ദ്വാത്രിംശദഗുലൈര്യുക്തം കര്തവ്യം പുസ്തകോത്തമമ്
മുപ്പത്തിരണ്ട് സംയുക്തങ്ങളോടുകൂടിയതാണ് ഉത്തമമായ പുസ്തകം.
ചതുവിശാംഗുലം യച്ച തദ്വൈ സ്വധനമുച്യതേ
ഇരുപത്തിനാലു വിരൽ നീളമുള്ളത് തന്നെയാണ് സ്വന്തം സമ്പത്ത് എന്നു പറയുന്നത്.
അഷ്ടാംഗുലം ഭവേദ്യച്ച തത്കനിഷ്ഠമിഹോച്യതേ
എട്ട് വിരൽ നീളമുള്ളത് ഇവിടെ താഴ്ന്നതായാണ് പറയുന്നത്.
താഡിതാ ജലപത്രേ ച അഥ വാ ചാഗുരുത്വചി
ജലപത്രത്തിൽ അടിച്ചോ അഗുരുവൃക്ഷത്തിന്റെ തൊലിയിൽ എഴുതിയാലോ,
ദ്വാദശാംഗുലകം യച്ച ഭൂര്ജതൈഡാദിനിര്മിതമ്
പന്ത്രണ്ടു വിരൽ നീളമുള്ളത്, ഭൂർജാദി വസ്തുക്കളിൽ നിർമ്മിച്ചതായാൽ,
ഹസ്തസംസ്ഥാപിതേ തസ്യ തേനായുഷ്യകരം ഭവേത്
കൈയിൽ വച്ചാൽ അതു ദീർഘായുസ്സിന് കാരണമാകും.
സ്വര്ഗമാര്ഗസ്യ ഗമനേ ഭാരതേ ച തദര്ധകമ്
സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്ക് അത്രയും, ഭാരതത്തിൽ അതിന്റെ പാതിയാണ് വേണ്ടത്.
യുഗേയുഗേ പാദഹീനം ധര്മം കുര്യാദ്യഥാരുചി
പ്രതിയുഗത്തും, ഒരു ഭാഗം കുറവായിരുന്നാലും, ഇഷ്ടാനുസൃതമായി ധർമ്മം ആചരിക്കാം.
ജൈമിനിം ച തതോ വ്യാസം ശംകരം ച തഥാ ഹരിമ് । 2.1.7.
അതിനുശേഷം ജയിമിനി, വ്യാസൻ, ശംകരൻ, ഹരി എന്നിവരെയും സ്മരിക്കണം.
തതഃ പ്രവാചയേദ്വിപ്രോ ധര്മശാസ്ത്രാര്ഥകോവിദഃ
അതിനുശേഷം ധർമ്മശാസ്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ നിപുണനായ ഒരു പണ്ഡിതൻ ഈ വചനങ്ങൾ വായിക്കണം.
അസംയുക്താക്ഷരപദം സ്പഷ്ടഭാഗസമന്വിതമ്
അവൻ ചേർന്നുപോകാത്ത, അർത്ഥം വ്യക്തമായ വാക്കുകളും അക്ഷരങ്ങളും ഉപയോഗിക്കണം.
സാമഗാഥാഃ സമാശ്രിത്യ രാഗയുക്താംതരം പഠേത്
സാമഗാനങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, യോജിച്ച രാഗങ്ങളിൽ അവൻ പാരായണം ചെയ്യണം.
ശ്രീരാഗശ്ചൈവ ഹില്ലോലരാഗോ വാജാവികസ്തഥാ
ശ്രീരാഗം, ഹില്ലോളരാഗം, വാജാവികം എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കണം.
ബ്രാഹ്മണഃ ക്ഷത്രിയോ വൈശ്യഃ ശൂദ്രശ്ചാപി വിശേഷതഃ പാപൈഃ പ്രമുച്യതേ സര്വൈര്മഹാപുണ്യം ച വിംദതി
ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ശൂദ്രൻ — ഇവർ എല്ലാവരും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി മഹാപുണ്യം നേടുന്നു.
ശൂദ്രാണാം പുരതോ വൈശ്യോ വൈശ്യാനാം ക്ഷത്രിയഃ പരഃ
ശൂദ്രന്മാരുടെ മുമ്പിൽ വൈശ്യനും, വൈശ്യന്മാരിൽ മുകളിൽ ക്ഷത്രിയനും ഇരിക്കണം.
ന ശൂദ്രഃ കഥയേദ്ധര്മാംസ്തപഅധ്യാപനേ തഥാ
ശൂദ്രൻ ധർമ്മം പഠിപ്പിക്കരുത്, തപസ്സോ അധ്യാപനമോ ചെയ്യരുത്.
ശൂദ്രേണാധിഗതം നാസ്തി വിശേഷാച്ഛബ്ദലക്ഷണമ്
ശൂദ്രൻ പഠിച്ചതിൽ വാക്കുകളുടെ പ്രത്യേകതയിലോ അർത്ഥത്തിലോ അവകാശമില്ല.
ശ്വശൃഗാലഖരീക്ഷീരമപേയം ഹി യഥാ ഭവേത്
നായയുടെ, നരിയുടെ, കഴുതയുടെ പാൽ കുടിക്കാൻ യോജ്യമല്ലാത്തതുപോലെ,
അമേധ്യം ശുധ്യതേ തോയൈഃ ശൂദ്രഃ ശ്രോതാ ഹി ശുധ്യതി 2.1.7.
അശുദ്ധമായത് വെള്ളംകൊണ്ട് ശുദ്ധിയാകുന്നു; ശൂദ്രൻ കേൾക്കുന്നതിലൂടെ ശുദ്ധിയാകുന്നു.
യഃ ശൂദ്ര ഉദ്ദിശേദ്ധര്മം തഥാ ചാഗമവൈദികമ്
ശൂദ്രൻ ധർമ്മവും ആഗമവും വേദവും പഠിപ്പിച്ചാൽ,
ബുധ്യമാനഃ സദാ ഹ്യര്ഥം ഗ്രംഥാര്ഥം കൃത്സ്നമേവ ച
അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും അർത്ഥവും ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ മുഴുവൻ അർത്ഥവും മനസ്സിലാക്കണം.
വസേത്സ പത്തനേ ഗ്രാമേ പുണ്യേ ദേശേ സ കീര്തിതഃ വസംതി പത്തനേ തസ്മിന്വ്യാഖ്യാതാ യത്ര സംവസേത്
അവൻ പട്ടണത്തിൽ, ഗ്രാമത്തിൽ, പുണ്യഭൂമിയിൽ എന്നിങ്ങനെ നിർദ്ദേശിച്ചിടങ്ങളിൽ താമസിക്കണം; വിവരണക്കാരൻ അവിടെയാണെങ്കിൽ അവിടെയേയ്ക്ക് താമസിക്കണം.
യഥാര്കഹീനം ദിവസശ്ചംദ്രഹീനാ യഥാ നിശാ
സൂര്യൻ ഇല്ലാത്ത ദിവസംപോലെയും, ചന്ദ്രൻ ഇല്ലാത്ത രാത്രിപോലെയും,
യദ്ഗൃഹേ നൈവ ശിശവോ ന രരാജ ഗൃഹം ക്വചിത് തഥൈവ സോദര ഗേഹേ ദൃഷ്ട്വാ പുഷ്കരദര്ശനമ്
കുട്ടികൾ ഇല്ലാത്ത വീട്ടിൽ ഒരിക്കലും ഭംഗിയുണ്ടാകില്ല; അതുപോലെ സഹോദരന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചാലും, പൂന്താമര കാണുന്നതുപോലെയാണ്.
അങ്കമാഹാത്മ്യവര്ണനമ് യച്ഛ്രുത്വാ മുച്യതേ പാപാത്പുരുഷോ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
അങ്കത്തിന്റെ മഹത്വം: ഇത് കേട്ടാൽ ഒരാൾ ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
തൃതീയം ശൈവമാഖ്യാതം തതോ ഭാഗവതം പരമ്
മൂന്നാമത്തേത് ശൈവം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; അതിനുശേഷം ഭാഗവതം എന്നത് പരമമാണ്.
അസാമര്ഥ്യേ ച മാത്സ്യോക്തം വൈഷ്ണവം ച ഭവിഷ്യകമ്
ശക്തിയില്ലാത്തപ്പോള് മത്സ്യന് പറഞ്ഞതും, വൈഷ്ണവരുടെയും ഭവിഷ്യപുരാണത്തിന്റെയും ഉപദേശങ്ങളും അനുസരിക്കണം.
പരാശരമതം ഗൃഹ്യം ഗോഭിലോക്താനി യാനി ച
പരാശരന്റെ അഭിപ്രായവും ഗോഭിലന് പറഞ്ഞതും സ്വീകരിക്കണം.
അംതരേണാഗതേ മര്ത്യേ ശാസ്ത്രം നാധ്യാപയേത്ക്വചിത്
ആള് എത്തിയില്ലെങ്കില് ഒരിക്കലും ആരോടും ശാസ്ത്രം പഠിപ്പിക്കരുത്.
മംഡൂകേ പംചരാത്രം തു സര്പേ രാത്രിചതുഷ്ടയമ്
തവളക്കു പഞ്ചരാത്രം, പാമ്പിനോ നാലു രാത്രി എന്നിങ്ങനെയാണ് നിര്ദ്ദേശം.