അയാജ്യയാജനോദ്ഭൂതം പല്ലവം വ്യവഹാരകേ
നിഷിദ്ധമായ യാഗങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ഒരു തളിരാണ് നിയമപ്രകാരമുള്ള ഇടപാടുകളിൽ കാണപ്പെടുന്നത്.
ദേവസ്വം ബ്രാഹ്മണസ്വം ച ലോഹവിക്രയണം ധനമ്
ദേവസ്വവും ബ്രാഹ്മണസ്വവും ഇരിമ്പ് വിൽപ്പനയിലൂടെ ലഭിച്ച ധനവും—
നിംദിതാനി പുരാണേഷു യത്കൃതം തത്ര തത്ഫലമ് ന ദദ്യാത്തസ്യ ദാനം ച യാവന്നൈവ സമാപയേത്
പുരാണങ്ങളിൽ അപഹാസ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം അവിടെയാണു ലഭിക്കുക. അതിൽ നിന്നുള്ള ദാനവും പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുമല്ല.
ബ്രഹ്മന്നാചാര്യമുഖ്യോസി സംസാരാത്ത്രാഹി മാം വിഭോ 2.2.20.
ബ്രാഹ്മണനേ, നീ ഗുരുക്കളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയാണു; പ്രഭുവേ, എന്നെ ഈ ജന്മചക്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ.
ചിരം മേ ശാശ്വതീ കീര്തിര്യാവല്ലോകാശ്ചരാചരാഃ
എന്റെ കീർത്തി ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കട്ടെ, ചലനവും അചലനവുമുള്ള ലോകങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നവരെ.
ത്വമാദിഃ സര്വഭൂതാനാം സംസാരാര്ണവതാരക
നീ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ആദിയാണു, ഈ സാംസാരിക സമുദ്രം കടക്കാൻ സഹായിക്കുന്നവനാണു.
ബ്രഹ്മാസനസമുദ്ഭൂതം പ്രകാശിതദിഗംതരമ്
ബ്രഹ്മാസനത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവൻ ദിശകളെ മുഴുവൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രഫുല്ലകമലോദ്ഭാസി ഭാസ്വരാംബരഭൂഷിത
പുഷ്പിച്ച താമരയുടെ ഭാവം കൊണ്ടു പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, ദീപ്തമായ വസ്ത്രങ്ങൾ അണിഞ്ഞവൻ.
ജ്വലദ്വൈശ്വാനരപ്രഖ്യ ധൂമശ്യാമാലിതാനന
പുകകൊണ്ട് കറുത്ത മുഖവും, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെപ്പോലുള്ള ദീപ്തിയും ഉള്ളവൻ.
തതസ്തൂര്യാദിഘോഷേണ പുരസ്കൃത്യ ദ്വിജോത്തമാന്
അതിനുശേഷം, വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടൊപ്പം, ശ്രേഷ്ഠമായ ദ്വിജന്മാരെ മുന്നിൽ നയിച്ചു—
സ്വസ്ഥാനേ സ്ഥാപയേദ്വിപ്രാന്മഖേ ധര്മൈര്യഥാക്രമമ്
യാഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അവരുടെ യഥാക്രമം സ്ഥാനങ്ങളിൽ, ധർമ്മപ്രകാരമുള്ള ക്രമത്തിൽ ഇരിപ്പിക്കാൻ വേണം.
യജ്ഞേ സുവിതതേ യോസൌ പൂജ്യതേ പുരുഷഃ സദാ
സൂക്ഷ്മമായി ഒരുക്കിയ യാഗത്തിൽ എപ്പോഴും പൂജിക്കപ്പെടുന്ന പുരുഷനാണ്—
മഖശ്രേഷ്ഠേഷു സര്വേഷു യേന മംത്രാഃ സുവിസ്തൃതാഃ
മഹായാഗങ്ങളിൽ, അതിനാൽ മന്ത്രങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും വ്യാപിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു—
യജ്ഞേഷു സാക്ഷീ സര്വേഷു വേദവേദാര്ഥതത്ത്വവിത് 2.2.20.
യാഗങ്ങളിൽ എല്ലാം സാക്ഷിയായവൻ, വേദവും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥവും അറിയുന്നവൻ.
മാംഗല്യം കര്മണാം നിത്യം ശാശ്വതം ബ്രഹ്മരൂപിണമ്
സകല കര്മ്മങ്ങളുടെയും ശാശ്വതമായ മംഗലവും, ബ്രഹ്മസ്വരൂപവും.
പാലയംതി ദിശഃ സര്വാ വിദിശശ്ച തഥാ ഇമാഃ പാതയേദ്ദക്ഷിണം ജാനു വികിരാന്വികിരേത്തതഃ
അവർ എല്ലാ ദിശകളും ഇടദിശകളും സംരക്ഷിക്കുന്നു; അതിനുശേഷം വലത് മുട്ട താഴ്ത്തി, ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ വിതറണം.
ത്രൈലോക്യേ യാനി ഭൂതാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച
ത്രിലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും, ചലനവും അചലനവുമുള്ളവയും—
വേദ്യാവേദീതി മംത്രേണ പഠേദ്വേദിം പ്രണമ്യ ച
'വേദ്യാവേദി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, വേദിപരിസരത്തിൽ നമസ്കരിച്ച്, പാരായണം ചെയ്യണം.
യാജനം യജമാനശ്ച ശ്രേയസാ തത്ര യാജകഃ
യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവനും പുരോഹിതനും തമ്മിൽ, പുരോഹിതൻ കൂടുതൽ പുണ്യവാൻ ആണ്.
ഐശാന്യാം കലശേ ദേവം സംപൂജ്യ ഗണ നായകമ്
വടക്കേ കിഴക്കൻ ദിശയിലെ കലശത്തിൽ, ഭഗവാനെ ഗണങ്ങളുടെ നേതാവായി ആരാധിക്കണം.
മംഡലം ചൈവ വിഷ്ണുര്വൈ ദ്വാരകാരൂപമാസ്ഥിതഃ
മണ്ഡലത്തിൽ, വിഷ്ണുവിനെ ദ്വാരകയുടെ രൂപത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
പൂര്വാദിദിക്ഷു കലശാന്സംസ്ഥാപ്യ ച ത്രയംത്രയമ്
കിഴക്കൻ ദിശയിലും മറ്റ് ദിശകളിലും ഓരോന്നിൽ മൂന്ന് മൂന്ന് കലശങ്ങൾ വെക്കണം.
ഗംഗാമൃത്തികയാ യുക്തേ പല്ലവേ സംനിവേദയേത്
ഗംഗയുടെ മണ്ണ് ചേർത്ത ഒരു ഇലയിൽ സമർപ്പണം നടത്തണം.
കലശോപരി സംസ്ഥാപ്യ മംദരം സംപ്രപൂജയേത് 2.2.20.
കലശത്തിന്റെ മുകളിൽ മന്ദര പർവതം വെച്ച് അതിനെ യഥാക്രമം പൂജിക്കണം.
( സ്യോനാ പൃഥിവീതി മന്ത്രസ്യ സുമംത ഋഷിര്ജഗതീ ഛന്ദോ ഹരോ ദേവതാ മംദരപ്രീതയേ വിനിയോഗഃ) പ്രാദേശമാത്രലോഹം തു രൌപ്യേണ ഗംധമാദനമ്
‘സ്യോനാ പൃഥിവി’ എന്ന മന്ത്രത്തിന് സുമന്തൻ ഋഷി, ജഗതീ ചന്ദസ്, ഹരൻ ദേവത, മന്ദര പർവതത്തിന് പ്രീതിക്കായി ഉപയോഗിക്കണം. കൈയുടെ വലിപ്പത്തിലുള്ള ഒരു ലോഹം, വെള്ളിയുമായി ഗന്ധമാദനവും വെക്കണം.
കദാചനേതി മംത്രസ്യ സൂര്യ ഋഷിസ്ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ സൂര്യോ ദേവതാ ഗംധമാദനപ്രീതയേ വിനിയോഗഃ തോലകദ്വയമാനേന യവാനാം പിഷ്ടകോപരി
‘കദാചനേതി’ എന്ന മന്ത്രത്തിന് സൂര്യൻ ഋഷി, തൃഷ്ടുപ് ചന്ദസ്, സൂര്യൻ ദേവത, ഗന്ധമാദനത്തിന് പ്രീതിക്കായി ഉപയോഗിക്കണം. രണ്ടു തോലക അളവിൽ യവപ്പൊടി മുകളിൽ വെക്കണം.
( ആപ്യായസ്വേതി മംത്രസ്യ കര്ദമ ഋഷിര്ജഗതീ ഛന്ദഃ ശചീ ദേവതാ സുപാര്ശ്വപ്രീതയേ വിനിയോഗഃ ശ്രീസൂക്തേനൈവ മന്ത്രേണ യജേദ്വിജയസപ്തകമ്
‘ആപ്യായസ്വേതി’ എന്ന മന്ത്രത്തിന് കർദമൻ ഋഷി, ജഗതീ ചന്ദസ്, ശചി ദേവത, സുപാർശ്വത്തിന് പ്രീതിക്കായി ഉപയോഗിക്കണം. ശ്രീസൂക്തം മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് വിജയസപ്തകത്തെ പൂജിക്കണം.
അംബാഅംബികേതി മംത്രസ്യ നലിന ഋഷിര്ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ശംഭുര്ദേവതാ ജയ പ്രീതയേ വിനിയോഗഃ
‘അംബാ അംബികേതി’ എന്ന മന്ത്രത്തിന് നളിനൻ ഋഷി, ഗായത്രി ചന്ദസ്, ശംഭു ദേവത, വിജയത്തിന് പ്രീതിക്കായി ഉപയോഗിക്കണം.
( ഗായത്ര്യാ വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ സവിതാ ദേവതാ വിജയപ്രീതയേ വിനിയോഗഃ
ഗായത്രി മന്ത്രത്തിന് വിശ്വാമിത്രൻ ഋഷി, സവിതാ ദേവത, വിജയത്തിന് പ്രീതിക്കായി ഉപയോഗിക്കണം.
(ഉത്തരേ യുഗ്മകലശേ മനോന്നാ ഇതി മംത്രസ്യ അംതക ഋഷിര്ബൃഹതീ ഛംദോ നിര്ഋതിര്ദേവതാ ഭൂതപ്രീതയേ വിനിയോഗഃ വിധായാര്ഘ്യാദികം ചൈവ ധര്മാദിമംഡലേ യജേത്
വടക്കൻ ദിശയിലെ ഇരട്ട കലശത്തിൽ, ‘മനോന്നാ’ എന്ന മന്ത്രത്തിന് അന്തകൻ ഋഷി, ബൃഹതീ ചന്ദസ്, നിരൃതി ദേവത, ഭൂതങ്ങൾക്ക് പ്രീതിക്കായി ഉപയോഗിക്കണം. അർഘ്യാദി ക്രിയകളും ധർമ്മമണ്ഡലത്തിൽ നടത്തണം.