വിലോമേ ദലസന്ധീനി പൂരയത്സുവിചക്ഷണഃ
വിപരീത ക്രമത്തിൽ ഇലകളുടെ ചേരുവകൾ ജ്ഞാനമുള്ളവർ നിറയ്ക്കണം.
പൂര്വപശ്ചിമദിഗ്ഭാഗേ ശുക്ലം സ്യാദ്ദ്വാരദേശതഃ
കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിൽ, വാതിൽക്കൽ വെള്ള നിറം വേണം.
ത്രിസ്ഥാനേ സമമധ്യേ ച ദ്വാദശാംഗുലപ്രക്രമാത്
മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിലും നടുവിലും, പന്ത്രണ്ടു വിരൽ വീതം അളവിൽ.
പഞ്ചാബ്ജമണ്ഡലം ജ്ഞേയം ചതുഃസ്വസ്തികഭൂഷിതമ് ।। 2.2.2.
അഞ്ച് താമരകളുള്ള മണ്ഡലം, നാലു സ്വസ്തികകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് അറിയണം.
മൂല്യകഥനവര്ണനമ് അമാനേന ഹതോ യജ്ഞസ്തസ്മാന്മാനം പ്രശസ്യതേ
ശുദ്ധമായ അളവില്ലാതെ നടത്തിയ യജ്ഞം നശിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ശരിയായ അളവാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.
യസ്യ യജ്ഞസ്യ യന്മാനം തത്തു തേനൈവ യോജയേത്
ഏത് യജ്ഞത്തിനായി ഏത് അളവാണു നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതോ, അതേ അളവു മാത്രം അതിൽ ഉപയോഗിക്കണം.
ആചാര്യഹോതൃബ്രഹ്മാണോ വിധിജ്ഞഃ സഹകര്തൃകഃ
ആചാര്യൻ, ഹോത്രു, ബ്രാഹ്മണൻ, വിധി അറിയുന്നവൻ, കൂടെ സഹായികളും ചേർന്ന്—
അശീതിഭിര്വരാടൈശ്ച പണ ഇത്യഭിധീയതേ
എൺപത് വരാട്ടുകൾ ചേർന്നതാണ് ഒരു പണ എന്ന് പറയുന്നു.
രാജതൈശ്ചാഷ്ടഭിഃ സ്വര്ണം യജ്ഞാദൌ ദക്ഷിണാ സ്മൃതാ
യജ്ഞാരംഭത്തിൽ എട്ട് വെള്ളി നാണയങ്ങൾ തന്നെയാണ് യുക്തമായ ദക്ഷിണയായി കണക്കാക്കുന്നത്.
തുലസ്യാമലകീയാഗേ സുവര്ണൈകം പ്രചക്ഷതേ
തുളസി അല്ലെങ്കിൽ ആമലകി പൂജയ്ക്ക് ഒരു പൊൻ നാണയമാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നവമേ കോടിഹോമേ ച ദേവതാനാം ച സ്ഥാപനേ
ഒമ്പതാം കോടിഹോമത്തിലും ദേവതകളുടെ പ്രതിഷ്ഠയിലും—
തഡാഗേ പുഷ്കരിണ്യാം ച അര്ധാര്ധം പരി കീര്തിതമ്
തടാകത്തോ പുഷ്കരിണിയിലോ അളവിന്റെ പാതിയാണു പറയുന്നത്.
ജീവതശ്ച വൃഷോത്സര്ഗേ ഗയാശ്രാദ്ധേ തഥൈവ ച
ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ വൃഷഭത്തെ വിട്ടയക്കുമ്പോഴും ഗയയിൽ പിതൃകർമ്മ ചെയ്യുമ്പോഴും അതുപോലെയാണ്.
ദംപത്യോശ്ച വൃഷോത്സര്ഗേ മാനമേകമുദാഹൃതമ് 2.2.3.
ഭർത്താവും ഭാര്യയും ചേർന്ന് വൃഷഭത്തെ വിട്ടയക്കുമ്പോൾ ഒരു അളവാണു നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
രാജ്ഞഃ കരഗ്രഹേ ചൈവ ദീക്ഷായാം ദാന കര്മണി
രാജാവ് സ്വത്ത് പിടിച്ചെടുക്കുമ്പോഴും ദീക്ഷയിലും ദാനം ചെയ്യുന്നതിലും—
ഗ്രഹയാഗേ പ്രതിഷ്ഠായാം സുവര്ണശതരത്തികഃ
ഗ്രഹപൂജയിലും പ്രതിഷ്ഠയിലും നൂറ്റിരട്ടി പൊൻ അളവാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ദേവാനാം ബ്രാഹ്മണാനാം ച ദാനം യസ്യ പ്രകല്പിതമ്
ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഏത് ദാനമാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതോ—
നാനാസ്യ കിഞ്ചിദ്ദാതവ്യം സംഗഭംഗോ ഭവേദ്യതഃ
അത് ഒഴികെ ഒന്നും നൽകരുത്; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ക്രമം തകരും.
യജ്ഞേഷു ഹോമേ യദ്ദ്രവ്യം കാഷ്ഠമാജ്യാദികം ച യത്
യജ്ഞങ്ങളിലും ഹോമങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ, മരച്ചില്ല, നെയ് തുടങ്ങിയവ—
അനാദിദേവതാര്ചായാം പൂജാസ്നാനാദികര്മണി
ആദിമില്ലാത്ത ദേവതാപൂജയിലും പൂജാസ്നാനാദി കര്മ്മങ്ങളിലും—
പ്രത്യക്ഷം ദക്ഷിണാം ദദ്യാദ്യജ്ഞദാനവ്രതാദികേ
യജ്ഞം, ദാനം, വ്രതം എന്നിവയിൽ ദക്ഷിണ നേരിട്ട് നൽകണം.
അതോ ദത്തം പുരാ ദത്തം ദാതവ്യം ചൈവ സംപ്രതി
അതുകൊണ്ട് മുമ്പ് നൽകിയതും ഇപ്പോൾ നൽകുന്നതും ഇപ്പോൾ നൽകേണ്ടതും എല്ലാം—
ദത്താനി വിധിവത്പുംസാം ദേവദാനാനി യാനി ഹി
പുരുഷന്മാർ വിധിപ്രകാരം ദേവന്മാർക്ക് നൽകിയ ദാനങ്ങൾ,
ദാതവ്യാന്യപി താന്യേവ കാരയേത്പരിവര്ത്തനമ് 2.2.3.
അവsame ദാനങ്ങൾ തന്നെ വീണ്ടും നൽകുകയും, അവയുടെ ശരിയായ കൈമാറ്റം ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം.
വരണം ച കദാ കുര്യാത്തന്ത്രേ കുര്യാച്ച ദക്ഷിണാമ്
ഏത് സമയത്താണ് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തേണ്ടത്? ആചാരപ്രകാരം ദക്ഷിണയും നൽകണം.
കാംചനസ്യ ഭവേദ്രൌപ്യം രൌപ്യേ കാംചനമുദ്വിശേത്
പൊന്നിന് പകരം വെള്ളി നൽകണം; വെള്ളിക്ക് പകരം പൊന്നും നൽകണം.
പാനീയസ്യ തു പാനീയം വ്രീഹീണാം വ്രീഹിദക്ഷിണാ
ജലത്തിന് പകരം ജലം തന്നെ നൽകണം; അരിക്ക് പകരം അരി തന്നെയാണ് ദക്ഷിണ.
പശൂനാം ച ചതുഷ്പാദാ ദേവസ്യ ദേവദക്ഷിണാ
നാലുകാലുള്ള മൃഗങ്ങൾക്ക് ദേവദക്ഷിണ ദേവതയ്ക്ക് തന്നെ നൽകണം.
ആചാര്യസ്യൈവ ഭാഗൈകം യജമാനഃ പ്രദാസ്യതി
യജമാൻ ആചാര്യനു മാത്രം ഒരു പങ്ക് നൽകണം.
പാത്രാണാമൃത്വിഗാദീനാം ഭാഗത്രയമുദാഹൃതമ്
പാത്രങ്ങൾക്കും ഹോത്രികാദികൾക്കും മൂന്നു പങ്ക് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.