രവിണാ കൃത്തികായോഗാദ്രവിവാരേ ച പൂര്ണിമാ
സൂര്യൻ കൃത്തികയുമായി ചേരുമ്പോഴും, പൗർണമി ഞായറാഴ്ച വന്നാൽ.
ഏവം ഗുരൌ ഗുരോര്യോഗേ മഹാചൈത്രീ പ്രകീര്തിതാ
ഇങ്ങനെ, ഗുരുവും ഗുരുവുമായുള്ള യോഗത്തിൽ മഹാ ചൈത്രം പ്രശസ്തമാണ്.
സര്വമക്ഷയതാം യാതി ഫലം ചൈവാശ്വമേധികമ്
അവിടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ എല്ലാം അക്ഷയം ആകുന്നു, അശ്വമേധ യാഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ഫലമാണ്.
ഭരണ്യാം കാര്ത്തികേ മാസി യദി സ്യാത്പൂര്ണിമാ തിഥിഃ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ ഭരണി നക്ഷത്രത്തിൽ പൗർണമി വന്നാൽ.
ശാലഗ്രാമേ മഹാചൈത്രീ കൃതപുണ്യാ മഹാതിഥിഃ
ശാലഗ്രാമത്തിൽ മഹാ ചൈത്രം, പുണ്യം ചെയ്തവർക്കുള്ള മഹത്തായ തിരുനാൾ ആണ്.
പുരുഷോത്തമേ മഹാജ്യൈഷ്ഠീ മഹാഷാഢീ തു ശൃംഖലേ
പുരുഷോത്തമത്തിൽ മഹാ ജ്യേഷ്ഠിയും മഹാ ആഷാഢിയും അനുക്രമമായി വരുന്നു.
മഹാഭാദ്രീ ബദര്യാം ച കുജോഽപി സ്യാന്നരസ്തഥാ
ബദരിയിൽ മഹാഭാദ്രം, അതുപോലെ കുജനും ആൾക്കാർക്ക് ഉണ്ടാകാം.
മഹതീ മാര്ഗശീര്ഷേ സ്യാദയോധ്യായാം തഥോത്തരേ
മാർഗശീർഷ മാസത്തിലെ മഹത്തായ തിരുനാൾ അയോധ്യയിലും ഉത്തരഭാഗത്തും ഉണ്ട്.
മഹാഫാല്ഗുനീ നൈമിഷേ ച നിര്ദിഷ്ടാഃ സ്യുര്മഹാഫലാഃ ।। 2.2.8.
നൈമിശാരണ്യത്തിൽ മഹാ ഫാൽഗുണി തിരുനാൾ, ഇവയെല്ലാം വലിയ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
അത്ര സ്മ വിഹിതം കര്മ ശുഭം വാ യദി വാശുഭമ്
ഇവിടെ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും, നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയാലും.
ആശ്വിനേ പൌര്ണമാസീ തു കൌമുദീതി പ്രകീര്തിതാ
ആശ്വിന മാസത്തിലെ പൗർണമി കൗമുദി എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.
നിര്വതയേന്ന യഃ ശ്രാദ്ധം പ്രഭാതേ പൈതൃകം ദ്വിജഃ
രണ്ടു തവണ ജനിച്ചവൻ രാവിലെ പിതൃകർമ്മം ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ,
ചന്ദ്രാശ്വിനേ തു കൃഷ്ണായാം പഞ്ചദശ്യാം യഥാവിധി
ആശ്വിന മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനഞ്ചാം തീയതിയിൽ, ചന്ദ്രനോടൊപ്പം, വിധിപ്രകാരം.
പ്രദോഷസമയേ ലക്ഷ്മീം പൂജയിത്വാ യഥാവിധി
പ്രദോഷസമയത്ത്, വിധിപ്രകാരം ലക്ഷ്മിയെ പൂജിച്ചശേഷം.
നദീതീരേ ഗിരൌ ഗോഷ്ഠേ ശ്മശാനേ വൃക്ഷമൂലതഃ
നദീതീരത്ത്, പർവതത്തിൽ, പശുക്കളശാലയിൽ, ശ്മശാനത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ.
ദ്വിര്ഭോജനമമാവാസ്യാം ന കര്തവ്യം കദാചന
അമാവാസ്യ ദിവസം ഒരിക്കലും രണ്ടുതവണ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്.
പ്രവരവിചാരവര്ണനമ് യദ്വിനാ വ്യത്യയോ യസ്മാത്തസ്മാച്ഛാസ്ത്രാനുസാരതഃ
പ്രമുഖരായ ഋഷികളുടെ വംശാവലി വിവരിക്കുന്നു: യാതൊക്കെ വ്യത്യാസമില്ലാതെ ശാസ്ത്രാനുസൃതമാണോ, അതാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്.
പ്രവരത്രയം കാശ്യപസ്യ കാശ്യപാശാവനൈര്ധ്രുവമ്
കശ്യപരുടെ മൂന്നു പ്രധാന വംശങ്ങൾ കശ്യപരിൽ തന്നെയാണ് ഉറപ്പുള്ളത്.
ച്യവനോ ജാമദഗ്ന്യശ്ച ആപ്ലവായനമേവ ച
ച്യവനൻ, ജാമദഗ്ന്യൻ, ആപ്ലവായനൻ ഇവരാണ്.
ശാംഡില്യാസിതദൈവലാഃ പ്രവരത്രയമേവ ച
ശാണ്ഡില്യൻ, അസിതൻ, ദൈവലൻ ഇവരും പ്രധാന വംശങ്ങൾ തന്നെയാണ്.
ആത്രേയമാചാര്യണസ്യാബാലപ്രവരമേവ ഹി
ആത്രേയർക്കായി ആചാര്യണനും അബാലനും പ്രധാന വംശങ്ങളാണ്.
അര്ഥക്ഷീരമിത്രാവരുണം പഞ്ചമം പരികീര്തിതമ്
അർഥക്ഷീരൻ, മിത്രൻ, വരുണൻ ഇവരെ അഞ്ചാമത്തെ വിഭാഗമായി പറയുന്നു.
ഔതഥ്യസ്യ ച വാശിഷ്ഠമൈന്ദ്രേ ചക്രം ച ക്രൌഞ്ചായനം തഥാ
ഔതത്യർക്കായി വാശിഷ്ഠൻ, ഐന്ദ്രൻ, ചക്രൻ, ക്രൗഞ്ചായനൻ എന്നിവരുണ്ട്.
ഉരുകംടത്രയം വിദ്യാത്കൌശികസ്യ ത്രയം തഥാ
ഉരുകണ്ടരുടെ മൂന്നു വംശങ്ങൾ, അതുപോലെ കൗശികരുടെ മൂന്നു വംശങ്ങളും അറിയണം.
വിശ്വാമിത്രോ ദേവരാട്ച സ്വയം ചൈവ ത്രയം മതമ് ൯ ചണ്ഡകൌശികസ്യ ച തഥാ ദേവരാട് ദേവരാതകമ് 2.2.9.
വിശ്വാമിത്രൻ, ദേവരാജൻ, സ്വയം ഇവരാണ് പ്രധാന മൂന്നു പേരുകൾ; ചണ്ടകൗശികർക്കായി ദേവരാജനും ദേവരാജതകനുമാണ്.
തരുംകശാകടായനഃ സ്വയമേവ പ്രവരത്രയമ്
തരുങ്കൻ, ശാകടായനൻ, സ്വയം ഇവരാണ് പ്രധാന മൂന്നു വംശങ്ങൾ.
ശംഖമാംഗിരസച്യവനം ശംഖഭസ്യ ത്രയം മതമ്
ശംഖൻ, മാംഗിരസൻ, ച്യവനൻ ഇവരാണ് ശംഖഭയുടെ മൂന്നു വംശങ്ങൾ.
സാവര്ണസ്യ തു സാവര്ണ്യച്യവനജാമദഗ്നിഭാര്ഗവമ്
സാവർണർക്കായി സാവർണ്യൻ, ച്യവനൻ, ജാമദഗ്ന്യൻ, ഭാഗർവൻ എന്നിവരാണ്.
കൃഷ്ണാജിനസ്യ കൃഷ്ണാജിനം വിശ്വാമിത്രസ്യ ജൈമിനമ്
കൃഷ്ണാജിനർക്കായി കൃഷ്ണാജിനൻ; വിശ്വാമിത്രർക്കായി ജൈമിനി.
വാത്സ്യായനേതി വിഖ്യാതം കുശികസ്യ ച പംചമമ്
വാത്സ്യായനൻ പ്രശസ്തനാണ്, കൗശികർക്കായി അഞ്ചാമത്തേത്.