ദക്ഷിണായനമാസ്ഥായ യദാ ചരതി രശ്മിമാന്
ദക്ഷിണയാനം സ്വീകരിച്ച് രശ്മിമാൻ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ,
വിസ്തീര്ണമംഡലം കൃത്വാ തസ്യോര്ധ്വേ ചരതേ ശശീ
വ്യാപകമായ ഒരു വട്ടം സൃഷ്ടിച്ച്, അതിനുമുകളിൽ ചന്ദ്രൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
നക്ഷത്രേഭ്യോ ബുധശ്ചോര്ധ്വം ബുധാദൂര്ധ്വം തു ഭാര്ഗവഃ
നക്ഷത്രങ്ങളുടെ മുകളിൽ ബുധൻ ഉണ്ട്, ബുധന്റെ മുകളിൽ ഭാർഗവൻ (ശുക്രൻ) ഉണ്ട്.
തസ്മാച്ഛനൈശ്ചരാദൂര്ധ്വം തതഃ സപ്തര്ഷിമംഡലമ്
അതിനുശേഷം ശനിയുടെ മുകളിൽ സപ്തർഷിമണ്ഡലം ഉണ്ട്.
കാലചക്രമയേ ചക്രേ സൂര്യോ ഭവതി സര്വദാ
സമയചക്രത്തിൽ സൂര്യൻ എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്തംഭതേ ചരതേ ശീഘ്രം ഹ്രാസേ ചാപി ദിനക്ഷയഃ
അത് ഒരുപാട് വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും, ചിലപ്പോൾ നിശ്ചലമായി നിൽക്കുകയും, ദിവസം അവസാനിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രകാശം കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു.
പാദാസ്തേ പക്ഷമാത്രം സ്യാന്മഹാസ്തേ യാമമാത്രകമ് 2.1.4.
അതിന്റേതായ കാലടി അർദ്ധപക്ഷം നീളവും, വലിയ കൈകൾ ഒരു യാമം നീളവും ആണ്.
ന ഗണ്യതേ ദേശഭേദേ നക്ഷത്രേണ ച ഗണ്യതേ
ദേശഭേദം പ്രകാരം അത് എണ്ണപ്പെടുന്നില്ല; നക്ഷത്രം അനുസരിച്ചാണ് അതിനെ എണ്ണുന്നത്.
ബാല്യവാര്ദ്ധ്യേ ക്ഷത്രിയസ്യ ന ഗണ്യേതേ സദാ ബുധൈഃ
ക്ഷത്രിയന്റെ ബാല്യത്തിലും വൃദ്ധാവസ്ഥയിലും, ജ്ഞാനികൾ അതിനെ ഒരിക്കലും എണ്ണാറില്ല.
ശേഷാര്ധം ഭാര്ഗവാസ്തസ്യ ശൂദ്രാണാമഥ ഗര്ഹിതമ്
ശേഷിച്ച അർദ്ധം ഭാർഗവന്മാർക്കാണ്; ശൂദ്രന്മാർക്ക് അത് നിന്ദ്യമാണ്.
വര്ജയേദ്വാസരാന്സപ്ത ഇതി ചാഥര്വണീ ശ്രുതിഃ
ഏഴ് ദിവസങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം എന്ന് അതർവണ ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.
കര്മാനുസാരവ്യക്തിനിര്ധാരണവര്ണനമ് സംസൃഷ്ടാ ബ്രാഹ്മണാഃ പൂര്വം തപസ്തപ്ത്വാ ദ്വിജോത്തമാഃ
പണ്ടുകാലത്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാർ തപസ് ചെയ്തുകൊണ്ട് ഐക്യത്തോടെ ജീവിച്ചിരുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
ഹവ്യാനാമിഹ കവ്യാനാം സര്വസ്യാപി ച ഗുപ്തയേ
ദേവന്മാർക്കും പിതാക്കന്മാർക്കും അർപ്പിക്കുന്ന ഹോമങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാം സംരക്ഷിക്കാനാണ് ഇത്.
കവ്യാനി ചൈവ പിതരഃ കിം ഭൂതമധികം തതഃ
പിതാക്കന്മാരാണ് കാവ്യങ്ങൾ; അതിനേക്കാൾ വലിയതെന്താണ്?
സ്വകീയം ബ്രാഹ്മണോ ഭുംക്തേ വിദധാതി ദ്വിജോത്തമാഃ
ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ സ്വന്തം അവകാശം അനുഭവിക്കുകയും, ദാനവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
ഭവേദ്വിപ്രോ ന സംദേഹസ്തുഷ്ടോ ഭാവായ വൈ ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണൻ സന്തോഷം പ്രാപിച്ചാൽ, സംശയമില്ലാതെ ക്ഷേമം ഉണ്ടാകും.
ഗര്ഭാധാനാദയശ്ചേഹ സംസ്കാരാ യസ്യ സത്തമാഃ സ യാതി ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥാനം ബ്രാഹ്മണത്വേന സംയുതഃ
ഗർഭാധാനം തുടങ്ങിയ ഉത്തമസംസ്കാരങ്ങൾ ആരിൽ നടപ്പാക്കപ്പെടുന്നുവോ, അവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കും, ബ്രാഹ്മണത്വം നേടി.
സംസ്കാരപൂതഃ പ്രഥമോ വേദപൂതോ ദ്വിതീയകഃ
ആദ്യവൻ സംസ്കാരങ്ങൾകൊണ്ട് ശുദ്ധിയാർജിക്കുന്നു; രണ്ടാംവൻ വേദംകൊണ്ടാണ് ശുദ്ധിയാർജിക്കുന്നത്.
ക്ഷേത്രപൂതം പ്രവിജ്ഞായ വിപൂതം പൂജയേദ്ദ്വിജാഃ
ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ശുദ്ധനായ ദ്വിജനെ ആരാധിക്കണം.
പൂതാനാം പരമഃ പൂതോ ഗുരൂണാം പരമോ ഗുരുഃ
ശുദ്ധന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശുദ്ധൻ; ഗുരുക്കന്മാരിൽ ഏറ്റവും വലിയ ഗുരു.
പൂജയിത്വാ ദ്വിജാന്ദേവാഃ സ്വര്ഗം ഭുഞ്ജംതി ചാക്ഷയമ് 2.1.5.
ദ്വിജന്മാരെ ആരാധിച്ചാൽ, ദേവന്മാർ അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം അനുഭവിക്കുന്നു.
യസ്യ വിപ്രാഃ പ്രസീദംതി തസ്യ വിഷ്ണുഃ പ്രസീദതി
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആരോട് സന്തോഷം കാണിച്ചാലോ, വിഷ്ണുവും അവനോട് പ്രസന്നനാകും.
യസ്മാദ്വിഷ്ണുമുഖാദ്വിപ്രഃ സമുദ്ഭൂതഃ പുരാ ദ്വിജാഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ വായിൽ നിന്നാണ് ദ്വിജന്മാർ ആദ്യം ഉദിച്ചുവന്നതെന്ന് അറിയണം.
തസ്മാദ്വിപ്രമുഖേ വേദാശ്ചാര്പിതാഃ പുരുഷേണ ഹി
അതുകൊണ്ടാണ് പരമപുരുഷൻ വേദങ്ങൾ ദ്വിജന്മാരുടെ കൈകളിൽ ഏൽപ്പിച്ചത്.
പിതൃയജ്ഞവിവാഹേഷു വഹ്നികാര്യേഷു ശാംതിഷു
പിതൃകർമ്മങ്ങളിലും വിവാഹങ്ങളിലും ഹോമങ്ങളിലും ശാന്തികർമ്മങ്ങളിലും,
ദേവാ ഭുഞ്ജംതി ഹവ്യാനി ബലിം പ്രേതാദയോഽസുരാഃ
ദേവന്മാർ ഹോമയാഗ്യങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു; പ്രേതന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും അസുരന്മാർക്കും അവരവരുടെ ഭാഗം ലഭിക്കുന്നു.
ദേവേഭ്യശ്ച പിതൃഭ്യശ്ച യോ ദദയാദ്യജ്ഞകര്മസു
യജ്ഞങ്ങളിൽ ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും ആരെങ്കിലും ദാനം ചെയ്താൽ,
വിനാ വിപ്രം ച യോ ധര്മഃ പ്രയാസഫലമാത്രകഃ
ബ്രാഹ്മണൻ ഇല്ലാതെ ചെയ്യുന്ന ധാർമ്മികകർമ്മങ്ങൾക്ക് പരിശ്രമത്തിന്റെ ഫലമേയുള്ളു.
തസ്മാദ്ബ്രാഹ്മണമാഹൂയ തസ്യ പൂജാം ച കാരയേത്
അതുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണനെ വിളിച്ചു വരുത്തി അവനെ ആദരിക്കേണ്ടതാണ്.
ശ്രദ്ധയാ ച ദ്വിജം ദൃഷ്ട്വാ പ്രകുര്യാദഭിവാദനമ്
വിശ്വാസത്തോടെ ദ്വിജനെ കണ്ടാൽ ആദരപൂർവ്വം നമസ്കാരം ചെയ്യണം.