വിഷ്ണോ രരാടമംത്രേണ ഛേദയേദഗ്രഭാഗതഃ
വിഷ്ണു രരാട മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മുന്നിലെ ഭാഗം മുറിക്കണം.
ന രസേന ന കാര്ഷ്ണേന ന ദൃഢേന കദാചന
രസം കൊണ്ടോ കറുപ്പുകൊണ്ടോ കഠിനത കൊണ്ടോ ഒരിക്കലും മുറിക്കരുത്.
ഛേദയേത്പിഞ്ജുലീം ചാപി പവിത്രമഥ ദേശികഃ
ആചാര്യൻ പിഞ്ചുലിയും പവിച്രവും മുറിക്കണം.
പംക്തിശ്ഛംദോ ഭവേദ്ദേവഃ സംസ്കാരേ വിനിയോജയേത്
പങ്ക്തി എന്ന ഛന്ദസ്സിൽ ആ ദേവതയെ ആചാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം.
കായതീര്ഥേന തത്കുര്യാദ്ദേവതീര്ഥേന ചേത്യപി
അത് ശരീരത്തിനുള്ള തിരുനീരും ദേവതയ്ക്കുള്ള തിരുനീരും ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യണം.
മധ്യമാമധ്യമാംഗുഷ്ഠ അപാമാര്ഗേണ മംത്രിഭിഃ
മധ്യവിരൽ, അനാമിക, അംഗുഷ്ഠം എന്നിവ കൊണ്ടും അപാമാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ചും മന്ത്രികൾ ചേർന്ന് ചെയ്യണം.
ഋഷിഃ സ്യാദ്ഗൌതമശ്ഛന്ദോ ധര്മരാജോഽഥ ദേവതാ
മഹർഷി ഗൗതമൻ, ഛന്ദസ്സായി ധർമരാജൻ, ദേവതയും അതുപോലെ.
സകൃദ്ദ്രവ്യേ ത്രിഭിഃ കാഷ്ഠൈസ്ത്രിവാരം മംത്രപുഷ്പകൈഃ
ഒരു പ്രാവശ്യം ദ്രവ്യവും, മൂന്നു കഷ്ണം കട്ടയും, മൂന്നു പ്രാവശ്യം മന്ത്രപുഷ്പങ്ങളും ഉപയോഗിക്കണം.
പ്രാദേശാംതരതശ്ചൈവ ആജ്യസ്ഥാലീമഥാര്പയേത് 2.2.13.
ഒരു കൈ നീളത്തിൽ അകലെ ഘൃതപാത്രത്തിൽ അർപ്പണം നടത്തണം.
ദ്യൂതം നിഃസാരയേത്തത്തു നിരൂപ്യാശു ക്രമേണ തു
ആ ജുവാരത്തെ നീക്കം ചെയ്ത്, ശേഷം അതിനെ ക്രമത്തിൽ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കണം.
ഋഷിര്നാരായണശ്ഛന്ദഃ പംക്തിരീശോഽഥ ദേവതാ
മഹർഷി നാരായണൻ, ഛന്ദസ്സായി പങ്ക്തി, ദേവതയായി ഈശ്വരൻ.
അവേക്ഷ്യ ഈശമാരഭ്യ ദക്ഷിണാവര്തകേന തു
ഈശ്വരനിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് വലതുവശത്തേക്ക് ചലിപ്പിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കണം.
പരിവേഷ്യാജ്യസ്ഥാലീം ച ത്രിഃ സകൃദ്വാ സമാഹിതഃ
ഘൃതപാത്രം മൂന്ന് പ്രാവശ്യം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രാവശ്യം സമാധാനത്തോടെ സേവിക്കണം.
ഋഷിഃ സ്യാജ്ജമദഗ്നിശ്ച ഗായത്രീ ഛന്ദ ഈരിതമ്
മഹർഷി ജമദഗ്നി, ഛന്ദസ്സായി ഗായത്രി എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഘൃതസ്യ ച തഥാ ത്വം നോ ബ്രഹ്മാ വൈ തൃപ്യതാമിതി
ഘൃതത്തിനായി, 'നമ്മുക്ക് വേണ്ടി ബ്രഹ്മാ, തൃപ്തനാകണം' എന്ന് പറയണം.
ത്രിരാത്രം തു മഹായോഗേ സകൃദന്യത്ര സത്തമാഃ
മഹായാഗത്തിൽ മൂന്നു രാത്രി, മറ്റിടങ്ങളിൽ ഒരു പ്രാവശ്യം മാത്രം, മഹാന്മാരേ.
അഗ്രാന്മൂലം പുനഃ കുര്യാത്സംപൂജ്യ ച പുനഃ പുനഃ
അവൻ വീണ്ടും അഗ്രത്തിൽ നിന്ന് മൂലത്തിൽ വരെ ചെയ്യണം, വീണ്ടും വീണ്ടും പൂജിച്ച്.
ഭുവം പുനഃ പ്രതപ്യാഥ പ്രോക്ഷണ്യുത്തരതോ ന്യസേത്
ഭുവം വീണ്ടും ചൂടാക്കി, ശേഷം പ്രോക്ഷണപാത്രം വടക്കോട്ട് വെക്കണം.
അംഗുഷ്ഠേ ദ്വേ അനാമേ തു ഗൃഹ്ണീയാത്തത്പവിത്രകമ് 2.2.13.
അംഗുഷ്ഠവും അനാമികയും ഉപയോഗിച്ച് ആ പവിച്രം എടുക്കണം.
പാതാലേ ത്രിസ്തഥാകാശേ അവേക്ഷ്യാജ്യം തതസ്ത്രിഭിഃ
പാതാളത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം, അതുപോലെ ആകാശത്തിലും, ഘൃതം ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി, പിന്നെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ചെയ്യണം.
തതഃ പായസമാദായ ഉത്ഥായ ച സമന്ത്ര കമ്
അതിനുശേഷം പായസം എടുത്ത്, മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, അവൻ എഴുന്നേൽക്കുന്നു.
സപവിത്രം ദക്ഷകരേ ഗൃഹീത്വാ പ്രോക്ഷണീയകമ്
ശുദ്ധീകരണ തന്തു വലതുകൈയിൽ പിടിച്ച്, അവൻ ചിതറാനുള്ള പാത്രം കൈകൊണ്ടെടുക്കുന്നു.
അഗ്നിം പര്യുക്ഷയേത്പശ്ചാദ്ദക്ഷിണാവര്തകേന ച
പിന്നീട്, വലതുകൈയിലൂടെ അഗ്നിയെ ദക്ഷിണവട്ടത്തിൽ ചിതറണം.
സംയാവാര്ഥം ച ഭോ വിപ്രാ അഗ്നിവത്തത്ര ദേശികഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സമ്യാവാർത്തത്തിനായി, ആ ഗുരു അഗ്നിയ്ക്ക് സമീപം ശ്രദ്ധിക്കണം.
കമംഡലും പരേ ഹസ്തേ തതോ ദക്ഷകരേണ തു
വെള്ളപ്പാത്രം മറ്റുകൈയിൽ വച്ച്, പിന്നെ വലതുകൈ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
അംതേ ച ദേവതോദ്ദേശം പ്രാജാപത്യം സമീരയന്
അവസാനത്തിൽ, ദേവതകളെ വിളിച്ച്, പ്രജാപത്യ ഹോമം ഉണർത്തുന്നു.
വായുകോണം സമാരഭ്യ വഹ്നികോണാന്തകേന തു
വായു കോണിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, അഗ്നി കോണിൽ അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.
അഗ്നീഷോമാത്മകം ചൈവ ജുഹുയാദ്രാക്ഷസാദിതഃ
അഗ്നിയും സോമവും ചേർന്ന ഹോമം, ദുഷ്ടശക്തികളെ അകറ്റാൻ അർപ്പിക്കണം.
പശ്ചാത്സ്വിഷ്ടം തതോ ദദ്യാദ്ദദ്യാച്ച മതിഭിസ്തഥാ 2.2.13.
പിന്നീട്, സ്വിഷ്ട ഹോമം അർപ്പിക്കണം; അതുപോലെ വിവേകത്തോടെ ചെയ്യണം.
ഉദ്വാഹ ഇതി മംത്ര സ്യ അഥര്വണ ഋഷിഃ സ്മൃതഃ
'ഉദ്വാഹ' എന്ന മന്ത്രം അതർവണ ഋഷിക്ക് അർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.