സ യാതി നരകം ഘോരം വിദ്യാവര്ജ്യഃ സ ഉച്യതേ
വിദ്യയില്ലാത്തവന് ഭയങ്കരമായ നരകത്തിലേക്കാണ് പോകേണ്ടി വരിക; അവന് അജ്ഞാനിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
മാനമാദൌ പ്രണമ്യാഥ തതോഽധീയീത സുവ്രതഃ
ആദിയില് ആദരവോടെ വന്ദനം ചെയ്ത്, നല്ല വ്രതശീലനായി പഠനം ആരംഭിക്കണം.
ചൂതഭോഗസമഭ്യാസാദ്ദരിദ്രശ്ചാഭിജായതേ
മാവിന്റെ ഫലം ആസ്വദിക്കാന് പതിവാക്കിയാല് ദാരിദ്ര്യം വരും.
നിധിഭാഗസമഭ്യാസാജ്ജായതേ നാരകേ കുലേ 2.1.8.
നിധി വിഭജനം പതിവാക്കിയാല് നരകഗോത്രത്തില് ജനനം ലഭിക്കും.
മ്ലേച്ഛോക്താനി മഹിമ്നാനി നാഭ്യസേദ്ദൂരതസ്ത്യജേത്
വിദേശികൾ പ്രസ്താവിക്കുന്ന ഉപദേശങ്ങളെയും മഹത്വങ്ങളെയും സമീപിക്കരുത്, ദൂരത്തേക്ക് വിട്ടുകളയണം.
പ്രവര്തയിത്വാ സ ഗുരുര്ഭവേജ്ജാനപ്രദഃ പിതാ
നല്ല കാര്യങ്ങൾ ആരംഭിച്ചാൽ ആചാര്യൻ ജ്ഞാനം നൽകുന്ന പിതാവുപോലെയാകും.
നിഗമാനാം ജ്യോതിഷാണാം വേദാനാം നാടകസ്യ ച
വേദങ്ങൾക്കും ജ്യോതിഷശാസ്ത്രങ്ങൾക്കും ശാസ്ത്രങ്ങൾക്കും നാടകത്തിനും,
വേദാനാം ധര്ഭശാസ്ത്രാണാം പുരാണാനാം തഥൈവ ച
വേദങ്ങൾക്കും ദർഭശാസ്ത്രങ്ങൾക്കും പുരാണങ്ങൾക്കും അതുപോലെ,
ഭാഗാവസാനേ കഥിതഃ പുരാണാധ്യായ ഏവ ച
ഭാഗത്തിന്റെ അവസാനം പറഞ്ഞതുപോലെയും, പുരാണത്തിലെ അധ്യായത്തിലും പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വ്യവഹാരശ്ചാര്ഥശാസ്ത്രമശ്വശാസ്ത്രസ്യ ചൈവ ഹി
ന്യായപ്രവർത്തിയും സമ്പത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രവും കുതിരയെക്കുറിച്ചുള്ള വിജ്ഞാനവും,
തത്സംഗ്രഹേപി കവിനാ നിയോക്തവ്യഃ സ ഏവ ഹി
ഇവയെല്ലാം സമാഹരിക്കുമ്പോൾ കവി ആ വ്യക്തിയെ തന്നെ നിയോഗിക്കണം.
തത്തദക്ഷരസഖ്യാനാം ബ്രഹ്മലോകാന്ന തച്ച്യുതിഃ
ആക്ഷരങ്ങളുടെ പേരുകൾ ഉച്ചരിച്ചാൽ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് വീഴൽ ഉണ്ടാകില്ല.
മോഹാത്കൃത്വാ ഹോമധേനും ദത്ത്വാ ശുദ്ധിര്ഭവിഷ്യതി
അജ്ഞാനത്തിൽ ഹോമധേനുവിന് ഹോമം നടത്തി ദാനം ചെയ്താൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
കലൌ യഃ സംഗ്രഹം കുര്യാത്പ്രസുപ്തേ ചൈവ കേശവേ ।। 2.1.8.
കലിയുഗത്തിൽ, കേശവൻ ഉറങ്ങുമ്പോൾ ആരെങ്കിലും സമാഹാരം ചെയ്താൽ—
യാവത്പ്രവര്തതേ ലോകസ്താവത്സ്വര്ഗേ മഹീയതേ
ലോകം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം സ്വർഗത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും.
പ്രാതഃകാലേ ന കുര്വീത് തഥാ മധ്യംദിനേ ദ്വിജാഃ
പ്രഭാതത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഉച്ചയ്ക്ക് ഇതു ചെയ്യരുത്, ദ്വിജന്മാരേ.
മലമാസേ വിശേഷേണ സന്ധ്യയോശ്ച വിവര്ജനേ
മലമാസത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, സന്ധ്യകൾ ഉപേക്ഷിച്ചാലും,
പൂതം സ്യാത്തത്ക്ഷണാദ്വിപ്രാശ്ചതുഃ പംചാക്ഷരേണ വാ
അന്നേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, നാല് അക്ഷരങ്ങളോ അഞ്ച് അക്ഷരങ്ങളോ ഉപയോഗിച്ചാലും ശുദ്ധി ഉണ്ടാകും.
മായാവിഭവവിന്യസ്തേ മഹാപാപകലേവരേ
മോഹത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ വലിയ പാപത്തിൽ ശരീരം ആലങ്കരിക്കുമ്പോൾ,
സ്ത്രിയോ വാ നിംദിതോ വാപി മ്ലേച്ഛോ യാതി പരാം ഗതിമ് സ ഗര്ദഭീം ഖരീം യോനിം പ്രവിശേന്നാത്ര സംശയഃ
സ്ത്രികൾ ആയാലും, അപമാനിതനായാലും, വിദേശിയായാലും, പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തും; അവർ കഴുതയുടെയും കുതിരയുടെയും ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഏകമേവാത്മകം ബ്രഹ്മ തത്പ്രകൃത്യാത്മകം ദ്വയമ്
ബ്രഹ്മം ഒറ്റതാണു, അതിന്റെ സ്വഭാവം ആത്മാവാണ്; അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ രണ്ടായി കാണപ്പെടുന്നു.
രുദ്ര ഏകാദശശ്ചൈവ അര്കാര്കശ്ചാപി ദ്വാദശഃ
പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരും പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരുമുണ്ട്.
തിഥ്യാത്മകം പംചദശേ ഷോഡശാഖ്യാ കലാപരാ
പതിനഞ്ചാമത് തിഥികളുടെ സ്വഭാവമുള്ളതും, പതിനാറാമത് പരമമായ കലയായും അറിയപ്പെടുന്നു.
അഷ്ടാദശാക്ഷരോ മംത്രഃ പുരാണാത്മക ഏവ ച 2.1.8.
പതിനെട്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രം പുരാണങ്ങളുടെ സാരമായതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ജ്യോതിര്മയശ്ചൈകവിംശോ ദ്വാവിംശേ കേശവാര്ചനമ്
ഇരുപത്തൊന്നാമത് പ്രകാശം നിറഞ്ഞതും, ഇരുപത്തിരണ്ടാമത് കേശവനെ ആരാധിക്കേണ്ടതുമാണ്.
പംചവിംശേ ച തീര്ഥാനി ഷഡ്വിംശേ ച ത്രിയംബകഃ
ഇരുപത്തിയഞ്ചാമത് തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഇരുപത്തിയാറാമത് ത്രയാംബകനെ കുറിച്ചാണ്.
ത്രിംശദ്യോഗേ ശിവഃ പ്രോക്തഃ പാതാലമേകത്രിംശകേ
മുപ്പതിന്റെ യോജനത്തിൽ ശിവനെയാണ് പറയുന്നത്; മുപ്പത്തൊന്നാമത് പാതാളം.
പംചത്രിംശേ തദംതഃ സ്യാച്ഛതേ പൂര്ണേ ദിവാകരഃ
മുപ്പത്തഞ്ചാമത് അതിന്റെ അവസാനം എത്തുന്നു; നൂറ് പൂർണ്ണമായാൽ സൂര്യൻ.
ലക്ഷേ ബ്രഹ്മാ തഥാ കോട്യാം ദേവോ നാരായണഃ പരഃ
ലക്ഷത്തിൽ ബ്രഹ്മാവും, കോടിയിൽ പരമദേവനായ നാരായണനും.
ശുദ്ധബ്രഹ്മമയം നിത്യം ജ്ഞാനരൂപം പരം മഹത് ക്ഷണേ ബ്രഹ്മമയം യാതി ഇത്യാഹ ഭഗവാന്മനുഃ
ശുദ്ധമായ ബ്രഹ്മസ്വരൂപം, നിത്യവും ജ്ഞാനരൂപവും പരമവും മഹത്തായതുമാണ്. ഒരു നിമിഷത്തിൽ അതു ബ്രഹ്മമായിത്തീരുന്നു എന്ന് ഭഗവാൻ മനു പറയുന്നു.