വസുംധരായോഗഭേദേ പ്രപംചേ വര്തമാദിശേത്
ഭൂമിയുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ലോകത്തിൽ ആരംഭം സൂചിപ്പിക്കണം.
അംകുരാര്പണയാഗേ ച വൈഷ്ണവേ യാഗകര്മണി
അങ്കുരാർപ്പണയാഗത്തിലും വൈഷ്ണവയാഗങ്ങളിലും,
മാര്ജാരപൌഷ്ടികേ വൈരം രമ്യേ ച ശാംതികേ തഥാ
പൂച്ചകളെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന കർമ്മങ്ങളിലും വൈരത്തിനായുള്ള യാഗങ്ങളിലും മനോഹരമായ ശാന്തികരമങ്ങളിലും,
പുരശ്ചരണകാമ്യേഷു ജ്വരാദീനാം വിമോക്ഷണേ
പൂർത്തീകരണത്തിനായുള്ള കർമ്മങ്ങളിലും ജ്വരം പോലുള്ള രോഗങ്ങൾ നീക്കുന്നതിനായുള്ള യാഗങ്ങളിലും,
ദേവതാതീര്ഥയാത്രാദൌ മഹായുദ്ധപ്രവേശനേ
ദേവതാതീർത്ഥയാത്ര തുടങ്ങിയവയുടെ ആരംഭത്തിലും മഹായുദ്ധത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോഴും,
മാരണോച്ചാടനേ ചൈവ തഥാ രോഗോപശാംതയേ 2.1.13.
മരണം വരുത്തുന്നതിനും പുറത്താക്കുന്നതിനും രോഗശാന്തിക്കുമായി നടത്തുന്ന യാഗങ്ങളിലും,
അഷ്ടാസ്രമബ്ജകുംഡം ച സപ്താസ്രം നിധിസാധനേ
എട്ട് ദളങ്ങളുള്ള കമലാകൃതിയിലുള്ള കുണ്ടം ഉപയോഗിക്കണം; നിധി നേടുന്നതിനായി ഏഴുമൂലമുള്ള കുണ്ടം വേണം.
യാവന്നിമ്നം ഭവേദേവ വിസ്താരസ്താവദേവ തു
കുണ്ടത്തിന്റെ വീതി അതിന്റെ ആഴത്തോടു തുല്യമായിരിക്കണം, അത്രത്തോളം മാത്രം ആഴം കുറയരുത്.
അയുതാദിഷു ഹോമേഷു മേഖലാം യോജയേത്സുധീഃ
വലിയ ഹോമങ്ങളിൽ പണ്ഡിതന്മാർ മെഖല അണിയണം.
കോണവേദരസൈര്മാനം യഥായോഗ്യമനുക്രമാത്
മൂലകളും രേഖകളും അനുസരിച്ച് അളവുകൾ ക്രമത്തിൽ എടുക്കണം.
അരത്നിമാത്രേ കുംഡേ തു ത്രിശ്ചൈകാംഗുലതഃ ക്രമാത്
ഒരു അറത്നി വലിപ്പമുള്ള കുണ്ടിൽ മൂന്നു, പിന്നെ ഒരു വിരൽവീതി വീതം അളക്കണം.
സപ്തമേഖലകം യുക്തം ലക്ഷഹോമേ ന ശസ്യതേ
ഏഴു മെഖലയുള്ള കുണ്ടം ലക്ഷഹോമയ്ക്ക് അനുയോജ്യമല്ല.
ഏകാംഗുലാദിമാനേന നേമിം സംവര്ധയേത്സുധീഃ
ഒരു വിരൽവീതി മുതൽ അളക്കിക്കൊണ്ട് പണ്ഡിതന്മാർ അരികു ഉയർത്തണം.
വസുഹസ്തേ ഭാനുപംക്തിര്യുഗ്മഹീനേഽപി താഃ ക്രമാത്
വസുവിന്റെ കൈയിൽ സൂര്യനിര ക്രമത്തിൽ ക്രമീകരിക്കണം, ഇരട്ടം ഇല്ലാത്തപ്പോൾ പോലും.
പാര്ശ്വതോ യോജയേത്തത്ര മേഖലാസ്താ യഥാക്രമമ് ।। । സാര്ധാംഗുലാദിമാനേന നേമിം സംവര്ധയേത്സുധീഃ
അവിടുത്തെ, വശങ്ങളിലായി മേഖലകൾ ക്രമത്തിൽ ചേർക്കണം. അറിവുള്ളവർ, ഒരു അങ്കുലംകാൽ മുതൽ അളവുകൾ അനുസരിച്ച് നെമിയെ വലുതാക്കണം.
ഏകമേഖലയാഗേന യോജയേച്ഛക്തിഭാവതഃ 2.1.13.
ഓരോ മേഖലയുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ചേർക്കൽ നടത്തണം.
കുംഡസ്യ രൂപം ജാനീയാത്പരമം പ്രകൃതേര്വപുഃ
കുണ്ടത്തിന്റെ രൂപം പ്രകൃതിയുടെ ഉത്തമമായ രൂപമായി അറിയണം.
ഷടചതുര്ധാ ഗുണായാമവിസ്താരോന്നതിശാലിനീ
അത് ആറോ നാലോ മടങ്ങ്, നീളം, വീതി, ഉയരം എന്നിവയുള്ളതായിരിക്കണം.
ഏകൈകാംഗുലതോ യോനിം കുംഡശൂന്യേഷു വര്ധയേത്
കുണ്ടത്തിൽ ശൂന്യതയുള്ളതിൽ, യോനി ഓരോന്നിലും ഒരു അങ്കുലം വീതം വലുതാക്കണം.
സ്ഥാപയേത്കുംഡകോണേഷു യോനിം താം ദ്വിജസത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, യോനി കുണ്ടത്തിന്റെ കോണുകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
തത്തു കുംഡാനുരൂപം വാ സുവ്യക്തം സുമനോഹരമ്
അത് കുണ്ടത്തിന് അനുസരിച്ച്, വ്യക്തവും മനോഹരവുമായി നിർമ്മിക്കണം.
യാവദ്ദ്വയപ്രമാണേന അര്ധാംഗുലക്രമാദ്ബഹിഃ
രണ്ടു മടങ്ങ് അളവുവരെ, അര അങ്കുലം വീതം പുറത്തേക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കണം.
തത്ര തത്ര ഭവേത്കുംഡം ബിംബശൂന്യം ന ഹോമയേത്
ഓരോ സ്ഥലത്തും, കുണ്ടം ബിംബം ഇല്ലാതെ വേണം; അവിടെ ഹോമം ചെയ്യരുത്.
അവടോപി ഉമാദേവീ ബിംബഃ ഖ്യാതഃ സദാശിവഃ
കുഴി ഉമാദേവിയാണ്, ബിംബം എപ്പോഴും സദാശിവനാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ത്രയോദശാംഗുലം ഹിത്വാ വഹ്നിഹസ്തമഥാപി വാ
പതിമൂന്നു അങ്കുലം, അല്ലെങ്കിൽ അഗ്നിഹസ്തം, ഒഴിവാക്കണം.
തസ്യ ദക്ഷിണദിഗ്ഭാഗേ അഗ്രതോ മംഡലം ലിഖേത് 2.1.13.
അത്യുടെ തെക്കുഭാഗത്ത്, മുന്നിൽ, ഒരു വൃത്തം വരയ്ക്കണം.
അര്കഹസ്താംതരേ കുര്യാച്ഛതോര്ധ്വാംതേ ശതേന വാ
അർകഹസ്തത്തിനിടയിൽ, മുകളിൽ നൂറാം ഭാഗത്ത്, അതു നിർമ്മിക്കണം.
യജ്ഞമാനവിധാനവര്ണനമ് അമാനേന ഹതോ യജ്ഞസ്തസ്മാന്മാനം ന ഹാപയേത്
അളവിൽ തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ യജ്ഞം നശിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അളവ് ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
ശതാര്ധം പ്രഥമം മാനം ശതസാഹസ്രമേവ ച
ആദ്യ അളവ് ശതാർധവും, ശതസാഹസ്രവും ആണു.
അതഃ പരം തു വിഭവേ രാജാ വാന്യോ ദ്ധിജോത്തമാഃ
ഇതിനു ശേഷം, ശേഷിയനുസരിച്ച് രാജാവോ മറ്റുള്ള ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരോ തുടരാം.