വാജപേയസഹസ്രസ്യ സമ്യഗിഷ്ടസ്യ യത്ഫലമ്
സമ്യകമായി ആയിരം വാജപേയ യാഗങ്ങൾ നടത്തി ലഭിക്കുന്ന ഫലവും,
ശിവാലയേ വിഷ്ണുഗൃഹേ സൂര്യസ്യ ഭവനേഽഥ വാ
ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ, വിഷ്ണുഗൃഹത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യന്റെ ഭവനത്തിൽ ആയാലും,
ഗോഭൂഹിരണ്യവാസാംസി ശയനാന്യാസനാനി ച
പശുക്കൾ, ഭൂമി, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ, കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും.
ധര്മാധര്മം ന ജാനാതി വിദ്യയാ രഹിതഃ പുമാന്
വിദ്യ ഇല്ലാത്ത മനുഷ്യന് ധർമ്മവും അധർമ്മവും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല.
ത്രൈലോക്യം ചതുരോ വര്ണാശ്ചത്വാരശ്ചാശ്രമാഃ പൃഥക്
മൂന്നു ലോകങ്ങൾ, നാലു വർണങ്ങൾ, നാലു വ്യത്യസ്തമായ ആശ്രമങ്ങൾ.
ചതുര്യുഗാനി രാജേംദ്ര ഏകസപ്തതിസംഖ്യയാ
രാജാവേ, എഴുപത്തൊന്ന് എണ്ണത്തിൽ നാലു യുഗങ്ങൾ.
ക്ഷിതിം വോപേത്യ കാലാംതേ രാജാ ഭവതി ധാര്മികഃ
കാലം അവസാനിച്ചപ്പോൾ ഭൂമി ലഭിച്ച രാജാവ് ധാർമ്മികനായി മാറുന്നു.
രൂപസൌഭാഗ്യസംപന്നോ ദീര്ഘായുര്നീരുജോ ഭവേത്
അവൻ സൗന്ദര്യവും ഭാഗ്യവും ലഭിച്ച് ദീർഘായുസ്സും രോഗമില്ലായ്മയും നേടുന്നു.
ദാനം വിശേഷഫലദം ജഗതീഹ നാന്യാദ്വിദ്യാം വിഹായ വദനാബ്ജകൃതാധിവാസാമ്
ഈ ലോകത്ത് ദാനം ഏറ്റവും വലിയ ഫലം നൽകുന്നു; അതിനുപുറമെ, വായിൽ വിരിയുന്ന വിദ്യ മാത്രം ഫലപ്രദമാണ്.
തുലാപുരുഷദാനവിധിവര്ണനമ് പാലയാമാസ വസുധാം പ്രജാപതിരിവാപരഃ
അവൻ ഭൂമിയെ മറ്റൊരു സൃഷ്ടികർത്താവിനെപ്പോലെ ഭരിച്ചു.
ത്രിംശദ്വര്ഷസഹസ്രാണി പാലയിത്വാ മഹീമിമാമ്
മുപ്പതിനായിരം വർഷം ഈ ഭൂമിയെ ഭരിച്ച ശേഷം,
രാജ്യേ നിക്ഷിപ്യ തനയാന്സപ്തദ്വീപേഷു സപ്ത സഃ
അവൻ തന്റെ പുത്രന്മാരെ ഏഴു ദ്വീപുകളിലായി രാജ്യത്തിൽ സ്ഥാനമേറ്റു.
തപോവനഗതം ശ്രുത്വാ രാജാനം പരമദ്യുതിമ്
അത്യുജ്ജ്വലനായ രാജാവ് തപോവനത്തിലേക്ക് പോയെന്നു കേട്ടപ്പോൾ,
താനാഗതാനൃഷീന്ദൃഷ്ട്വാ തപോനിര്ധൂതകല്മഷാന്
തപസ്സിലൂടെ പാപങ്ങൾ അകറ്റിയ ഋഷിമാരെ അവിടെ എത്തിയതും കണ്ടു.
പാദ്യാര്ഘ്യാചമനീയേന പ്രിയപ്രശ്നോത്തരേണ ച
പാദ്യജലം, അർഘ്യം, ആചമനജലം, സ്നേഹപൂർവ്വമായ ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അവരെ സ്വീകരിച്ചു.
ആജഗാമ മഹാതേജാഃ പുലസ്ത്യോ ബ്രഹ്മണഃ സുതഃ
അപ്പോൾ മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ പുലസ്ത്യൻ അവിടെ എത്തി.
തം ദൃഷ്ട്വാ മുനയഃ സര്വേ സ ച രാജാ മഹാരഥഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാ മുനിമാരും മഹാരഥനായ രാജാവും
കൃത്വാ തു സംവിദം തേന യഥായോഗ്യം വിധാനതഃ
അവനോടൊപ്പം യോജിച്ചും വിധിപ്രകാരം ഉചിതമായി പരിചയം നടത്തി.
തതസ്തു മുനയഃ സര്വേ സമാ സീനാ യഥാസുഖമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ മുനിമാരും സന്തോഷത്തോടെ ഒരുമിച്ച് ഇരുന്നു.
തതഃ കഥാംതേ കസ്മിംശ്ചിന്മുനയസ്തേ സരാജകാഃ
അതിനുശേഷം സംഭാഷണം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ചില മുനിമാരും രാജാവും ചേർന്ന്—
പ്രാപ്യതേ സദ്ഗതിഃ പുംഭിഃ സ്ത്രീഭിശ്ച മുനിസത്തമ
പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ഉന്നതഗതി ലഭിക്കും, മഹർഷേ.
ഇച്ഛാമഃ ശ്രോതുമേതത്തേ രാജാ ചായം യതവ്രതഃ പുലസ്ത്യ ഉവാച ശൃണുധ്വം മുനയഃ സര്വേ രഹസ്യം പാപനാരാനമ്
ഇത് ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഈ രാജാവും വ്രതനിഷ്ഠനാണ്. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരെ, പാപം നീക്കം ചെയ്യുന്ന രഹസ്യം നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
ഉത്തമം സര്വ ദാനാനാം സമവായം വദാമി വഃ
എല്ലാ ദാനങ്ങളിലുമുള്ള ഏറ്റവും ഉത്തമവും സമ്പൂർണ്ണവുമായ രൂപം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയുന്നു.
കൃതഘ്നഃ കൂടസാക്ഷീ ച മുച്യതേ പാതകാന്നരഃ
കൃതഘ്നനും കള്ളസാക്ഷിയും ആയ മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
കൃച്ഛ്രചാംദ്രായണാദ്യൈശ്ച തുലാപുരുഷസംജ്ഞിതൈഃ
കൃച്ഛ്രം, ചാന്ദ്രായണം, തുലാപുരുഷം എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രവർത്തികളാൽ.
കൃച്ഛ്രചാംദ്രായണാദീനി വ്രതാനി മുനിസത്തമാഃ
മഹർഷിമാരേ, കൃച്ഛ്രം, ചാന്ദ്രായണം തുടങ്ങിയ വ്രതങ്ങൾ.
കായക്ലേശേന സിധ്യംതി ഗൃഹസ്ഥേഷു ന താനി വൈ
ഇവ ശരീരസാധനയാൽ പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതാണ്; ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്ക് ഇതൊന്നും ബാധകമല്ല.
ന തേഷാം കൃച്ഛ്രസാധ്യോഽപി ക്വചിദ്ധര്മഃ പ്രശസ്യതേ
അവർക്കു കൃച്ഛ്രം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നിടത്തിലും അത്തരം ധർമ്മം എവിടെയും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
തസ്മാദ്ബഹിശ്ചരൈഃ പ്രാണൈരാത്മാ യോജ്യഃ സദാ ബുധൈഃ
അതിനാൽ, ബുദ്ധിമാന്മാർ എപ്പോഴും പുറത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രാണനുമായി ആത്മാവിനെ ഏകീകരിക്കണം.
അപത്യം സുരമുഖ്യസ്യ ജ്യേഷ്ഠം ചൈവം വിഭാവസോഃ
ദേവന്മാരിൽ പ്രധാനനായവന്റെ പുത്രനും, വിവാവസുവിന്റെ മൂത്തവനും.