രാജാന ഇതി ച ഋചാ പൂജയേദ്ഗന്ധചന്ദനൈഃ ദേവതാ ച ഭവേദ്വായുഃ പ്രീതയേ വിനിയോജയേത്
'രാജാന' എന്ന ഋച ഉപയോഗിച്ച് സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനത്താൽ പൂജിക്കണം; ദേവതയായ വായുവിന്റെ സന്തോഷത്തിനായി അർപ്പിക്കണം.
വിതഥം ശ്യാമവര്ണം ച ചതുര്ഭിര്ബാഹുഭിര്വൃതമ് മേഷാരൂഢം വിശാലാക്ഷം രാജാനോ മഹ്യമീരയന്
വിറ്റഥൻ കറുത്ത നിറത്തിൽ, നാല് കൈകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവൻ, മേഷത്തിൽ കയറിയവൻ, വിശാലമായ കണ്ണുകളോടെ, രാജാക്കന്മാർ അവനെ പുകഴ്ത്തുന്നു.
ഗൃഹക്ഷതം തഥാ ശുക്ലം ചതുര്ഭിര്ഗര്ദഭൈര്വൃതമ്
ഗൃഹക്ഷതൻ വെള്ള നിറത്തിൽ, നാല് കഴുതകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവൻ.
പീതവസ്ത്രധരം ദേവം ജടാമുകുടസംയുതമ്
മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച ദേവൻ, ജടയും മുകുടവും അണിഞ്ഞവൻ.
പുഷ്പദംത ഋഷിസ്ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദശ്ച പരികീര്തിതമ്
പുഷ്പദന്തൻ എന്നാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ ദർശാവ്, തൃഷ്ടുപ് എന്നതാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സ്.
യമം ധ്യായേത്കൃഷ്ണവര്ണം മഹിഷസ്ഥം ദ്വിബാഹുകമ്
യമനെ കറുത്ത വർണ്ണത്തിൽ, മഹിഷത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും രണ്ടു കൈകളോടുകൂടിയതുമായവനായി ധ്യാനിക്കണം.
ഈശാനേതി ച മന്ത്രേണ പൂജയേത്കുസുമാദിനാ
'ഈശാന' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പൂക്കളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് യമനെ പൂജിക്കണം.
ഷഡാനനം ച ഗന്ധര്വം പീതം ധ്യായേച്ചതുര്ഭുജമ്
ആറുമുഖങ്ങളുള്ള ഗാന്ധർവനെ, മഞ്ഞ നിറത്തിൽ, നാലു കൈകളോടുകൂടിയവനായി ധ്യാനിക്കണം.
യദ്ദേവ ഇതി മന്ത്രേണ പൂജയേത്കുസുമാദിനാ ഹിരണ്യഗര്ഭോ ദേവതാസ്യ പ്രീതയേ വിനിയോജയേത്
'യദ്ദേവ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പൂക്കളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് അവനെ പൂജിക്കണം; ഹിരണ്യഗർഭൻ ആണ് അവിടുത്തെ ദേവത, അവന്റെ സന്തോഷത്തിനായി അവനെ ആഹ്വാനിക്കണം.
ഭൃങ്ഗരാജം ജടാരൂഢം സ്വച്ഛം പീതാംബരം ശുഭമ് 2.2.11.
ജടകൾ ഉള്ളതും, ശുദ്ധവും, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ശുഭമായ ഭൃംഗരാജനെ ധ്യാനിക്കണം.
ഋഷിശ്ചാഗസ്തിരാഖ്യാതസ്ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ പ്രകീര്തിതമ്
അഗസ്ത്യൻ എന്നതാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ ദർശാവ്, തൃഷ്ടുപ് എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്.
പീതം മൃഗം മൃഗാരൂഢം ജടാമുകുടമംഡിതമ്
മഞ്ഞ നിറമുള്ള മൃഗത്തെ, മൃഗത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും ജടാമുടി അണിഞ്ഞതുമായവനായി ധ്യാനിക്കണം.
കപിലശ്ച ഋഷിഃ പ്രോക്തോ ഗായത്രീ ഛന്ദ ഈരിതമ്
കപിലൻ എന്നാണ് ദർശാവ്, ഗായത്രി എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്.
ധ്യായേത്പിതൃഗണം ശുക്രം ചതുര്ഭിര്ബാഹുഭിര്വൃതമ്
ശുക്രനുപോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള പിതൃഗണങ്ങളെ, നാലു കൈകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവരായി ധ്യാനിക്കണം.
ശുനഃശേപ ഋഷിശ്ചാസ്യ ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദശ്ച ദേവതാ
ശുനഃശേപൻ എന്നാണ് ദർശാവ്, തൃഷ്ടുപ് എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്, ദേവതയും അതുപോലെയാണ്.
ദൌവാരികം ചാഷ്ടഭുജം കൃഷ്ണവര്ണം വിചിന്തയേത്
കാവൽക്കാരനെ എട്ട് കൈകളോടുകൂടിയതും കറുത്ത വർണ്ണമുള്ളതുമായവനായി ധ്യാനിക്കണം.
യോ നഃ പിതേതി മന്ത്രേണ പൂജയേദ്ഭക്തിതത്പരഃ
'യോ നഃ പിതാ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഭക്തിപൂർവ്വം സമർപ്പണത്തോടെ പൂജിക്കണം.
വൈശ്വാനര ഋഷിശ്ചാസ്യ ഗായത്രീ ഛന്ദ ഈരിതമ്
വൈശ്വാനരൻ എന്നതാണ് ദർശാവ്, ഗായത്രി എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്.
ശംഖാഭം ചൈവ സുഗ്രീവം ദ്വിഭുജം ചക്രധാരിണമ്
ശംഖംപോലെയുള്ള രൂപത്തിൽ, സുക്രീവനെ രണ്ടു കൈകളോടുകൂടിയും ചക്രം കൈവശമുള്ളതായും ധ്യാനിക്കണം.
ശംഖപദ്മധരം ചൈവ മഹിഷസ്ഥം വിചിന്തയേത് 2.2.11.
ശംഖവും താമരയും കൈവശം വച്ചും മഹിഷത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനായി അവനെ ധ്യാനിക്കണം.
ഋഷിഃ ശംഖസ്തഥാച്ഛന്ദഃ പങ്ക്തിഃ സോമോഽഥ ദേവതാ
ശംഖൻ എന്നതാണ് ദർശാവ്, പങ്ക്തി എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്, സോമൻ ആണ് ദേവത.
ഋഷ്യാസനഗതം ധ്യായേച്ഛ്വേതഗന്ധേന ചര്ചയേത്
മഹർഷിയുടെ ഇരിപ്പിൽ ഇരിക്കുന്നവനെ ധ്യാനിച്ച് വെള്ളപൂവിന്റെ സുഗന്ധം അർപ്പിക്കണം.
ത്ര്യംബകോഽസ്യ ഋഷിസ്ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദോ ദേവോ ജലാധിപഃ
ഇവിടെയുള്ള ദർശകൻ ത്രയമ്പകൻ ആണ്, ഛന്ദസ്സ് ത്രിഷ്ടുപ്, ദേവത ജലങ്ങളുടെ അധിപൻ ആണ്.
ദശഭിര്ബാഹുഭിര്യുക്തം കൃഷ്ണവസ്ത്രാനുലേപനമ്
ഇത് പത്ത് കൈകളോടുകൂടിയതും, കറുത്ത വസ്ത്രവും ലേപനവും ധരിച്ചതുമാണ്.
ഋഷിര്വൈശ്വാനരശ്ഛന്ദോ വിരാഡിത്യഭിധീയതേ
വൈശ്വാനരൻ ദർശകനാണ്, ഛന്ദസ്സ് വിരാട് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ശേഷം ഷഡാനനം ധ്യായേത്കൃഷ്ണം ച മധുപിംഗലമ് ഉദ്വര്ഷ ഇതി മന്ത്രേണ പൂജയേദ്ഭൂതിമിച്ഛതാ
ആറ് മുഖങ്ങളുള്ള, കറുത്തതും തേപ്പൊലിവുള്ളതുമായ ശേഷനെ ധ്യാനിക്കണം; 'ഉദ്വർഷ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അവനെ പൂജിക്കണം.
പാപം രക്തം ത്രിനേത്രം ച രക്തം പ്രാന്തേ വിചിന്തയേത്
പാപകരമായ, ചുവപ്പും മൂന്നു കണ്ണുകളുമുള്ള, അറ്റങ്ങളിൽ ചുവപ്പുള്ള രൂപം മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കണം.
സിദ്ധോ വീരേതി മന്ത്രേണ കൃഷ്ണപുഷ്പൈരഥാര്ചയേത്
'സിദ്ധോ വീര' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് കറുത്ത പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് പൂജിക്കണം.
കപിലോഽസ്യ ഋഷിശ്ഛന്ദോഽനുഷ്ടുപ് ചൈവ പ്രകീര്തിതമ്
ഇവിടുത്തെ ദർശകൻ വാസുകിയാണ്, ഛന്ദസ്സ് പംക്തി, ദേവതയും അതാണ്.
യമം ച കൃകരാക്ഷം ച ക്ഷമാകുഞ്ചിതമൂര്ധജമ് ഖരസ്ഥം ദ്വിഭുജം ധ്യായേദിമം മന്ത്രമുദീരയേത് ।। 2.2.11.
കാക്കയുടെ കണ്ണുകളുള്ള, മുടി കൂട്ടിയിട്ടും വളച്ചിട്ടുമുള്ള, കഴുതപ്പുറത്ത് ഇരിക്കുന്ന, രണ്ട് കൈകളുള്ള യമനെ ധ്യാനിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.