തതഃ പ്രണശ്യതേ ദുഃഖം തതഃ സംപദ്യതേ സുഖമ്
അപ്പോൾ ദു:ഖം നശിച്ചു, സുഖം ലഭിക്കും.
മജ്ജാസ്ഥാനം തതോ ഗത്വാ മര്മസ്ഥാനം പ്രധാവതി 1.35.
മജ്ജയിൽ നിന്ന് വിഷം മർമ്മസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് ഓടുന്നു.
നിശ്ചേഷ്ടഃ പതതേ ഭൂമൌ കര്ണാഭ്യാം ബധിരോ ഭവേത്
അവൻ അചഞ്ചലനായി നിലത്തു വീഴുന്നു; ചെവികൾ വഴി അവൻ ബധിരനാകുന്നു.
ദംഡേന ഹന്യമാനസ്യ ദംഡരാജീ ന ജായതേ
കശ്ശുകൊണ്ട് അടിച്ചാൽ, അതിന്റെ അടയാളം ശരീരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നില്ല.
കേശേഷു ലുച്യമാനേഷു നൈവ കേശാന്പ്രവേദതേ ശിഥിലാനി ഭവംതീഹ സ ഗതാസുരിതി ശ്രുതിഃ
മുടി വലിച്ചാൽ അവൻ അതിന്റെ വേദന അനുഭവിക്കുന്നില്ല; മുടി ദുർബലമാകുന്നു. ഇതിൽ നിന്ന് ജീവൻ വിട്ടുപോയി എന്ന് പാരമ്പര്യത്തിൽ പറയുന്നു.
ഏതാനി യസ്യ രൂപാണി വിപരീതാനി ഗൌതമ
ഗൗതമാ, ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ മറിച്ചാണ് ആരങ്കിലും കാണുന്നത് എങ്കിൽ—
വൈദ്യാസ്തസ്യ ന പശ്യംതി യേ ഭവംതി കുശിക്ഷിതാഃ
നന്നായി പരിശീലനം നേടിയ വൈദ്യന്മാർ അവനെ ചികിത്സിക്കാറില്ല.
തസ്യാഗദം പ്രവക്ഷ്യാമി സ്വയം രുദ്രേണ ഭാഷിതമ്
രുദ്രൻ തന്നെ പറഞ്ഞ ഔഷധം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം.
കുംകുമം തഗരം കുഷ്ഠം കാസമര്ദത്വചം തഥാ
കുങ്കുമം, തഗരം, കുഷ്ഠം, കൂടാതെ കാശമർദ്ദത്തിന്റെ തൊലി—
ഏതാനി സമഭാഗാനി ഗോമൂത്രേണ തു പേഷയേത് കാലാഹിനാപി ദഷ്ടേന ക്ഷിപ്രം ഭവതി നിര്വിഷഃ
ഇവയെല്ലാം തുല്യമായി എടുത്ത് പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ അരച്ചു ചേർത്താൽ, കറുത്ത പാമ്പ് കടിച്ചവനും ഉടൻ വിഷമുക്തനാകും.
ക്ഷിപ്രമേവ പ്രദാ തവ്യം മൃതസംജീവനൌഷധമ്
ജീവൻ തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്ന ഈ ഔഷധം ഉടൻ തന്നെ നൽകണം.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണേ ശതാര്ദ്ധസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ബ്രാഹ്മേ പര്വണി പംചമീകല്പേ ധാതുഗതവിഷക്രിയാവര്ണനം നാമ പംചത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, മഹാപുരാണമായ ഭവിഷ്യപുരാണത്തിൽ, ഒരു ലക്ഷത്തി അമ്പതിനായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ബ്രാഹ്മപർവ്വത്തിൽ, അഞ്ചാം കല്പത്തിൽ, 'ധാതുവിൽ വിഷം കയറുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഫലങ്ങൾ' എന്ന അഞ്ചത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
കുമാരദഷ്ടഃ കീദൃക്സ്യാത്സൂതികാദംശിതസ്യ ച
കുട്ടിയെ പാമ്പ് കടിച്ചാൽ എങ്ങനെയാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ? പ്രസവകാല സ്ത്രീയെ കടിച്ചാൽ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്?
രൂപം നപുംസകേനേഹ വ്യംതരേണ ച കീദൃശമ്
ഇവിടെ ഒരു നപുംസകനെ കടിച്ചാൽ എങ്ങനെയാണ് അവന്റെ രൂപം? അകത്തുള്ള അവയവങ്ങളിൽ വിഷം പടർന്നാൽ എങ്ങനെയാണ്?
കശ്യപ ഉവാച അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി നാഗാനാം രൂപലക്ഷണമ്
കശ്യപൻ പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ പാമ്പുകളുടെ രൂപവും ലക്ഷണങ്ങളും വിശദീകരിക്കാം.
അഥ സര്പേണ ദഷ്ടസ്യ ഊര്ധ്വ ദൃഷ്ടിഃ പ്രജായതേ
പാമ്പ് കടിച്ചാൽ, കണ്ണ് മുകളിലേക്ക് തിരിയുന്നു.
കന്യാദഷ്ടസ്യ വാമാ സ്യാദൃഷ്ടിര്ദ്വിജവരോത്തമ
കന്യകയെ പാമ്പ് കടിച്ചാൽ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവളുടെ കണ്ണ് ഇടത്തേക്ക് തിരിയുന്നു.
ഗര്ഭിണ്യാ വാഥ ദഷ്ടസ്യ തഥാ സ്വേദശ്ച ജായതേ നപുംസകേന ദഷ്ടസ്യ അംഗമര്ദഃ പ്രജായതേ
ഗർഭിണിയെ പാമ്പ് കടിച്ചാൽ, അവളെ വിയർക്കാൻ തുടങ്ങും; നപുംസകനെ കടിച്ചാൽ ശരീരവേദനയുണ്ടാകും.
പന്നഗ്യഃ പ്രഭവോ രാത്രൌ ദിവാ സര്പോ വിഷാധികഃ
പാമ്പിന്റെ പെൺകുട്ടി രാത്രിയിൽ കൂടുതൽ ശക്തിയുള്ളതാണ്; ആൺപാമ്പ് പകലിൽ കൂടുതൽ വിഷമുള്ളതാണ്.
അംധകാരേ തു ദഷ്ടോ യ ഉദകേ ഗഹനേ വനേ ദഷ്ടരൂപാണ്യജാനന്വൈ കഥം വൈദ്യചികിത്സിതമ്
അന്ധകാരത്തിൽ, വെള്ളത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ കാടിനുള്ളിൽ പാമ്പ് കടിച്ചാൽ, കടിയ്ക്ക് രൂപം അറിയാതെ, വൈദ്യൻ എങ്ങനെ ചികിത്സിക്കാം?
ചതുര്വിധാ ഇഹ പ്രോക്താഃ പന്നഗാസ്തു മഹാത്മനാ
ഇവിടെ മഹാത്മാവായ മഹർഷി പറഞ്ഞതുപോലെ, നാലു തരത്തിലുള്ള പാമ്പുകളാണ് വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
ദര്വീകരാ വാതവിഷാ മംഡലാ പൈത്തികാഃ സ്മൃതാഃ 1.36.
അവയ്ക്ക് ദർവീകരം, വായുവിഷം, മണ്ടലം, പൈത്തികം എന്നിങ്ങനെയാണ് പേരുകൾ.
രക്തം പരീക്ഷയേദേഷാം സര്പാണാം തു പൃഥക്പൃഥക്
ഈ പാമ്പുകളുടെ രക്തം ഓരോന്നിന്റെയും വേറേ വേറെയായി പരിശോധിക്കണം.
രക്തം ഘനം ച ബഹുശഃ ശോണിതം മംഡലീ കൃതമ്
രക്തം കട്ടിയുള്ളതും വളരെ കൂടുതലുമാണ്; മണ്ടലപാമ്പ് രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
സര്പാ ജ്ഞേയാസ്തു ചത്വാരഃ പംചമോ നോപലഭ്യതേ
നാലു തരത്തിലുള്ള പാമ്പുകളാണ് അറിയേണ്ടത്; അഞ്ചാമത്തേതൊന്നും കാണപ്പെടുന്നില്ല.
ബ്രാഹ്മണേ മധുരം ദദ്യാത്തിക്തം ദദ്യാത്തഥോത്തരേ
ബ്രാഹ്മണന് മധുരം കൊടുക്കണം; അടുത്തവർക്കു കയ്പ് കൊടുക്കണം.
ബ്രാഹ്മണേന തു ദഷ്ടസ്യ ദാഹോ ഗാത്രേഷു ജായതേ
ബ്രാഹ്മണനെ പാമ്പ് കടിച്ചാൽ അവന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ കഠിനമായ ചൂട് അനുഭവപ്പെടും.
ശ്യാമവര്ണം മുഖം ച സ്യാന്മജ്ജാസ്തംഭശ്ച ജായതേ
അവന്റെ മുഖം കറുപ്പായി മാറുകയും, അസ്ഥിമജ്ജയിൽ കട്ടിയുണ്ടാകുകയും ചെയ്യും.
അശ്വഗംധാപ്യപാമാര്ഗഃ സിംദുവാരം സുരാമയമ് ഏതേനൈവോപചാരേണ സുഖീ ഭവതി മാനവഃ
അശ്വഗന്ധ, അപാമാർഗം, സിന്ദുവാരം, സുരാമയം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാൽ ഈ ചികിത്സയിലൂടെ മനുഷ്യൻ സുഖം പ്രാപിക്കും.
ക്ഷത്രിയേണ തു ദഷ്ടസ്യ കംപോ ഗാത്രേഷു ജായതേ
ക്ഷത്രിയനെ പാമ്പ് കടിച്ചാൽ അവന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ വിറയലുണ്ടാകും.