മാത്രം ഉണ്ടാകും, എന്നെ ഒഴികെ.
ഇലാ ബഭൂവ നൃപതേ കന്യാ ജനമനോഹരാ
രാജാവേ, ഇല ജനനത്തിൽ തന്നെ മനോഹരമായ ഒരു പെൺകുട്ടിയായി.
ഇലാസമാധിഭൂതായാഃ സപ്തവിംശച്ചതുര്യുഗമ് ബുധം ദേവം പതിം കൃത്വാ ചംദ്രവംശമജീജനത്
ഇല സമാധിയിൽ ഇരുന്ന് ഇരുപത്തേഴും നാലും യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ബുധദേവനെ ഭർത്താവാക്കി ചന്ദ്രവംശം ഉല്പാദിപ്പിച്ചു.
അയോധ്യാധിപതിഃ ശ്രീമാന്യദേലാവൃതമാഗതഃ
അയോധ്യയുടെ മഹത്വമുള്ള രാജാവും ഇലാവൃതത്തിലേക്ക് എത്തിയിരുന്നു.
തദാ പ്രാപ്ത ഇലോ വിപ്രസ്തസ്യാ രൂപേണ മോഹിതഃ 3.4.17.
അപ്പോള് ഇലോ എന്ന സന്യാസി അവളുടെ രൂപത്തില് ആകര്ഷിതനായി അവിടെ എത്തി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ തത്ര വാഗുവാ ചാശരീരിണീ
അത്തസമയത്ത് അവിടെ ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു.
അനിലോ നാമ തത്രൈവ വിഖ്യാതോഽഭൂദ്ദ്വിജസ്യ വൈ
അവിടെ അനിലന് എന്ന പേരിലുള്ള ഒരാള് ദ്വിജന്മാരില് പ്രശസ്തനായി.
ഛിത്ത്വാഛിത്ത്വാ ശിരോ രമ്യം തസ്മൈ ജാതം പുനഃ പുനഃ
ആ മനോഹരമായ തല വീണ്ടും വീണ്ടും വേര്പെടുത്തി വീണ്ടും ചേര്ത്തു, അതു അവന് വേണ്ടി പുനരാവൃതിയായി.
പ്രാഹ ത്വമൂനപംചാ ശദ്വിഭേദാഞ്ജനയിഷ്യസി
അത് പറഞ്ഞു: 'നീ ഇവയെ അഞ്ചും ആറും വിഭാഗങ്ങളായി സൃഷ്ടിക്കും.'
യഥാ കുബേരോ ഭഗവാന്ഷഡ്വിംശദ്വരുണപ്രിയഃ
പതിനാറ് വരുണന്മാരുടെ പ്രിയനായ ഭാഗ്യവാന് കുബേരന് പോലെ തന്നെയാണ്.
ഇത്യുക്തേ വചനേ തസ്മിന്ദിതികുക്ഷൌ ദ്വിജോത്തമഃ
അവാക്കുകള് പറഞ്ഞപ്പോള് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന് ദിതിയുടെ ഗര്ഭത്തില് ആയിരുന്നു.
ധാന്യപാലസ്യ വൈ ഗേഹേ മൃലഗംഡാന്തജഃ സുതഃ
ധാന്യരക്ഷകന്റെ വീട്ടില് മൃലഗയുടെ കണ്മുട്ടില് നിന്ന് ഒരു മകന് ജനിച്ചു.
അലികോ നാമ വൈ മ്ലേച്ഛസ്തത്ര സ്ഥാനേ സമാഗതഃ
അവിടെ ആ സ്ഥലത്ത് അലിക എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു വിദേശി എത്തി.
അനപത്യോ വസ്ത്രകാരീ സുതം പ്രാപ്യ ഗൃഹം യയൌ
മകനില്ലാത്ത വസ്ത്രനിര്മ്മാതാവായ അവന് മകന് ലഭിച്ച ശേഷം വീട്ടിലേക്ക് പോയി.