പൂര്വാഹ്ണേ ചരതേ വിപ്രോ മധ്യാഹ്നേ ക്ഷത്രിയശ്ചരേത്
പ്രഭാതത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ പോകണം; ഉച്ചയ്ക്ക് ക്ഷത്രിയൻ പോകണം.
ആഹാരോ വായുപുഷ്പാണി ബ്രാഹ്മണാനാം വിദുര്ബുധാഃ വൈശ്യാ മംഡൂകഭക്ഷാശ്ച ശൂദ്രാഃ സര്വാശിനസ്തഥാ ।।1.36.
ബുദ്ധിമാന്മാർ അറിയുന്നത്, ബ്രാഹ്മണന്മാർ വായുവും പുഷ്പങ്ങളും ഭക്ഷിക്കുന്നു; വൈശ്യന്മാർ തവളയും, ശൂദ്രന്മാർ എല്ലാം ഭക്ഷിക്കുന്നു.
അഗ്രതോ ദശതേ വിപ്രഃ ക്ഷത്രിയോ ദക്ഷിണേന തു
ബ്രാഹ്മണൻ മുന്നിൽ കടിക്കും; ക്ഷത്രിയൻ വലത്തുഭാഗത്ത് കടിക്കും.
മദകാലേ തു സംപ്രാപ്തേ പീഡ്യമാനാ മഹാവിഷാഃ
മദം നിറഞ്ഞ സമയം വന്നാൽ വലിയ വിഷമുള്ളവർക്കും ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാകും.
പുഷ്പഗംധാഃ സ്മൃതാ വിപ്രാഃ ക്ഷത്രിയാശ്ചംദനാവഹാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പുഷ്പത്തിന്റെ സുഗന്ധം ഉണ്ടെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ചന്ദനത്തിന്റെ സുഗന്ധം.
വാസം തേഷാം പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാവദനുപൂര്വശഃ വസംതി ബ്രാഹ്മണാഃ സര്പാ ഗ്രാമദ്വാരേ ചതുഷ്പഥേ
അവരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഞാൻ ക്രമത്തിൽ പറയും: ബ്രാഹ്മണ സർപ്പങ്ങൾ ഗ്രാമദ്വാരത്തിലും ചതുരശ്ശലകളിലും വസിക്കുന്നു.
ആരാമേഷു പവിത്രേഷു ശുചിഷ്വായതനേഷു ച
തോട്ടങ്ങളിലും വിശുദ്ധമായ ഇടങ്ങളിലും ശുദ്ധമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും അവർ വസിക്കുന്നു.
ശ്മശാനേ ഭസ്മശാലാസു പലാലേഷു തടേഷു ച
ശ്മശാനങ്ങളിൽ, ചാരക്കൂമ്പാരങ്ങളിൽ, പായയ്ക്കിടയിലും നദീതീരങ്ങളിലും.
അവിവിക്തേഷു സ്ഥാനേഷു നിര്ജനേഷു വനേഷു ച
അവിടെയും, ആളില്ലാത്ത ഇടങ്ങളിലും, കാടുകളിലും.
ശ്വേതാശ്ച കപിലാശ്ചൈവ യേ സര്പാസ്ത്വനലപ്രഭാഃ
വെളുത്തവരും കപിലവർണ്ണമുള്ളവരും അഗ്നിപ്രഭയുള്ളവരുമായ സർപ്പങ്ങൾ —
രക്തവര്ണാഃ സുവര്ണാഭാഃ പ്രവാലമണിസംനിഭാഃ
ചുവപ്പു നിറമുള്ളവരും പൊന്നുപോലെയുള്ളവരും, പവഴയും രത്നവും പോലെയുള്ളവരും —
നാനാവിചിത്രരാജീഭിരതസീവര്ണസന്നിഭാഃ 1.36.
നാനാവിധ വല്ലഭമായ വരികളുള്ളവരും അതസി നിറംപോലെയുള്ളവരുമായ സർപ്പങ്ങൾ —
കാകോദരനിഭാഃ കേചിദ്യേ ച അംജനസന്നിഭാഃ
ചിലത് കാക്കയുടെ വയറുപോലെയും, ചിലത് കാജലിന്റെ നിറംപോലെയും കാണപ്പെടുന്നു.
യസ്യ സര്പേണ ദഷ്ടസ്യ ദംശമംഗുഷ്ഠമംതരമ്
ഒരു വ്യക്തിയെ സർപ്പം കടിച്ചപ്പോൾ കടിയിടയുടെ ഇടവേള ഒരു അങ്കുഷ്ഠം അളവാണെങ്കിൽ —
യസ്യ സര്പേണ ദഷ്ടസ്യ ദംശം ദ്വ്യംഗുലമംതരമ്
ഒരു വ്യക്തിയെ സർപ്പം കടിച്ചപ്പോൾ കടിയിടയുടെ ഇടവേള രണ്ട് വിരൽ അളവാണെങ്കിൽ —
യസ്യ സര്പേണ ദഷ്ടസ്യ സാര്ധം ദ്വ്യംഗുലമzതരമ്
ഒരു വ്യക്തിയെ സർപ്പം കടിച്ചപ്പോൾ കടിയിടയുടെ ഇടവേള രണ്ട് വിരലിനേക്കാൾ കൂടുതലാണെങ്കിൽ —
അനംതഃ പ്രേക്ഷതേ പൂര്വം വാമപാര്ശ്വേ തു വാസുകിഃ
അനന്തൻ കിഴക്കോട്ട് നോക്കുന്നു, വാമപക്ഷത്ത് വാസുകി ഇരിക്കുന്നു.
ചലതേ ഭ്രമതേ പദ്മോ മഹാപദ്മോ നിമജ്ജതി
പദ്മൻ സഞ്ചരിക്കുകയും ഭ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, മഹാപദ്മൻ താഴേക്ക് മുങ്ങുന്നു.
സര്വേഷാം കുരുതേ രൂപം കുലികഃ പന്നഗോത്തമഃ
പന്നഗങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കുലികൻ എല്ലാവരുടെയും രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു.
ദക്ഷിണാ തക്ഷകസ്യോക്താ കര്കോടസ്യ തു നൈര്ഋതീ ഉത്തരാ ശംഖപാലസ്യ ഐശാനീ കംബലസ്യ തു
തക്ഷകന്റെ ദിശ ദക്ഷിണമാണ്, കർക്കോട്ടകന്റെ ദിശ നൈർത്യയാണ്; ശംഖപാലന്റെ ദിശ ഉത്തരമാണ്, കംബലന്റെ ദിശ ഈശാനമാണ്.
അനംതസ്യ ഭവേത്പദ്മം വാസുകേഃ സ്യാത്തഥോത്പലമ്
അനന്തന് പദ്മം ഉണ്ട്, വാസുകിക്ക് അതുപോലെ ഉത്പലം ഉണ്ട്.
പദ്മസ്യ തു ഭവേത്പദ്മം ശൂലം പദ്മേതരസ്യ തു 1.36.
പദ്മന് പദ്മം ഉണ്ട്, പദ്മനല്ലാത്തവനു കുന്തം ഉണ്ട്.
അനംതകപിലൌ വിപ്രൌ ക്ഷത്രിയൌ ശംഖവാസുകീ പദ്മകര്കോടകൌ ശൂദ്രൌ സദാ ജ്ഞേയൌ മനീഷിഭിഃ
അനന്തനും കപിലനും ബ്രാഹ്മണരാണ്, ശംഖനും വാസുകിയും ക്ഷത്രിയരാണ്; പദ്മനും കർക്കോട്ടകനും ശൂദ്രരാണ്, ജ്ഞാനികൾ എപ്പോഴും ഇങ്ങനെ അറിയണം.
അനംതകുലികൌ വര്ണതോ ബ്രഹ്മസംഭവൌ
അനന്തനും കുലികനും വർണ്ണത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
തക്ഷകശ്ച മഹാപദ്മ ഈഷത്പീതൌ ബഭൂവതുഃ
തക്ഷകനും മഹാപദ്മനും അല്പം മഞ്ഞനിറമുള്ളവരായി മാറി.
ഹയം യാനം വൃഷം ഛത്രം രാജാനമഥ പാവകമ്
കുതിര, വാഹനമൊന്ന്, കാള, കുട, രാജാവ്, അഗ്നി ഇവയാണ്.
പൂര്ണകുമ്ഭഃ പതാകാ ച കാംചനം മണയസ്തഥാ ഏതേഷാം ദര്ശനം ശ്രേഷ്ഠം കന്യാ ചൈകപ്രസൂയികാ
നിറഞ്ഞ കലശം, പതാക, പൊന്നു, രത്നങ്ങൾ, ഇവയുടെ ദർശനം ഉത്തമമാണ്; ഒരേ അമ്മയിൽ ജനിച്ച കന്യയും അതുപോലെ.
ചതുഃഷഷ്ടിഃ സമാഖ്യാതാ ഭോഗിനോ യേ തു പന്നഗാഃ । അദൃശ്യാസ്തേഷു ഷട്ത്രിംശദ്ദൃശ്യാസ്ത്രിംശന്മഹീചരാഃ
നാല്പത്തിയെട്ട് പന്നഗങ്ങൾ അനുഭവഭോക്താക്കളായി പറയപ്പെടുന്നു; അവയിൽ മുപ്പത്താറ് കാണാനാവാത്തവയും മുപ്പത് ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവയുമാണ്.
വിംശച്ച സ്രഗ്വിണഃ പ്രോക്താഃ സപ്ത മംഡലിനസ്തഥാ । രാജീവന്തോ ദശ പ്രോക്താ ദര്വ്യഃ ഷോഡശ പംച ച
ഇരുപത് പുഷ്പമാല ധരിച്ചവരാണെന്ന് പറയുന്നു, ഏഴ് വട്ടം ചുറ്റിയവരും, പത്ത് താമരപോലെയുള്ളവരും, പതിനാറും അഞ്ചും ചേർന്ന് ദർവ്യ എന്നറിയപ്പെടുന്നവരും ഉണ്ട്.
ദുംദുഭോ ഡുംഡുഭശ്ചൈവ ചേടഭശ്ചേംദ്രവാഹനഃ ഏവമേവ തു സര്പാണാം ശതദ്വിനവതി സ്മൃതമ്
ദുണ്ടുഭി, ദുണ്ടുഭൻ, ചേടഭൻ, ഇന്ദ്രവാഹനം ഇവയും; ഇങ്ങനെ പാമ്പുകളിൽ നൂറിനൊമ്പതുപത് പേരാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.