അഥോനസ്യ ച മന്ത്രസ്യ വരിഷ്ഠഃ പരികീര്തിതഃ
ഇപ്പോൾ ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ രൂപം വിവരിക്കുന്നു.
കീശാദഗ്നിം സമാദായ മേ ഗൃഹ്ണാമീതി സംപഠന് ഛന്ദോനുഷ്ടുപ്സമാഖ്യാതം വാമദേവോഽഥ ദേവതാ
"ഞാൻ ഹോമത്തിനായി അഗ്നി സ്വീകരിക്കുന്നു" എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, അഗ്നി സ്വീകരിക്കണം; അന്നുഷ്ടുപ് എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്, വാമദേവൻ ആണ് ഋഷിയും ദേവതയും.
ക്രവ്യാദഗ്നിം പരിത്യജ്യ ക്രവ്യാദമഗ്നിമീരയന്
മാംസം അർപ്പിക്കാൻ ഉള്ള അഗ്നി ഉപേക്ഷിച്ച്, മാംസസംബന്ധമില്ലാത്ത അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിക്കണം.
അസ്യ മന്ത്രസ്യ ഹാരീത ഋഷിഃ സ്യാച്ഛന്ദ ഇഷ്യതേ
ഈ മന്ത്രത്തിന് ഹാരിതൻ ആണ് ഋഷി, ഛന്ദസ്സ് ഇഷ്ടം പോലെ തിരഞ്ഞെടുക്കാം.
ആവാഹനം തതഃ കുര്യാത്സംസരക്ഷേതി സംജപന് വിരാട് ഛന്ദോഽഥ വിജ്ഞേയോ ദേവതാ ച ശതക്രതുഃ
അതിനുശേഷം "സമ്പൂർണ്ണമായി രക്ഷിക്കണം" എന്ന് ജപിച്ച് ആവാഹനം നടത്തണം; വിരാട് എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്, ശതക്രതു ആണ് ദേവത.
വൈശ്വാനര ഇതി ഋചാ അഗ്നിസ്ഥാപനമീരിതമ് അനുഷ്ടുപ് ച ഭവേച്ഛന്ദോ ദേവതാ ഹവ്യവാഹനഃ
"വൈശ്വാനര" എന്ന ഋചയാൽ അഗ്നി സ്ഥാപനം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; അന്നുഷ്ടുപ് ആണ് ഛന്ദസ്സ്, ഹവ്യവാഹനൻ ആണ് ദേവത.
ബധ്നാസീതി ച മംത്രേണ അഗ്നിം കുര്യാത്പ്രദക്ഷിണമ് ദേവതാ പരമാത്മാ ച നമസ്കാരേണ യോജയേത്
"ബദ്ധ്നാസി" എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അഗ്നിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം; പരമാത്മാവാണ് ദേവത, വിനയത്തോടെ ചേർക്കണം.
തതോഗ്നിദക്ഷിണേ ഭാഗേ പ്രാഗഗ്രകുശകുബ്ജകേ
അതിനുശേഷം, അഗ്നിയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത്, കുശത്തിൻ്റെ അഗ്രങ്ങൾ കിഴക്കോട്ടു വളച്ചിട്ട്—
ബ്രഹ്മന്നിഹോപവേശ്യതാമിതി ബ്രഹ്മാണം വിനിവേശയേത് 2.2.13.
"ബ്രാഹ്മണൻ ഇവിടെ ഇരിക്കട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണനെ ഇരുത്തണം.
ദ്വാഭ്യാമിതി ച മന്ത്രാഭ്യാമിതി ബ്രഹ്മപ്രവേശനമ്
"ദ്വാഭ്യാം" എന്ന മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്റെ പ്രവേശനം നടത്തണം.
പ്രജാപതിര്ഋഷിശ്ഛന്ദസ്ത്രിഷ്ടുബ്ദേവോഽഥ ശംകരഃ
പ്രജാപതി ആണ് ഋഷി, ത്രിഷ്ടുപ് ആണ് ഛന്ദസ്സ്, ശങ്കരൻ ആണ് ദേവത.
അഗ്നേരുത്തരഭാഗേ ച ഹസ്തമാനാംതരേപി ച
അഗ്നിയുടെ വടക്കുഭാഗത്തും കൈകളുടെ ഇടയിൽ പോലും—
മന്ത്രസ്യ ച ഋഷിശ്ഛന്ദോ വാമദേവഃ പ്രകീര്തിതഃ
ഈ മന്ത്രത്തിന് വാമദേവൻ ആണ് ഋഷിയും ഛന്ദസ്സും.
ശ്രീപര്ണീസഹകാരോത്ഥം വരുണസ്യ വിശേഷതഃ
വരുണനു വേണ്ടി പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രീപർണിയും സഹകാരവൃക്ഷവും ഉപയോഗിക്കണം.
ദൈര്ഘ്യേണ ച ചതുഃഖ്യാതകാംഗുലം ച പ്രമാണതഃ
അത് നീളം നാലു വിരല് അളവിനേക്കാള് നാലിരട്ടി ആയിരിക്കണം.
അഭിചാരേ ഭവേത്കാംസ്യം താമ്രം സ്യാച്ഛാംതികര്മണി
അഭിചാര കര്മ്മങ്ങള്ക്കായി കഞ്ച് ഉപയോഗിക്കണം; ശാന്തി കര്മ്മങ്ങള്ക്കായി താമ്രം ഉചിതമാണ്.
ദ്വാദശാംഗുലപ്രസ്താരം തൈജസം മാനവര്ജിതമ്
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ളത് പന്ത്രണ്ട് വിരല് അളവുണ്ടാകണം, അത് മനുഷ്യര് ഉപയോഗിക്കരുത്.
സാഗരാ അഥ പ്രീയംതാമിത്ഥമാധ്യാനമാചരേത്
ശമുദ്രങ്ങളെ പ്രസാദിപ്പിക്കാന് ഈ വിധത്തില് ധ്യാനം നടത്തണം.
നൈര്ഋതേ ദിക്ഷു സീതഃ സ്യാദ്വൈശ്വദേവേ തഥൈവ ച 2.2.13.
നൈരൃതി ദിശയില് വയ്ക്കണം; വൈശ്വദേവ കര്മ്മത്തിലും അതുപോലെ ചെയ്യണം.
അസ്യ മംത്രസ്യ ച ഋഷിര്ഭരദ്വാജ ഉദാഹൃതഃ
ഈ മന്ത്രത്തിന് ഭരദ്വാജന് എന്ന ഋഷിയാണ് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
പ്രയോജനാദികം ദ്രവ്യം തത ആസാദയേത്ക്രമാത്
ആവശ്യമായ വസ്തുക്കള് അവയുടെ ഉദ്ദേശ്യാനുസരണം ക്രമത്തില് സമ്പാദിക്കണം.
ഋഷിഃ സ്യാന്നാരദശ്ഛന്ദോനുഷ്ടുപ്ചൈവാഥ ദേവതാ
ഈ മന്ത്രത്തിന് നാരദന് ഋഷിയാണ്, ഛന്ദസ്സായി അനുഷ്ടുപ്, ദേവതയും വ്യക്തമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കാഷ്ഠം ച പശ്ചിമേ കുര്യാത്പ്രയച്ഛന്പശ്ചിമേന തു
കിഴക്കോട്ട് നിന്ന് പടിഞ്ഞാറ് വച്ച് മരച്ചില്ല വയ്ക്കണം.
ദക്ഷിണേ ചൈവ ആപൂപം ഭൃംഗരാജം തഥൈവ ച
തെക്കോട്ട് ആപ്പൂപ്പും ഭൃംഗരാജ് ഇലയും വയ്ക്കണം.
പനസം നാരികേലം ച മോദകം ലഡ്ഡുകം തഥാ
പനസപ്പഴം, തേങ്ങ, മധുരപ്പെട്ടി, ലഡ്ഡു എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെ വയ്ക്കണം.
പ്രണീതാം ന സ്പൃശേജ്ജാതു ഹോമകാലേ കഥംചന
ഹോമസമയത്ത് തയ്യാറാക്കിയ നിവേദ്യങ്ങള് ഒരിക്കലും സ്പര്ശിക്കരുത്.
ഉച്ചീരകം മാതുലിംഗം ദൂര്വാം ധാത്രീഫലാനി ച
ഉച്ചീരകം, മാതുളിംഗം, ദൂര്വാ പുല്ല്, ധാത്രി ഫലങ്ങള് എന്നിവയും ഉള്പ്പെടുത്തണം.
ഐശാന്യാം സ്ഥാപയേത്സര്വം യച്ച വൈ കംകതീമയമ്
ഇവയെല്ലാം ഈശാന്യ ദിശയില് വയ്ക്കണം; കങ്കതീ കൊണ്ടുള്ളവയും അങ്ങനെ തന്നെ.
യഥായോഗേന തത്സര്വം ഗ്രാഹ്യം തത്പത്രമേവ ച 2.2.13.
ഉചിതമായതുപോലെ എല്ലാം എടുക്കണം; അതിന്റെ ഇലയും ഉള്പ്പെടെ.
പവിവച്ഛേദനകുശൈശ്ഛിംദ്യാത്പ്രാദേശികം പുനഃ
കുഷ പുല്ലിന്റെ മൂര്ച്ചയുള്ള കത്തികളാല് പ്രാദേശിക ഭാഗം മുറിക്കണം.