ബില്വപത്രസ്യ പ്ലവനം ദംഡം ഹിത്വാ ച പ്ലാവയേത്
ബില്വയിലിന്റെ താഴെ വച്ചിരുന്ന ദണ്ഡം മാറ്റി, ആ ഇല വെള്ളത്തിൽ ഒഴുക്കണം.
ബില്വപത്രസ്യ പൂര്വാര്ധപ്രാപ്തമാത്രേണ യോജ യേത്
ബില്വയിലിന്റെ മുൻഭാഗം മാത്രം വെള്ളത്തിൽ തൊടുന്ന തരത്തിൽ ചേർക്കണം.
ന ദ്വിത്രിപ്ലവനം കുര്യാത്കൃത്വാ യാതി രസാതലമ്
രണ്ടോ മൂന്നോ തവണ ബില്വയിലിനെ ഒഴുക്കരുത്; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അത് അടിഭൂമിയിലേക്കു പോകും.
പൂര്വാശാഭിമുഖോ ഭൂത്വാ പാവയേച്ച യഥാക്രമാത് 2.1.18.
കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, ക്രമമായി ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം.
പായസാന്യന്യദേവേഷു യത്നേന പരിവ ര്ജയേത്
ശേഷിച്ച പായസം കൊണ്ട്, മറ്റുള്ള ദേവതകളെ ശ്രദ്ധയോടെ മൂടണം.
കനിഷ്ഠാംഗുലിമാസാദ്യ പ്രകുര്യാത്പര്വഭൂഷണമ്
ചെറുവിരൽ സ്പർശിച്ച്, സംയുക്തത്തിൽ അലങ്കാരം ഒരുക്കണം.
അംഗുലൈര്ദ്വിത്രിചതുരൈഃ പത്രഹോമാകൃതിക്രമാത്
രണ്ടോ മൂന്നോ നാലോ വിരലുകൾ ഉപയോഗിച്ച്, ഇലയർപ്പിന്റെ വിധിക്ക് അനുസരിച്ച് അർപ്പണം നടത്തണം.
സ്രുവദര്വീനിര്ണയവര്ണനമ് സ്രുവേ പ്രശസ്താസ്തരവഃ സിദ്ധിദാ യാഗകര്മണി
ഉപചാരപാത്രങ്ങളിൽ, മരത്തിൽ നിന്നുള്ളവ യാഗത്തിൽ വിജയവും ഫലവും നൽകുന്നവയാണെന്ന് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
പ്രതിഷ്ഠായാം പ്രശസ്താസ്തു ധാത്രീഖദിരകേശരാഃ
സ്ഥാപനവിഭവങ്ങൾക്ക് ധാത്രി, ഖദിരം, കേശര എന്നീ മരങ്ങൾ നല്ലവയാണെന്ന് പറയുന്നു.
സംപ്രാശേ യഃ സ്രുവഃ പ്രോക്തഃ സംസ്കാരേ യജ്ഞസാധനേ
രുചി നോക്കുന്നതിനുള്ള ഉപചാരപാത്രം, സംസ്കാരങ്ങളിലും യാഗോപകരണങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കാം.
സ്രുവം സ്രുചമഥോ വക്ഷ്യേ യദധീനശ്ച ജായതേ
ഇപ്പോൾ ഉപചാരപാത്രവും അതിനോടൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റുപാത്രങ്ങളും വിശദീകരിക്കാം.
തസ്യാദൌ ച സ്രുവം വക്ഷ്യേ യച്ച മാനം യദാസ്പദമ്
ആദ്യം ഉപചാരപാത്രവും അതിന്റെ അളവും അടിസ്ഥാനവും വിശദമായി പറയാം.
സമുപോഷ്യ ച രചയേദാമിഷാണി ന ച സ്മരേത്
ഉപവാസം കഴിഞ്ഞ് ഉപകരണങ്ങൾ തയ്യാറാക്കണം; മറ്റുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഓർക്കരുത്.
കാഷ്ഠം ഗൃഹീത്വാ വിഭജേദ്ഭാഗാംസ്ത്രിംശത്തഥാ പുനഃ
മരം എടുത്ത്, അതിനെ മുപ്പത് ഭാഗങ്ങളായി വേർതിരിക്കണം, പിന്നെയും അങ്ങനെ വേണം.
കടാഹാകാരനിമ്നം ച സ്രുവം കുര്യാദ്വിചക്ഷണഃ
പാത്രം നിർമ്മിക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ, അതിനെ ഒരു കിണ്ണംപോലെയുള്ള ആഴമുള്ള രൂപത്തിൽ ഉണ്ടാക്കണം.
വേദീം ശൂര്പാകൃതിം കുര്യാത്കുംഡാനി പരികല്പയേത്
വേദിയെ ചാളിയടിപ്പോലെയുള്ള ആകൃതിയിൽ നിർമ്മിച്ച്, ഹോമകുണ്ടങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കണം.
സ്രുവം ചതുര്വിംശതിഭിര്ഭാഗൈശ്ച രചയേദ്ധ്രുവമ് 2.1.19.
ഉപചാരപാത്രം ഉറപ്പോടെ ഇരുപത്തിനാലു ഭാഗങ്ങളായി നിർമ്മിക്കണം.
ചതുര്ഭിരംഗൈരാനാഹം കര്ഷാദ്യഗ്രം തതഃ സ്രുവമ്
നാലു ഭാഗങ്ങളായി, ഭാരവും അഗ്രഭാഗവും തുടങ്ങി, പിന്നെ പാത്രം ഒരുക്കണം.
ദംഡമൂലാശ്രയേ ദംഡീ ഭവേത്കംകണഭൂഷിതഃ
ദണ്ഡം ആശ്രയിച്ച്, കൈയിൽ കങ്കണം ധരിച്ച ദണ്ഡിയാവണം.
ശ്രൈവര്ണികോദ്ഭവം യച്ച ഇംദുവൃക്ഷസമുദ്ഭവമ്
ശ്രൈവണിക വൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ളതും, ഇന്ദുവൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ളതും,
ദ്വയംഗുലം മംഡലം തസ്യ ദര്വീ സാ യജ്ഞസാധനേ
അവയുടെ പാത്രം രണ്ട് വിരൽ വീതിയുള്ളതായിരിക്കണം; അത്തരം ദർവി യജ്ഞത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
പംചാംഗുലം മംഡലം ച അഷ്ടഹസ്തം ച ദംഡകമ്
പാത്രം അഞ്ചു വിരൽ വീതിയുള്ളതും, ദണ്ഡം എട്ടു കൈ നീളമുള്ളതും ആകണം.
ദശതോലകമാനേന സാ ച ദര്വീ ഉദാഹൃതാ
അത്തരം ദർവി പത്തു തോലകം ഭാരമുള്ളതായിരിക്കണം.
ഷോഡശാംഗുലമാനേന സര്വാഭാവേ ച പൈപ്പലീമ്
എല്ലാം ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, പതിനാറ് വിരൽ നീളമുള്ള പിപ്പലിവൃക്ഷം ഉപയോഗിക്കാം.
അഥ താമ്രമയീ കാര്യാ ന ച താം തത്ര യോജയേത്
അല്ലെങ്കിൽ, താമ്രത്തിൽ നിർമ്മിക്കാം; പക്ഷേ അതു അവിടെ ഉപയോഗിക്കരുത്.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണേ മധ്യമ പര്വണി പ്രഥമഭാഗേ സ്രുവദര്വീനിര്ണയോ നാമൈകോനവിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ഭവിഷ്യത്തിൽ, മദ്ധ്യഭാഗത്തുള്ള ഒന്നാം ഭാഗത്തിൽ, സ്രുവവും ദർവിയും സംബന്ധിച്ച നിർണ്ണയമെന്ന ഒൻപതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
പൂര്ണവിധിവര്ണനമ് യസ്യ സമ്യഗനുഷ്ഠാനാത്സംപൂര്ണം സ്യാദിതി സ്ഥിതിഃ
പൂർണ്ണവിധി വിവരണം: യഥാവിധി നടത്തുമ്പോൾ എല്ലാ കാര്യവും പൂർണ്ണമാകും എന്നതാണ് നിയമം.
ഹോമപൂര്തൌ മോക്ഷകല്പഃ പൂജാംതേഽര്ഘ്യം വിധീയതേ
ഹോമത്തിലും പൂർത്തിയിലും, മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ, പൂജക്ക് ശേഷം അർഘ്യം അർപ്പിക്കേണ്ടതാണ്.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന സ്രുവാധോ വിന്യസേച്ചരുമ്
അതിനാൽ, മുഴുവൻ ശ്രമത്തോടും കൂടി, സ്രുവു താഴെ വെച്ച് ചാരം അർപ്പിക്കണം.
ഗൃഹം പ്രവിശ്യ ച തതഃ കുലപൂജാം സമാചരേത്
ശേഷം, വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ച് കുടുംബപൂജ നടത്തണം.