യോഗസ്ഥാപനദേവപ്രതിഷ്ഠാപനവര്ണനമ് ദേവാദിസംസ്ഥാപനമാ ഹുരത്ര യാവന്ന സുപ്തോ മധുസൂദനശ്ച
യോഗസ്ഥാപനവും ദേവപ്രതിഷ്ഠയും സംബന്ധിച്ച വിവരണം: മധുസൂദനൻ ഉറങ്ങാതെ ഇരിക്കുന്നതുവരെ ദേവതാദികളുടെ സ്ഥാപനം ഇവിടെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.
വാരേ ഭൃഗോര്ദേവഗുരോര്ബുധസ്യ സോമസ്യ സര്വാഃ ശുഭദാ ഭവംതി
ഭൃഗു, ദേവഗുരു, ബുധൻ, സോമൻ എന്നിവരുടെ ദിവസങ്ങളിൽ എല്ലാം ശുഭദായകമാണ്.
ശുദ്ധാ ദ്വിതീയാ ച തഥാ തൃതീയാ ത്രയോദശീ ചാപി തഥൈവ വിപ്രാഃ
രണ്ടാം, മൂന്നാം, പതിമൂന്നാം തിഥികളും ശുദ്ധമാണെന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
പ്രാണപ്രതിഷ്ഠാ ച ജലാശയാദേരേതാഃ പ്രശസ്താസ്തിഥയോ ഭവംതി
ജലാശയം മുതലായവയിൽ പ്രാണപ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് ഈ തിഥികൾ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാണ്.
ഷഡശീതിലോകാപ്യയനദ്വയേന യുഗാദികേ പുണ്യാദിനേ ശുഭേ ച
എൺപത്താറാം ദിവസം, യുഗാരംഭത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പുണ്യമായ ശുഭദിനത്തിൽ സ്ഥാപനം നടത്താം.
സുചാരു ഈഷത്പ്രവണേ ച ദേശേ സുവര്തുലഃ ഷോഡശഹസ്തമംഡപഃ
അലങ്കാരമുള്ള, അല്പം ചരിഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്, പത്താറടി വലിപ്പമുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള മണ്ടപം നിർമ്മിക്കണം.
പൂര്വാദിദ്വാരേഷു ചതുഷ്ടയേഷു പ്ലക്ഷാദിഭിസ്തോരണകൈഃ സുരേശഃ
നാലു പ്രധാന വാതിലുകളിലും, പ്ലക്ഷം മുതലായ വൃക്ഷങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച തൊരണങ്ങൾ ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ സ്ഥാപിക്കണം.
ഊര്ധ്വേ ച ഹസ്താനമിതാനി യാനി വിചിത്രമാല്യാംബരഭൂഷിതാനി
മുകളിൽ വിവിധതരം പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും അണിഞ്ഞ കൈകൾ ഉയർത്തി കാണപ്പെടണം.
സര്വത്ര യാഗേപി ഹി മംഡപസ്യ കാര്യാ ധ്വജാ ദിക്ഷു വിദിക്ഷു ശുഭ്രാഃ
എല്ലാ യാഗങ്ങളിലും മണ്ഡപം ചുറ്റിയും എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഇടക്കിടയിലും വെളിച്ചം പകർന്നു കുതിരുന്ന പതാകകൾ സ്ഥാപിക്കണം.
ധ്വജാശ്ച യസ്മിന്ദശഹസ്തസമ്മിതാസ്തസ്മിന്പതാകാ അപി പഞ്ചഹസ്താഃ 2.2.18.
പതാകകൾ പത്ത് കൈ നീളവും അതിനുമുകളിൽ പതാകകൾ അഞ്ചു കൈ നീളവും ആയിരിക്കണം.
ദ്വാരേ ച തസ്മിംശ്ച നിരൂപിതാ വാ രംഭാ സുപുഷ്പാ സുഖശാഡ്വലാശ്ച
വാതിലിനരികിൽ പൂക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ രംഭാവൃക്ഷങ്ങളും സുഖകരമായ പച്ച പുല്ലും നട്ടിരിക്കണം.
മുംജോദ്ഭവൈര്ബര്ഹിസമുദ്ഭവൈര്വാ സുരംജിതശ്ചേത്ത്രിതപദ്മപല്ലവൈഃ
മുൻജ്പുല്ലും ദർഭയും മൂന്നായി നിരത്തിയ താമരയിലകളും കൊണ്ടു ആ സ്ഥലം അലങ്കരിക്കണം.
വേദിസ്തഥാ മംഡപ മധ്യഭാഗേ കാര്യാ ച കോണേസ്ഥിതുഷാദിഹീനാ
മണ്ഡപത്തിന്റെ നടുവിൽ തന്നെ വേദി നിർമ്മിക്കണം; കോണുകളിൽ യാതൊരു ദോഷവും ഉണ്ടാകരുത്.
വേദ്യാം പരിത്യജ്യ ദശാംഗുലാനി ഐശാന്യത സ്ത്രീണി തഥാ പരാണി
വേദിയിൽ നിന്ന് പത്ത് വിരൽ വീതം വിട്ട്, മൂന്നു ഭാഗം ഈശാന്യദിശയിലേക്കും അതുപോലെ മറുവശത്തേക്കും വേണം.
പ്രാസാദേ ച തഡാഗേ ച മഹാരാമേ തഥൈവ ച
പ്രാസാദത്തിലും, കുളത്തിലും, അതുപോലെ വലിയതോട്ടത്തിലും,
കുംഡം ചാപി പ്രകുര്വീത യഥാഭ്യന്തരമേഖലമ്
അവിടെ അകത്തുള്ള അതിരുപോലെ കുണ്ടം നിർമ്മിക്കണം.
കുംഡാനി കുര്യാന്നവ കുംഡപക്ഷേ വേദ്യാസ്തഥോച്ചൈരവിദിക്ഷു ചൈവ। സര്വാണി സര്വത്ര ച മേഖലാനി ഷഡസ്രപംചാസ്രസമേഖലാനി
വേദിയുടെ ഓരോ ഭാഗത്തും ഒമ്പത് കുണ്ടങ്ങൾ ഉയർത്തി, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും സ്ഥാപിക്കണം; എല്ലായിടത്തും അതിരുകൾ ആറു വശം അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച് വശം ഉള്ളതായിരിക്കണം.
അഷ്ടാസ്രജാന്യബ്ജത്രികോണകാനി തഥാര്ദ്ധചന്ദ്രം ചതുരസ്രകം ച
എട്ടു വശം ഉള്ളതും, താമര രൂപവും, ത്രികോണമാകുന്നതും, അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലും, നാലു വശം ഉള്ളതുമാകണം.
മാല്യാമ്ബരാച്ഛാദിതപൂര്ണപാഥാഃ സവൃത്തപത്രശ്ച സുവര്ണഗര്ഭഃ
പാത്രങ്ങൾ പൂമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും കൊണ്ടു മൂടി, നിറച്ചതും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഇലകളും ഉള്ളതും, അകത്ത് പൊന്നും നിറച്ചതുമാകണം.
ദേവഗ്രഹപൂജാവിധാനവര്ണനമ് യജമാനസ്തഥാ നിത്യം കര്മ കൃത്വാ യഥാവിധി
ദേവതകളും ഗ്രഹങ്ങളും പൂജിക്കാനുള്ള വിധി ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു. യജമാനൻ പ്രതിദിന കർമങ്ങൾ വിധിപ്രകാരം ചെയ്തശേഷം,
പംച ദേവാന്നമസ്കൃത്യ തഥാ യജ്ഞേശ്വരം ഹരിമ്
അയാൾ അഞ്ചു ദേവന്മാരെയും യജ്ഞത്തിന്റെ അധിപനായ ഹരിയെയും നമസ്കരിക്കണം.
ഏതസ്മിന്പുണ്യദേശേ തു ഫലം ഗോത്രശ്ച വൈ യമഃ
ഈ പുണ്യഭൂമിയിൽ ഫലവും വംശവും യമൻ നിർണ്ണയിക്കുന്നു.
യഥായഥാ സ്വതന്ത്രോക്തം പുണ്യാ രണ്യാഭിധായകമ്
സ്വതന്ത്രമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ, പുണ്യം ശാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രകാരം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു.
യഥായഥാ ച കല്പോക്തം യഥാകുണ്ഡം വിധാനതഃ
കല്പഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെയും, കുണ്ടം നിർമിച്ച രീതിയും അനുസരിച്ചുമാണ് ചെയ്യേണ്ടത്.
ജലാശയപ്രതിഷ്ഠാം ച കരിഷ്യേ വിധിവദ്ദ്വിജാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, ഞാൻ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടം സ്ഥാപിക്കും.
മാതൃയാഗം പുരസ്കൃത്യ വൃദ്ധിശ്രാദ്ധം സമാപയേത്
മാതാക്കളെ ആദരിച്ച് യാഗം നടത്തി, വൃദ്ധി ശ്രാദ്ധം പൂർത്തിയാക്കണം.
ഭേര്യാദിഘോഷേണ സുമംഗലേന പദ്യം ലിഖേദത്ര സഷോഡശാക്ഷരമ്
ശുഭമായ മൃദംഗാദി ശബ്ദങ്ങൾക്കിടയിൽ, പതിനാറക്ഷരങ്ങളുള്ള ഒരു പദ്യം ഇവിടെ എഴുതണം.
ബ്രഹ്മേശാന്വരയേത്സര്വാനാചാര്യം തു വിശേഷതഃ
എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരെയും, പ്രത്യേകിച്ച് ആചാര്യനെയും ക്ഷണിക്കണം.
നാനാരത്നൈശ്ച വസ്ത്രൈശ്ച ആചാര്യം വരയേദ്ബുധഃ 2.2.19.
പണ്ഡിതൻ ആചാര്യനെ വിവിധ രത്നങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും നൽകി ആദരിക്കണം.
യഥാമാനം യഥാശക്തി യഥാഭിവൃണുയാദ്ബുധഃ
തന്റെ ശേഷിക്കും, കഴിവിനും, ആഗ്രഹത്തിനും അനുസരിച്ച് പണ്ഡിതൻ തിരഞ്ഞെടുക്കണം.