വസുഭിര്വസ്ത്രഗംധാദ്യൈര്മാല്യൈശ്ച വിവിധൈരപി 2.1.5.
ധനം, വസ്ത്രം, സുഗന്ധങ്ങൾ, വിവിധപൂമാലകൾ എന്നിവകൊണ്ട്—
സൂര്യചക്രവിദഃ പൂജ്യാ നാവമന്യേത്കഥംചന ഗണവിപ്രസമഃ പൂജ്യോ ദൈവജ്ഞഃ സമുദാഹൃതഃ
സൂര്യചക്രം അറിയുന്നവരെ ആദരിക്കണം; ഒരിക്കലും അവരെ അവഹേളിക്കരുത്. ജ്യോതിഷിയെ ബ്രാഹ്മണസംഘത്തോടു സമമായി ആദരിക്കേണ്ടവനാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
ജാതേ ബാലേ നിരൂപ്യേ ച ലഗ്നഗ്രഹനിരൂപണമ് ദ്വിമാത്രികാം സമഭ്യസ്യ സര്വവേദഫലം ലഭേത്
ശിശു ജനിക്കുമ്പോഴും പരിശോധിക്കുമ്പോഴും, ലഗ്നവും ഗ്രഹങ്ങളുടെയും സ്ഥിതിയും നോക്കുമ്പോഴും, ദ്വിമാത്രികാ അഭ്യസിച്ചാൽ എല്ലാ വേദഫലവും ലഭിക്കും.
ഗുരുവര്ണനമ് ഋതേ പിതുര്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ ഇതീയം നൈഗമീ സ്മൃതിഃ
പിതാവിനെ ഒഴികെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇതാണ് നിഗമങ്ങളിൽ പറയുന്ന സമ്പ്രദായം.
ത്രയോഽപി ഗുരവഃ ശ്രേഷ്ഠാസ്താഭ്യാം മാതാ പരോ ഗുരുഃ
മൂവരും ഉത്തമഗുരുക്കന്മാരാണ്, എന്നാൽ ഇവരിൽ അമ്മയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഗുരു.
ദ്വാദശ്യാം തു ആമവാസ്യാമഥ വാ രവിസംക്രമേ
പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിലും, അമാവാസ്യയിലും, അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യസംക്രമണത്തിലും—
അയനേ വിഷുവേ ചൈവ ചംദ്രസൂര്യഗ്രഹേ തഥാ
അയനാന്തരത്തിലും, വിഷുവിലും, ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണങ്ങളിലും—
പശ്ചാത്പ്രവംദയേത്പാദൌ മംത്രേണാനേന സത്തമാഃ
പിന്നീട്, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഉത്തമന്മാർ പാദങ്ങൾ വിനയത്തോടെ വന്ദിക്കണം.
സ്വര്ഗാപവര്ഗപ്രദമേകമാദ്യം ബ്രഹ്മസ്വരൂപം പിതരം നമാമി
സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ആദ്യനായ ബ്രഹ്മസ്വരൂപനായ പിതാവിനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
പിതരോ ജനയംതീഹ പിതരഃ പാലയംതി ച
ഇഹലോകത്ത് പിതാക്കന്മാർ ജനിപ്പിക്കുകയും, സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
യസ്മാദ്വിജയതേ ലോകസ്തസ്മാദ്ധര്മഃ പ്രവര്തതേ
ലോകം ജനിക്കുന്നത് ആരിൽ നിന്നോ, ധർമ്മവും അവനിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.
യാ കുക്ഷിവിവരേ കൃത്വാ സ്വയം രക്ഷതി സര്വതഃ
ഗർഭത്തിൽ വെച്ച് സ്വയം എല്ലാതരത്തിലും സംരക്ഷിക്കുന്നവളാണ് അവൾ.
ത്വത്പ്രസാദാജ്ജഗദ്ദൃഷ്ടം മാതര്നിത്യം നമോഽസ്തു തേ ।। 2.1.6.
അമ്മേ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഈ ലോകം കാണാൻ കഴിയുന്നു. നിത്യമായ വന്ദനം നിന്നോടാണ്.
പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി സാഗരാദീനി സര്വശഃ
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, സമുദ്രവും മറ്റും ഉൾപ്പെടെ,
ഗുരുദേവപ്രസാദേന ലബ്ധാ വിദ്യാ യശസ്കരീ
ഗുരുവിന്റെയും ദേവന്മാരുടെയും അനുഗ്രഹത്തിൽ ലഭിച്ച ജ്ഞാനം പ്രശസ്തി നൽകുന്നു.
വേദ വേദാംഗശാസ്ത്രാണാം തത്ത്വം യത്ര പ്രതിഷ്ഠിതമ്
വേദങ്ങൾക്കും വേദാംഗങ്ങൾക്കും ശാസ്ത്രങ്ങൾക്കും ഉള്ള സാരാംശം അതിൽ സ്ഥാപിതമാണ്.
ബ്രാഹ്മണോ ജഗതാം തീര്ഥം പാവനം പരമം യതഃ
ബ്രാഹ്മണൻ ലോകങ്ങൾക്ക് ഉത്തമമായ പാവനതീർത്ഥമാണ്.
പിതാമഹം ച പ്രണമേത്സര്വാദൌ മാതരം ഗുരുമ്
ആദ്യമേ പിതാമഹിയെയും അമ്മയെയും ഗുരുവിനെയും വന്ദിക്കണം.
മാതൃമംത്രൈശ്ച പ്രഥമം പ്രണമേദ്ഭക്തിഭാവതഃ
മാതാവിന്റെ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യം ഭക്തിയോടെ വന്ദനം ചെയ്യണം.
ദൃഷ്ടാദൃഷ്ടേ ച സ ഗുരുര്ഗുരുര്മാതാ തഥാ ഗുരുഃ
കാണുന്നവനോ കാണാത്തവനോ ആയാലും ഗുരു ഗുരുവാണ്; അമ്മയും ഗുരുവാണ്.
മംത്രദാതാ ഗുരുഃ ഖ്യാതസ്സപ്തമഃ പരികീര്തിതഃ
മന്ത്രം നൽകുന്നവൻ ഏഴാമത്തെ ഗുരുവെന്നു പ്രശസ്തനാണ്.
ദൃഷ്ടദേവം ച യോ ഹിത്വാ അദൃഷ്ടം ച നിഷേവതേ
കാണാവുന്ന ദൈവത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് കാണാത്ത ദൈവത്തെ സേവിക്കുന്നവൻ,
യഥാ പിതാ ജ്യേഷ്ഠപിതാ കനീയാംശ്ച തഥാ ദ്വിജാഃ 2.1.6.
പിതാവും മൂത്ത പിതാവും ഇളയവരും പോലെ, ദ്വിജന്മാരും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ആചാര്യോ ബ്രഹ്മണോ മൂര്തിഃ പിതാ മൂര്തിഃ പ്രജാപതേഃ
ആചാര്യൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപമാണ്; പിതാവ് പ്രജാപതിയുടെ രൂപമാണ്.
പിതാ മേരുര്വ ശിഷ്ഠഃ സ്യാദ്ധര്മമൂര്തിഃ സനാതനഃ
പിതാവ് മെരു പർവതംപോലെ ഉന്നതനാണ്; അദ്ദേഹം ശാശ്വതമായ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപമാണ്.
പിതാമഹം ച പിത്രഗ്രേ ഹവ്യകവ്യൈശ്ച തര്പയേത്
പിതാവിന് മുമ്പ് പിതാമഹനു ഹവ്യവും കാവ്യവും അർപ്പിച്ച് തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
തസ്യ പാദോദകസ്നാനാദ്ഗംഗാ നാര്ഹതി കേവലമ്
അവന്റെ കാലിനിറയിലെ വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് ഗംഗയിൽ മാത്രം കുളിക്കുന്നതിനെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
ദ്വാത്രിം ശത്കുംഡകശിലാസ്പര്ശനേ യാദൃശം ഫലമ്
മുപ്പത്തിരണ്ട് തീർത്ഥശിലകളെ സ്പർശിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഫലം,
ശതമാതൃവരിഷ്ഠാശ്ച പിതാമഹ്യാശ്ച പോഷണേ
നൂറ് ഉത്തമമായ അമ്മമാരും പോഷണത്തിൽ പിതാമഹിമാരും,
ഗുരുവര്ണനമ് ശ്രവണേപി ച ധര്മാത്മഞ്ഛ്രൂയതാം യന്മയാ പുരാ
ഗുരുവിനെ കുറിച്ചുള്ള വിവരണം: ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ മുമ്പ് കേട്ടത് നിങ്ങൾ കേൾക്കട്ടെ.