പശ്ചദീശേതി മന്ത്രേണ ഗന്ധാദ്യൈഃ പരിപൂജയേത്
പിന്നീട് 'ഈശ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് സുഗന്ധമുള്ള വസ്തുക്കളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് ഭക്തിപൂർവം പൂജിക്കണം.
മന്ത്രശ്ചാസ്യ ഋഷിശ്ചാസ്യ പഞ്ചായത നമീരിതമ്
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെയും അതിന്റെ ദർശകനായ ഋഷിയുടെയും പേര് അഞ്ചു ആസനങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശ്യാമവര്ണാം ദിതിം ധ്യായേദ്ദ്വിഭുജാം പീതവിഗ്രഹാമ്
കറുത്ത നിറമുള്ള, രണ്ടുകൈകളുള്ള, മഞ്ഞവസ്ത്രം ധരിച്ച ദിതിയെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
സുപര്ണോഽസീതി മന്ത്രേണ പൂജയേത്പീതചന്ദനൈഃ
'സുപർണ്ണ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മഞ്ഞ ചന്ദനത്തോടെ ഭക്തിപൂർവം പൂജിക്കണം.
ഋഷിര്നാരായണശ്ഛന്ദോ ജഗതീ പരികീര്ത്യതേ
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ദർശകൻ നാരായണനാണ്, ഛന്ദസ്സായി ജഗതീ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
രക്താഭാമദിതിം ധ്യായേത്സര്വാലംകാരഭൂഷിതാമ്
എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ച, ചുവപ്പു പ്രകാശമുള്ള അതിതിയെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
പയസാ ശുക്ല ഇതി മന്ത്രേണ പൂജയേത്കമലാദിനാ
'ശുക്ല' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പാലും താമരയും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം.
നാരായണ ഋഷിശ്ചാസ്യ പംക്തിശ്ഛന്ദഃ പ്രകീര്ത്യതേ
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ദർശകൻ നാരായണനാണ്, ഛന്ദസ്സായി പങ്ക്തി പ്രസിദ്ധമാണ്.
ജയം ധ്യായേത്പീതവര്ണം ദ്വിഭുജം വരഹസ്തകമ്
മഞ്ഞ നിറമുള്ള, രണ്ടുകൈകളുള്ള, ഒരു കൈയിൽ വരം പിടിച്ച ജയനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
ദൃഷ്ട്വാ പരിശ്രുത ഇതി മന്ത്രേണാനേന പൂജയേത്
കാണുമ്പോൾ 'പരിശ്രുത' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഇതുപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം.
രുദ്രം ധ്യായേദ്രക്തവര്ണം ശീതാംശുകൃതശേഖരമ്
ചുവന്ന നിറമുള്ള, ശീതളമായ ചന്ദ്രപ്രഭയാൽ അണിഞ്ഞ ശിരസ്സുള്ള രുദ്രനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
ദിവോ മൂര്ധന്നിതി മന്ത്രേണ ഋഷയഃ സമുദാഹൃതാഃ
'ദിവോ മൂർദ്ധൻ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഋഷിമാരെ ആഹ്വാനിക്കണം.
സ്വയം ദേവോ വിനിയോഗഃ സ്തുതൌ ച വിനിയോജയേത്
ദേവത തന്നെ ഉപയോഗമാണ്; സ്തുതിക്കായി അവനെ ഉപയോഗിക്കണം.
അസ്യ കിരീട ഇതി മന്ത്രേണ രക്തസ്രക്ചന്ദനാദിഭിഃ ത്രിഷ്ടു്പ്ഛന്ദോ ദേവതാ സ്യാദ്ധ്രദോപി പരികീര്തിതഃ
'കിരീട' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ചുവന്നപൂക്കളും ചന്ദനവും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം. ഛന്ദസ്സായി ത്രിഷ്ടുപ്, ദേവതയായി ഹ്രദ പ്രസിദ്ധമാണ്.
സവിതാരം തഥാ ധ്യായേത്പദ്മസ്ഥം ദ്വിഭുജപ്രഭുമ് 2.2.11.
അതു പോലെ, കമലത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന, രണ്ടുകൈകളുള്ള, പ്രകാശമുള്ള സവിറ്റാവിനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
യദ്ദേവാ ഇതി മന്ത്രേണ ഗന്ധാദ്യൈഃ പരിപൂജയേത്
'യദ്ദേവാ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് സുഗന്ധവസ്തുക്കളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം.
ധ്യായേദ്രക്തം വിവസ്വന്തം ദ്വിഭുജം പദ്മവിഗ്രഹമ്
ചുവന്ന നിറമുള്ള, രണ്ടുകൈകളുള്ള, കമലരൂപം ധരിച്ച വിവസ്വന്തിനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
ഋഷിര്ഗന്ധഃ സമാഖ്യാതസ്ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദശ്ച ഈരിതമ്
ഗന്ധ എന്നാണു ഈ ഋഷിക്ക് പേര്; ത്രിഷ്ടുപ് എന്നാണു ഈ ഛന്ദസിന്റെ പേര്.
വിബുധാധിപം തതോ ധ്യായേത്പീതം വൃഷഭവാഹനമ് ത്രിനേത്രം രക്തവസ്ത്രം ച മുകുടാദ്യൈരലംകൃതമ്
പിന്നീട്, ദേവന്മാരുടെ അധിപനായവനെ, മഞ്ഞ നിറമുള്ളവനെ, കാളയെ കുതിരയാക്കി സഞ്ചരിക്കുന്നവനെ, മൂന്ന് കണ്ണുകളുള്ളവനെ, ചുവപ്പു വസ്ത്രം ധരിച്ചവനെ, മുകുടം മുതലായ അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ചവനെ ധ്യാനിക്കണം.
ഋഷിര്ഹാരീത ഇത്യുക്തോ ജഗതീച്ഛന്ദ ഈരിതമ്
ഹാരിത എന്നാണു ഈ ഋഷിക്ക് പേര്; ജഗതീ എന്നാണു ഈ ഛന്ദസിന്റെ പേര്.
മിത്രം ധ്യായേച്ഛുക്ലവര്ണം വരാഭയകരം പരമ്
വെള്ള നിറമുള്ളവനെയും, അനുഗ്രഹവും ഭയരഹിതത്വവും നൽകുന്ന പരമോന്നതനായ മിത്രനെയും ധ്യാനിക്കണം.
ഋഷിരൌതഥ്യ ഇത്യുക്തോ ജഗതീ ഛന്ദ ഈരിതമ്
ഔതത്യ എന്നാണു ഈ ഋഷിക്ക് പേര്; ജഗതീ എന്നാണു ഈ ഛന്ദസിന്റെ പേര്.
പീതാസ്യം രാജയക്ഷ്യാണം കരാലം ച വിചിംതയേത്
മഞ്ഞ മുഖമുള്ള, രാജസികമായ യക്ഷന്മാരെയും ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ളവരെയും മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കണം.
ദധ്യങ്ങാഥര്വണ ഋഷിര്ഗായത്രീ ഛന്ദ ഈരിതമ് 2.2.11.൧ ൧
ദധ്യങ് ആഥർവണൻ എന്നാണു ഈ ഋഷിക്ക് പേര്; ഗായത്രി എന്നാണു ഈ ഛന്ദസിന്റെ പേര്.
ശുക്ലാംബരധരം ധ്യായേദ്ദ്വിഭുജം ശിഖിവാഹനമ്
വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച, രണ്ട് കൈകളുള്ള, മയിലിനെ കുതിരയാക്കി സഞ്ചരിക്കുന്നവനെ ധ്യാനിക്കണം.
ഋഷിഃ സ്യാന്നാരദഃ പ്രോക്തശ്ഛന്ദോനുഷ്ടുപ്പ്രകീര്തിതമ്
നാരദൻ എന്നാണു ഈ ഋഷിക്ക് പേര്; അനുഷ്ടുപ് എന്നാണു ഈ ഛന്ദസിന്റെ പേര്.
ഏവം ധ്യാത്വാ വിവസ്വംതം മഹാകായം മഹോദരമ്
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചാൽ, വലിയ ശരീരവും വലിയ വയറും ഉള്ള വിവസ്വന്തിനെ മനസ്സിൽ കാണാം.
കാശ്യപോസ്യ ഋഷിശ്ഛന്ദസ്ത്രിഷ്ടുബ്ദേവഃ ശചീപതിഃ
കശ്യപൻ എന്നാണു ഈ ഋഷിക്ക് പേര്; ത്രിഷ്ടുപ് എന്നാണു ഈ ഛന്ദസിന്റെ പേര്; ശചിയുടെ ഭർത്താവാണ് ദേവത.
ബഹിരീശാനകോണേഷു ദേവാദീന്പരിപൂജയേത്
പുറത്തുള്ള ഈശാന കോണുകളിൽ ദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പൂർണ്ണമായും ആരാധിക്കണം.
വാമദേവ ഋഷിശ്ചാസ്യ ഗന്ധാദ്യൈരഭിപൂജയേത് । ദേവഃ ശുക്രഃ സമാഖ്യാതഃ സ്തുതൌ ച വിനിയോജയേത് । । ൮൭ ഈശാനാദികോണഗതാന്പൂജയേത്സുസമാഹിതഃ । ആപം ധ്യായേച്ഛുക്ലവര്ണം കുണ്ഡലാദ്യൈര്വിഭൂഷിതമ് । । ൮൮ ഇദം വിഷ്ണുരിതി മന്ത്രേണ ത്രിഗന്ധേന സമര്ചയേത് । । ൮൯ ഋഷിഃ സ്യാത്കര്ദമശ്ഛന്ദോ വിരാഡിത്യഭിധീയതേ । । 2.2.11.൯൦ ദേവഃ സോമഃ സമാഖ്യാതഃ പ്രീതയേ വിനിയോജയേത്
വാമദേവൻ ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ദർശകനാണ്; സുഗന്ധവസ്തുക്കളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് ഭക്തിപൂർവം പൂജിക്കണം. ദേവനായ ശുക്രൻ ഇവിടെ പ്രസിദ്ധമാണ്; അവനെ സ്തുതിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കണം. ഈശാനാദി ദിശകളിൽ ഇരിക്കുന്നവരെ മനസ്സോടെ പൂജിക്കണം. വെള്ള നിറമുള്ള, കുന്ദലവും മറ്റു ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച ജലത്തെ ധ്യാനിക്കണം. 'ഇദം വിഷ്ണു' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള സുഗന്ധവസ്തുക്കളാൽ പൂജിക്കണം. ദർശകൻ കർദമനാണ്, ഛന്ദസ്സായി വിരാട് പ്രസിദ്ധമാണ്. ദേവനായ സോമൻ സന്തോഷത്തിനായി ഉപയോഗിക്കണം.