ദാസീദാനവിധിവര്ണനമ് ഭക്ത്യാ സ്നേഹാച്ച ഭവതോ യത്രോക്തം കേനചിത്ക്വചിത്
ഭക്തിയാലും സ്നേഹത്താലും, എവിടെയോ ആരെങ്കിലും പറഞ്ഞാൽ ദാസിദാനവിധി വിവരിക്കുന്നു.
ചതുര്ണാമാശ്രമാണാം ഹി ഗൃഹസ്ഥഃ ശ്രേഷ്ഠ ഉച്യതേ
നാലു ആശ്രമങ്ങളിൽ ഗൃഹസ്ഥനാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമൻ എന്നു പറയുന്നു.
പൂര്ണേംദുബിംബവദനാഃ പീനോന്നതപയോധരാഃ
പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖവും, നിറഞ്ഞ ഉയർന്ന മുലകളും ഉള്ളവരാണ്.
ജാമയോ യത്ര പൂജ്യംതേ രമന്തേ തത്ര ദേവതാഃ
ഭാര്യമാർ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന വീടുകളിൽ ദേവതകൾ സന്തോഷിക്കുന്നു.
ജാമയോ യാനി ഗേഹാനി ശപംത്യപ്രതിപൂജിതാഃ
ഭാര്യമാർ ശരിയായി ആദരിക്കപ്പെടാത്ത വീടുകൾ അവർ ശപിച്ചാൽ,
അമൃതസ്യേവ കുണ്ഡാനി സുഖാനാമിവ രാശയഃ
അത് അമൃതം നിറഞ്ഞ പാത്രംപോലും, സന്തോഷത്തിന്റെ കൂമ്പാരങ്ങൾപോലുമാണ്.
ശ്യാമാ മംഥരഗാമിന്യഃ പീനോന്നതപയോധരാഃ
കറുത്ത നിറവും, മന്ദഗതിയും, നിറഞ്ഞ ഉയർന്ന മുലകളും ഉള്ളവരാണ്.
അഹിരണ്യമദാസീകമല്പാന്നാജ്യമഗോരസമ്
സ്വർണ്ണമില്ലാതെ, ദാസിയില്ലാതെ, അൽപ്പം അന്നം, നെയ്യ്, പശുവിന്റെ പാൽ എന്നിവയില്ലാതെ,
അദണ്ഡപാശികം ഗ്രാമമദാസീകം ച യദ്ഗൃഹമ്
ദണ്ഡമോ പാശമോ ഇല്ലാത്ത ഗ്രാമവും, ദാസിയില്ലാത്ത വീടും,
വിഭവാഭരണാ ദാസ്യോ യദ്ഗൃഹം സമുപാസതേ 4.171.
സമ്പത്താലും ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച ദാസിമാർ സേവിക്കുന്ന വീടുകൾ
ന യത്രാസ്തി ഗൃഹേ ശൌചം ന സുഖം വ്യവഹാരജമ്
വീട്ടിൽ ശുചിത്വം ഇല്ലെങ്കിൽ, ഇടപാടുകളിൽ നിന്നുള്ള സന്തോഷവും ഉണ്ടാകില്ല.
യത്ര കര്മകരീ നാസ്തി സര്വകര്മകരീ സദാ
എല്ലാ ജോലി എന്നും ചെയ്യാൻ ഒരാളും ഇല്ലാത്തിടത്ത്,
യദേകാ കുരുതേ ദാസീ ഗൃഹസ്ഥേന ഭൃതാ ഹി സാ
ഒരു ദാസി ചെയ്യുന്നതെല്ലാം, അവളെ ഗൃഹസ്ഥൻ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
ബുദ്ധിര്ധര്മാകുലാ യസ്യ തസ്യ ചേതഃ കിമാകുലമ്
ധർമ്മത്തിൽ മനസ്സ് അശാന്തനായവനു, മനസ്സിൽ വേറേതെങ്കിലും ആശങ്ക എന്ത്?
ഭൃത്യാഃ സദോദ്യമപരാസ്ത്രിവര്ഗസ്തത്ര ദൃശ്യതേ
ഭൃത്യന്മാർ എന്നും ഉത്സാഹത്തോടെ ജോലി ചെയ്യുന്നിടത്ത്, മൂന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
ദാനകാലം പ്രശംസംതി സംതഃ പര്വണി വാ പുനഃ
ദാനത്തിന് ഉചിതമായ സമയത്തെ, വിശുദ്ധർ പ്രത്യേകിച്ച് ഉത്സവദിനങ്ങളിൽ പ്രശംസിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണായ പ്രദാതവ്യാ മംത്രേണാനേന കൌരവ
കൗരവാ, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ബ്രാഹ്മണനു ദാനം നൽകണം.
കര്മോപയോജ്യാ ഭോജ്യാ വാ യഥേഷ്ടം ഭദ്രമസ്തു തേ
അവളെ ജോലി ചെയ്യാൻ അല്ലെങ്കിൽ ഭക്ഷണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കാം; നിനക്കു എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ.
അനുവ്രജ്യ ഗൃഹദ്വാരം യാവത്പശ്ചാദ്വിസര്ജയേത് 4.171.
അവളെ വീട്ടുവാതിൽവരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ ശേഷം വിടുവിക്കണം.
മഖേ ചാപി മഹാരാജ പ്രസിദ്ധേ വാ പ്രതിശ്രയേ
യജ്ഞത്തിൽ ആയാലും, പ്രശസ്തമായ ആശ്രയസ്ഥലത്തിൽ ആയാലും,
പ്രാപ്യതേ യത്ഫലം പുംഭിഃ പാര്ഥ തത്കേന വര്ണ്യതേ
പുരുഷന്മാർ നേടുന്ന ഫലം, പാർഥാ, അതു ആരാണ് വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുക?
ദാസീം സമീക്ഷ്യ ബഹുശോ ഗൃഹകര്മദക്ഷാം യോ ബ്രഹ്മണായ കുലശീലവതേ ദദാതി
വീട്ടുജോലിയിൽ നിപുണയായ ദാസിയെ, നല്ല കുടുംബവും സ്വഭാവവും ഉള്ള ബ്രാഹ്മണനു നൽകുന്നവൻ—
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ ദാസീദാനവിധിവര്ണനം നാമൈകസപ്തത്യുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിൽ ഉത്തരപർവത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും നടത്തിയ സംഭാഷണത്തിൽ ദാസിദാനത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾ വിവരിക്കുന്ന നൂറ്റിഎഴുപതൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
പ്രപാദാനവിധിവര്ണനമ് കഥം ദേയാ കദാ ദേയാ ദാനേ തസ്യാശ്ച കിം ഫലമ്
പാദസേവികയെ എങ്ങനെ, എപ്പോൾ നൽകണം, അതിന്റെ ഫലം എന്താണ് — ഇതാണ് ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നത്.
പുണ്യേഽഹ്നി വിപ്രകഥിതേ ഗ്രഹചംദ്രബലാന്വിതേ
പുണ്യദിനത്തിൽ, പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെ ഗ്രഹങ്ങളും ചന്ദ്രനും ശക്തിയുള്ളപ്പോൾ,
മംഡപം കാരയേദ്വിദ്വാന്ഘനച്ഛായം മനോരമമ്
മേഘങ്ങൾ കവർന്ന തണലുള്ള മനോഹരമായ പന്തൽ ജ്ഞാനികൾ നിർമ്മിക്കണം.
ദേവതായതനേ വാപി ചൈത്യവൃക്ഷതലേഽപി വാ
ദേവാലയത്തിൽ ആയാലും, വിശുദ്ധവൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ ആയാലും,
കാരയേന്മംഡപം ഭവ്യം ശീതവാതസഹം ദൃഢമ്
തണുപ്പിനെയും കാറ്റിനെയും താങ്ങുന്ന ഭംഗിയുള്ള ഉറപ്പുള്ള പന്തൽ നിർമ്മിക്കണം.
അകാലമൂലാന്കരകാന്വസ്ത്രൈരാവേഷ്ടിതാനഥ
അപ്പോൾ, അവരെ കാലമല്ലാത്ത പഴങ്ങൾ, പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും കൊണ്ട് പൊതിയണം.
പ്രപാപാലഃ പ്രകര്തവ്യോ ബഹുപുത്രപരിച്ഛദഃ
ഒരു വെള്ളപ്പന്തൽ നിർമ്മിച്ച്, അതിൽ അനേകം മക്കളെയും അനുചരന്മാരെയും ഒരുക്കണം.