രക്തപദ്മദ്വയധരം കുംഡലാദ്യൈഃ സുശോഭിതമ്
രണ്ട് ചുവപ്പ് താമരകൾ കൈവശം വച്ച്, കുണ്ഡലവും മറ്റു അലങ്കാരങ്ങളുമായി മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചവൻ.
ഹംസസ്യ ഇതി മംത്രസ്യ ഋഷിരൌതഥ്യ ഈരിതഃ
'ഹംസസ്യ' എന്ന മന്ത്രത്തിന് ഔതഥ്യ എന്ന ഋഷിയാണ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നീലോത്പലദ്വയധരം സത്യം മൃത്യൂപരിസ്ഥിതമ്
രണ്ട് നീല താമരകൾ കൈവശം വച്ച്, സത്യസ്വരൂപിയായവൻ, മരണത്തിന് മുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്വം മദാത്വമിതി മന്ത്രേണ ശ്വേതചന്ദനപുഷ്പകൈഃ
'സ്വം മദാത്വമിതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, വെള്ളി ചന്ദനവും പൂക്കളും ഉപയോഗിക്കണം.
ഉദ്ധര്ഷണ ഇതി മംത്രേണ കൃഷ്ണപുഷ്പൈരഥാര്ചയേത് സവിതാ ചൈവ വിജ്ഞേയഃ പ്രീതയേ ച വൃഷസ്യ ച
'ഉദ്ദർശണ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് കറുത്ത പൂക്കൾ അർപ്പിച്ച് പൂജിക്കണം; സവിതാവിനെ കാളയുടെ സന്തോഷത്തിനായി മനസ്സിലാക്കണം.
ശുല്കവര്ണം തഥാകാശമൃഷ്ടിസംഘൈശ്ച സംസ്തുതമ്
ചുവപ്പും മഞ്ഞയും കലർന്ന നിറമുള്ളവൻ, ആകാശം പോലെയും, ഋഷികളുടെ കൂട്ടം പാടുന്നവൻ.
ശന്നോ ദേവീതി പഠനാദ്ഗന്ധപുഷ്പാദിഭിര്യജേത് ദേവതാ ച ഭവേച്ചാഗ്നിരാകാശപ്രീതയേ ന്യസേത്
'ശന്നോ ദേവി' എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ച് സുഗന്ധവും പൂക്കളും ഉപയോഗിച്ച് യജിക്കണം; അഗ്നിയാണ് ദേവത, ആകാശത്തിന്റെ സന്തോഷത്തിനായി അർപ്പിക്കണം.
ധ്വജഹസ്തമഹാബാഹും മരുദ്ഭിശ്ചോപസേവിതമ്
കൊടികൈയിൽ പിടിച്ച്, വലിയ ഭുജങ്ങളോടെ, മരുത് ദേവന്മാർ സേവിക്കുന്നവൻ.
രാജാന ഇതി മന്ത്രേണ പൂജയേത്സിതതംഡുലൈഃ
'രാജാന' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് വെളുത്ത അരിപ്പൊടികൾ അർപ്പിച്ച് പൂജിക്കണം.
ദേവതാ ച ഭവേദ്വായുഃ പ്രീതയേ തസ്യ യോജയേത് 2.2.11.
വായു ദേവതയാണ്; അവന്റെ സന്തോഷത്തിനായി അർപ്പിക്കണം.
രാജാന ഇതി ച ഋചാ പൂജയേദ്ഗന്ധചന്ദനൈഃ ദേവതാ ച ഭവേദ്വായുഃ പ്രീതയേ വിനിയോജയേത്
'രാജാന' എന്ന ഋച ഉപയോഗിച്ച് സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനത്താൽ പൂജിക്കണം; ദേവതയായ വായുവിന്റെ സന്തോഷത്തിനായി അർപ്പിക്കണം.
വിതഥം ശ്യാമവര്ണം ച ചതുര്ഭിര്ബാഹുഭിര്വൃതമ് മേഷാരൂഢം വിശാലാക്ഷം രാജാനോ മഹ്യമീരയന്
വിറ്റഥൻ കറുത്ത നിറത്തിൽ, നാല് കൈകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവൻ, മേഷത്തിൽ കയറിയവൻ, വിശാലമായ കണ്ണുകളോടെ, രാജാക്കന്മാർ അവനെ പുകഴ്ത്തുന്നു.
ഗൃഹക്ഷതം തഥാ ശുക്ലം ചതുര്ഭിര്ഗര്ദഭൈര്വൃതമ്
ഗൃഹക്ഷതൻ വെള്ള നിറത്തിൽ, നാല് കഴുതകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവൻ.
പീതവസ്ത്രധരം ദേവം ജടാമുകുടസംയുതമ്
മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച ദേവൻ, ജടയും മുകുടവും അണിഞ്ഞവൻ.
പുഷ്പദംത ഋഷിസ്ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദശ്ച പരികീര്തിതമ്
പുഷ്പദന്തൻ എന്നാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ ദർശാവ്, തൃഷ്ടുപ് എന്നതാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സ്.
യമം ധ്യായേത്കൃഷ്ണവര്ണം മഹിഷസ്ഥം ദ്വിബാഹുകമ്
യമനെ കറുത്ത വർണ്ണത്തിൽ, മഹിഷത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും രണ്ടു കൈകളോടുകൂടിയതുമായവനായി ധ്യാനിക്കണം.
ഈശാനേതി ച മന്ത്രേണ പൂജയേത്കുസുമാദിനാ
'ഈശാന' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പൂക്കളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് യമനെ പൂജിക്കണം.
ഷഡാനനം ച ഗന്ധര്വം പീതം ധ്യായേച്ചതുര്ഭുജമ്
ആറുമുഖങ്ങളുള്ള ഗാന്ധർവനെ, മഞ്ഞ നിറത്തിൽ, നാലു കൈകളോടുകൂടിയവനായി ധ്യാനിക്കണം.
യദ്ദേവ ഇതി മന്ത്രേണ പൂജയേത്കുസുമാദിനാ ഹിരണ്യഗര്ഭോ ദേവതാസ്യ പ്രീതയേ വിനിയോജയേത്
'യദ്ദേവ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പൂക്കളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് അവനെ പൂജിക്കണം; ഹിരണ്യഗർഭൻ ആണ് അവിടുത്തെ ദേവത, അവന്റെ സന്തോഷത്തിനായി അവനെ ആഹ്വാനിക്കണം.
ഭൃങ്ഗരാജം ജടാരൂഢം സ്വച്ഛം പീതാംബരം ശുഭമ് 2.2.11.
ജടകൾ ഉള്ളതും, ശുദ്ധവും, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ശുഭമായ ഭൃംഗരാജനെ ധ്യാനിക്കണം.
ഋഷിശ്ചാഗസ്തിരാഖ്യാതസ്ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ പ്രകീര്തിതമ്
അഗസ്ത്യൻ എന്നതാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ ദർശാവ്, തൃഷ്ടുപ് എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്.
പീതം മൃഗം മൃഗാരൂഢം ജടാമുകുടമംഡിതമ്
മഞ്ഞ നിറമുള്ള മൃഗത്തെ, മൃഗത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും ജടാമുടി അണിഞ്ഞതുമായവനായി ധ്യാനിക്കണം.
കപിലശ്ച ഋഷിഃ പ്രോക്തോ ഗായത്രീ ഛന്ദ ഈരിതമ്
കപിലൻ എന്നാണ് ദർശാവ്, ഗായത്രി എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്.
ധ്യായേത്പിതൃഗണം ശുക്രം ചതുര്ഭിര്ബാഹുഭിര്വൃതമ്
ശുക്രനുപോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള പിതൃഗണങ്ങളെ, നാലു കൈകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവരായി ധ്യാനിക്കണം.
ശുനഃശേപ ഋഷിശ്ചാസ്യ ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദശ്ച ദേവതാ
ശുനഃശേപൻ എന്നാണ് ദർശാവ്, തൃഷ്ടുപ് എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്, ദേവതയും അതുപോലെയാണ്.
ദൌവാരികം ചാഷ്ടഭുജം കൃഷ്ണവര്ണം വിചിന്തയേത്
കാവൽക്കാരനെ എട്ട് കൈകളോടുകൂടിയതും കറുത്ത വർണ്ണമുള്ളതുമായവനായി ധ്യാനിക്കണം.
യോ നഃ പിതേതി മന്ത്രേണ പൂജയേദ്ഭക്തിതത്പരഃ
'യോ നഃ പിതാ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഭക്തിപൂർവ്വം സമർപ്പണത്തോടെ പൂജിക്കണം.
വൈശ്വാനര ഋഷിശ്ചാസ്യ ഗായത്രീ ഛന്ദ ഈരിതമ്
വൈശ്വാനരൻ എന്നതാണ് ദർശാവ്, ഗായത്രി എന്നതാണ് ഛന്ദസ്സ്.
ശംഖാഭം ചൈവ സുഗ്രീവം ദ്വിഭുജം ചക്രധാരിണമ്
ശംഖംപോലെയുള്ള രൂപത്തിൽ, സുക്രീവനെ രണ്ടു കൈകളോടുകൂടിയും ചക്രം കൈവശമുള്ളതായും ധ്യാനിക്കണം.
ശംഖപദ്മധരം ചൈവ മഹിഷസ്ഥം വിചിന്തയേത് 2.2.11.
ശംഖവും താമരയും കൈവശം വച്ചും മഹിഷത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനായി അവനെ ധ്യാനിക്കണം.