ഹീനേ ഹീനതരം കുര്യാദ്ധസ്തമാനേന ഹ്രാസയേത് മാനസ്തഥാ ഷോഡശഹസ്തസമ്മിതോ രത്നാത്സഗണ്ഡീയുഗകാമയോജിതൈഃ
കുറവാണെങ്കിൽ, അതിലും കുറച്ച്, കൈയുടെ അളവിൽ കുറയ്ക്കണം; അളവ് പതിനാറു കൈവിസ്തൃതിയാണ്, രത്നങ്ങളും ഗണ്ടീയുടെ ഇരട്ടകളും ചേർത്ത്.
ആനാഹഭഗ്നേ ച ഭവേച്ച തസ്യ വിംശാം ഗുലോ ദ്വിഗുണോ മധ്യഗശ്ച
അപൂർണ്ണമോ തകര്ന്നതോ ആണെങ്കിൽ, മധ്യഭാഗത്തുള്ളതിന് മൂല്യം ഇരട്ടിയാകും.
ഏവംവിധശ്ചൈവ തഡാഗയൂപോ മധ്യേ തഥാ ഷോഡശഹസ്തസംമിതഃ
അങ്ങനെ, ഒരു കുളം നിർമ്മിക്കുമ്പോൾ, യാഗശില്പം നടേണ്ടത് നടുവിൽ, പതിനാറ് കൈ നീളത്തിൽ ആക്കണം.
ആരാമയോഗേഽപ്യഥ മണ്ഡപേ ച കാര്യശ്ചതുര്ഹസ്തമിതോഽഥ യൂപഃ ഹസ്തദ്വയം പ്രാപിതവ്യം തഡാഗേ ഹസ്തഃ സാര്ധഃ പുഷ്കരിണ്യാം പ്രരോപഃ
തോട്ടത്തിലോ മണ്ടപത്തിലോ യാഗശില്പം നാലു കൈ നീളത്തിൽ വേണം; കുളത്തിൽ രണ്ടുകൈ നീളവും, താമരക്കുളത്തിൽ ഒരു കൈയും അരയും നിലത്തിൽ നട്ടിരിക്കണം.
പ്രാദേശം വൈ ഹസ്തമാനം കൂപയൂപസ്യ രോപതഃ
കിണറ്റിനുള്ള യാഗശില്പം ഒരു കൈവിരൽ നീളത്തിൽ നട്ടിരിക്കണം.
തഡാഗേ ചാപി ആരാമേ സ്ഥാപയേച്ച ജലോപരി വാപ്യാം ഗര്തേ പുഷ്കരിണ്യാം പ്രകുര്യാജ്ജലസംമിതമ്
കുളത്തോ തോട്ടത്തിലോ, യാഗശില്പം വെള്ളത്തിന് മുകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം; വാപ്പിയിലും കുഴിയിലും താമരക്കുളത്തും വെള്ളനിരപ്പിനൊത്ത് ആക്കണം.
യാവത്പ്രതോലീഗതരേണുസംഗസംഖ്യാഗണോ നോ ജരതാമുപൈതി
പ്രധാനവഴിയിലെ മണൽകണങ്ങളുടെ എണ്ണം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം അതിന് ക്ഷയം വരികയില്ല.
കിം വാ വാച്യഃ പുഷ്കരിണ്യാ പ്രഭാവഃ കര്താ യഃ സ്യാദ്വാരുണോ ബ്രഹ്മലോകാത്
താമരക്കുളത്തിന്റെ മഹത്വം പറയേണ്ടതുണ്ടോ? അതിന്റെ സ്രഷ്ടാവ് വരുണനോടോ ബ്രഹ്മലോകത്തുനിന്നോ സമാനനാണെങ്കിൽ.
ലക്ഷൈകമാരാമമയോത്തമഃ സ്യാന്മധ്യം തദര്ധം ച കനിഷ്ഠമാനമ് വിനാര്ജുനൈര്ബദരൈഃ ശൈലുകൈശ്ച ഹീനം കുര്യാച്ഛാനലൈഃ പാതിലൈശ്ച ।। 2.1.9.
ഒരു ലക്ഷമരം ഉള്ളതാണു ഏറ്റവും ഉത്തമമായ തോട്ടം; അതിന്റെ പകുതിയാണ് മധ്യനില, അതിന്റെ പകുതിയാണ് ഏറ്റവും താഴ്ന്നത്. അർജുനമരവും ഈച്ചിലയും ശൈലുകമരങ്ങളും ഇല്ലെങ്കിൽ അതിന് കുറവാണ്; ശാനലയും പാടിലയും ഇല്ലെങ്കിൽ അതുപോലെയാണ്.
പൂര്തനിര്ണയവര്ണനമ് ദശഹസ്തേന ദണ്ഡേന പഞ്ചഹസ്തേന വാ പുനഃ
പുണ്യപ്രവൃത്തികളുടെ അളവ് നിർണയിക്കാൻ, പത്ത് കൈയോ അഞ്ചു കൈയോ നീളമുള്ള ദണ്ഡം ഉപയോഗിച്ച് ഭൂമി അളക്കണം.
വാഹയേത്സദാ വൃഷഭൈസ്തഡാഗാര്ഥേഽപി ഭൂമികാമ്
കുളം നിർമ്മിക്കാൻ വേണ്ട ഭൂമി എപ്പോഴും കാളകളാൽ ഉഴുതിരിക്കണം.
യാ ഭൂമിര്ഗ്രഹയാഗാര്ഥേ തന്ന വാഹൈരപി സ്പൃശേത്
യാഗശാലയ്ക്ക് വേണ്ട ഭൂമി ഉഴുത് സ്പർശിക്കരുത്.
വാഹയേത്ത്രിദിനം വിപ്രാഃ പഞ്ചവ്രീഹീംശ്ച വാപയേത്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ മൂന്നുദിവസം ഉഴുത്, അഞ്ചു വിധത്തിലുള്ള അരി വിതറണം.
മുദ്ഗമാഷൌ ധാന്യ തിലാഃ ശ്യാമാകശ്ചേതി പഞ്ചമഃ
പയർ, ഉഴുന്ന്, ധാന്യങ്ങൾ, എള്ള്, ശ്യാമാകം — ഇതാണ് ആഞ്ചു വിധം.
സര്ഷപശ്ച കലായശ്ച മുദ്ഗോ മാഷശ്ചതുര്ഥകഃ
കടുക്, കലയർ, പയർ, ഉഴുന്ന് — ഇതാണ് നാലാമത്തെ കൂട്ടം.
സുവര്ണമൃത്തികാ ഗ്രാഹ്യാ വര്ണാനാമനുപൂര്വശഃ
പൊൻമണ്ണ് നിറങ്ങളനുസരിച്ച് ക്രമത്തിൽ എടുക്കണം.
അരത്നിമാത്രം വിജ്ഞേയം പ്രശസ്തം യഷ്ടിഹസ്തകമ്
ഒരു അളവിന്റെ നീളമുള്ള ദണ്ഡം അളവിന് ഏറ്റവും ഉത്തമം.
ക്ഷീരദാരുഗര്തയുതം ദ്വാദശാംഗുലമേവ ച ।। ജ്വാലയേത്തിലതൈലേന തഥാ കേശരജേന വാ
പാൽമരക്കൊണ്ടുള്ള കുഴിയും പന്ത്രണ്ടു വിരൽ വീതിയുമുള്ളതും വേണം; അതിൽ എള്ളെണ്ണയോ മുടിയില്പൊടിയോ ഉപയോഗിച്ച് തീ കൊളുത്തണം.
പൂര്വദിക്പ്രണവേ സിദ്ധിഃ പശ്ചിമാശാഗതിഃ ശുഭാ 2.1.10.
കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് പ്രണവം ചൊല്ലുമ്പോൾ വിജയമുണ്ട്; പടിഞ്ഞാറ് പോകുന്നത് ശുഭമാണ്.
കല്പേ വിപത്കരം വിദ്യാത്തഥാ ചൈവ ച ദിഗ്ഗതേ
കർമ്മത്തിൽ ദോഷം വരുത്തുന്നതും, ദിക്കുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായതും മനസ്സിലാക്കണം.
മാസേ ഘടേ തഥാ മാസം കുര്യാദ്ഭൂമിപരിഗ്രഹമ്
ഒരു മാസത്തിൽ, യോഗ്യമായ സമയത്ത്, ഭൂമി സ്വന്തമാക്കാൻ ശ്രമിക്കണം.
തതോ വാസ്തുബലിം ദദ്യാത്ഖനിത്രം പരിപൂജയേത്
അതിനുശേഷം, വാസ്തു ബലി അർപ്പിച്ച്, കയ്യിൽ ഉള്ള കുരിശ് യഥാവിധി ആദരിക്കണം.
ആജ്യേന മധുയുക്തേന ഗാത്രമേകം പ്രലേപയേത്
നെയ്യിലും തേനിലും കലർത്തി, ശരീരത്തിലെ ഒരു ഭാഗം പുരട്ടണം.
ഈശാനാഭിമുഖേനൈവ കൂപപക്ഷേ വിദുര്ബുധാഃ
നൈർത്യദിശയിലേക്കു നോക്കി, കിണറിന്റെ വശത്ത് ചടങ്ങ് നടത്തണമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
തസ്യ വൈവസ്വതോ രാജാ ധര്മസ്യാര്ധം നികൃന്തതി
അവിടെ വൈവസ്വതൻ എന്ന രാജാവ് ധർമ്മത്തിന്റെ പാതി അകറ്റുന്നു.
ഗൃഹാരംഭേ ച വിപ്രേംദ്രാ ദദ്യാദ്വാസ്തു ബലിം തതഃ ।। ശാലൈശ്ച ഖാദിരൈശ്ചൈവ പലാശൈഃ കേശരസ്യ ച
വീട് പണിയാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശാല, കടിര, പലാശ, കേശര മരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വാസ്തു ബലി അർപ്പിക്കണം.
ബില്വസ്യ ബകുലസ്യൈവ കലൌ യൂപഃ പ്രശസ്യതേ
കലിയുഗത്തിൽ, ബില്വമരമോ ബകുലമരമോ ഉപയോഗിച്ച് യൂപം നിർമ്മിക്കുന്നത് പ്രശംസനീയമാണ്.
സര്പാകാരസ്തഡാഗേ ച കൂപേ കുമ്ഭാകൃതിര്ഭവേത്
ചെരുവിൽ പാമ്പിന്റെ രൂപത്തിൽ, കിണറിൽ കുമ്പത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ആകണം.
കുര്യാച്ഛുനാകൃതിം സേതൌ വിഷ്ണുഗേഹേ ഗദാകൃതിമ് 2.1.10.
പാലത്തിൽ നായയുടെ രൂപത്തിൽ, വിഷ്ണുമന്ദിരത്തിൽ ഗദയുടെ രൂപത്തിൽ നിർമ്മിക്കണം.
ഗോയാഗേ ച വൃഷാകാരം ഗൃഹയാഗേ ധ്വജാകൃതിമ്
പശുബലിയിൽ കാളയുടെ രൂപത്തിൽ, വീടിന്റെ ബലിയിൽ കൊടിയുടെ രൂപത്തിൽ ആക്കണം.