പ്രജാപതിര്ഋഷിശ്ഛന്ദസ്ത്രിഷ്ടുബ്ദേവോഽഥ ശംകരഃ
പ്രജാപതി ആണ് ഋഷി, ത്രിഷ്ടുപ് ആണ് ഛന്ദസ്സ്, ശങ്കരൻ ആണ് ദേവത.
അഗ്നേരുത്തരഭാഗേ ച ഹസ്തമാനാംതരേപി ച
അഗ്നിയുടെ വടക്കുഭാഗത്തും കൈകളുടെ ഇടയിൽ പോലും—
മന്ത്രസ്യ ച ഋഷിശ്ഛന്ദോ വാമദേവഃ പ്രകീര്തിതഃ
ഈ മന്ത്രത്തിന് വാമദേവൻ ആണ് ഋഷിയും ഛന്ദസ്സും.
ശ്രീപര്ണീസഹകാരോത്ഥം വരുണസ്യ വിശേഷതഃ
വരുണനു വേണ്ടി പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രീപർണിയും സഹകാരവൃക്ഷവും ഉപയോഗിക്കണം.
ദൈര്ഘ്യേണ ച ചതുഃഖ്യാതകാംഗുലം ച പ്രമാണതഃ
അത് നീളം നാലു വിരല് അളവിനേക്കാള് നാലിരട്ടി ആയിരിക്കണം.
അഭിചാരേ ഭവേത്കാംസ്യം താമ്രം സ്യാച്ഛാംതികര്മണി
അഭിചാര കര്മ്മങ്ങള്ക്കായി കഞ്ച് ഉപയോഗിക്കണം; ശാന്തി കര്മ്മങ്ങള്ക്കായി താമ്രം ഉചിതമാണ്.
ദ്വാദശാംഗുലപ്രസ്താരം തൈജസം മാനവര്ജിതമ്
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ളത് പന്ത്രണ്ട് വിരല് അളവുണ്ടാകണം, അത് മനുഷ്യര് ഉപയോഗിക്കരുത്.
സാഗരാ അഥ പ്രീയംതാമിത്ഥമാധ്യാനമാചരേത്
ശമുദ്രങ്ങളെ പ്രസാദിപ്പിക്കാന് ഈ വിധത്തില് ധ്യാനം നടത്തണം.
നൈര്ഋതേ ദിക്ഷു സീതഃ സ്യാദ്വൈശ്വദേവേ തഥൈവ ച 2.2.13.
നൈരൃതി ദിശയില് വയ്ക്കണം; വൈശ്വദേവ കര്മ്മത്തിലും അതുപോലെ ചെയ്യണം.
അസ്യ മംത്രസ്യ ച ഋഷിര്ഭരദ്വാജ ഉദാഹൃതഃ
ഈ മന്ത്രത്തിന് ഭരദ്വാജന് എന്ന ഋഷിയാണ് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
പ്രയോജനാദികം ദ്രവ്യം തത ആസാദയേത്ക്രമാത്
ആവശ്യമായ വസ്തുക്കള് അവയുടെ ഉദ്ദേശ്യാനുസരണം ക്രമത്തില് സമ്പാദിക്കണം.
ഋഷിഃ സ്യാന്നാരദശ്ഛന്ദോനുഷ്ടുപ്ചൈവാഥ ദേവതാ
ഈ മന്ത്രത്തിന് നാരദന് ഋഷിയാണ്, ഛന്ദസ്സായി അനുഷ്ടുപ്, ദേവതയും വ്യക്തമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കാഷ്ഠം ച പശ്ചിമേ കുര്യാത്പ്രയച്ഛന്പശ്ചിമേന തു
കിഴക്കോട്ട് നിന്ന് പടിഞ്ഞാറ് വച്ച് മരച്ചില്ല വയ്ക്കണം.
ദക്ഷിണേ ചൈവ ആപൂപം ഭൃംഗരാജം തഥൈവ ച
തെക്കോട്ട് ആപ്പൂപ്പും ഭൃംഗരാജ് ഇലയും വയ്ക്കണം.
പനസം നാരികേലം ച മോദകം ലഡ്ഡുകം തഥാ
പനസപ്പഴം, തേങ്ങ, മധുരപ്പെട്ടി, ലഡ്ഡു എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെ വയ്ക്കണം.
പ്രണീതാം ന സ്പൃശേജ്ജാതു ഹോമകാലേ കഥംചന
ഹോമസമയത്ത് തയ്യാറാക്കിയ നിവേദ്യങ്ങള് ഒരിക്കലും സ്പര്ശിക്കരുത്.
ഉച്ചീരകം മാതുലിംഗം ദൂര്വാം ധാത്രീഫലാനി ച
ഉച്ചീരകം, മാതുളിംഗം, ദൂര്വാ പുല്ല്, ധാത്രി ഫലങ്ങള് എന്നിവയും ഉള്പ്പെടുത്തണം.
ഐശാന്യാം സ്ഥാപയേത്സര്വം യച്ച വൈ കംകതീമയമ്
ഇവയെല്ലാം ഈശാന്യ ദിശയില് വയ്ക്കണം; കങ്കതീ കൊണ്ടുള്ളവയും അങ്ങനെ തന്നെ.
യഥായോഗേന തത്സര്വം ഗ്രാഹ്യം തത്പത്രമേവ ച 2.2.13.
ഉചിതമായതുപോലെ എല്ലാം എടുക്കണം; അതിന്റെ ഇലയും ഉള്പ്പെടെ.
പവിവച്ഛേദനകുശൈശ്ഛിംദ്യാത്പ്രാദേശികം പുനഃ
കുഷ പുല്ലിന്റെ മൂര്ച്ചയുള്ള കത്തികളാല് പ്രാദേശിക ഭാഗം മുറിക്കണം.
വിഷ്ണോ രരാടമംത്രേണ ഛേദയേദഗ്രഭാഗതഃ
വിഷ്ണു രരാട മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മുന്നിലെ ഭാഗം മുറിക്കണം.
ന രസേന ന കാര്ഷ്ണേന ന ദൃഢേന കദാചന
രസം കൊണ്ടോ കറുപ്പുകൊണ്ടോ കഠിനത കൊണ്ടോ ഒരിക്കലും മുറിക്കരുത്.
ഛേദയേത്പിഞ്ജുലീം ചാപി പവിത്രമഥ ദേശികഃ
ആചാര്യൻ പിഞ്ചുലിയും പവിച്രവും മുറിക്കണം.
പംക്തിശ്ഛംദോ ഭവേദ്ദേവഃ സംസ്കാരേ വിനിയോജയേത്
പങ്ക്തി എന്ന ഛന്ദസ്സിൽ ആ ദേവതയെ ആചാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം.
കായതീര്ഥേന തത്കുര്യാദ്ദേവതീര്ഥേന ചേത്യപി
അത് ശരീരത്തിനുള്ള തിരുനീരും ദേവതയ്ക്കുള്ള തിരുനീരും ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യണം.
മധ്യമാമധ്യമാംഗുഷ്ഠ അപാമാര്ഗേണ മംത്രിഭിഃ
മധ്യവിരൽ, അനാമിക, അംഗുഷ്ഠം എന്നിവ കൊണ്ടും അപാമാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ചും മന്ത്രികൾ ചേർന്ന് ചെയ്യണം.
ഋഷിഃ സ്യാദ്ഗൌതമശ്ഛന്ദോ ധര്മരാജോഽഥ ദേവതാ
മഹർഷി ഗൗതമൻ, ഛന്ദസ്സായി ധർമരാജൻ, ദേവതയും അതുപോലെ.
സകൃദ്ദ്രവ്യേ ത്രിഭിഃ കാഷ്ഠൈസ്ത്രിവാരം മംത്രപുഷ്പകൈഃ
ഒരു പ്രാവശ്യം ദ്രവ്യവും, മൂന്നു കഷ്ണം കട്ടയും, മൂന്നു പ്രാവശ്യം മന്ത്രപുഷ്പങ്ങളും ഉപയോഗിക്കണം.
പ്രാദേശാംതരതശ്ചൈവ ആജ്യസ്ഥാലീമഥാര്പയേത് 2.2.13.
ഒരു കൈ നീളത്തിൽ അകലെ ഘൃതപാത്രത്തിൽ അർപ്പണം നടത്തണം.
ദ്യൂതം നിഃസാരയേത്തത്തു നിരൂപ്യാശു ക്രമേണ തു
ആ ജുവാരത്തെ നീക്കം ചെയ്ത്, ശേഷം അതിനെ ക്രമത്തിൽ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കണം.