യയാ മാംസാന്യഹം സ്വസ്യ ഭക്ഷ്യയാമ്യശനം വിനാ ബ്രഹ്മോവാച ശ്വേതാഭിജനസംപന്ന ശ്വേത ശൃണു വചോ മമ ।। 4.169.
മറ്റു ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെ, ഞാന് എന്റെ സ്വന്തം മാംസം ഭക്ഷിച്ചു. അപ്പോള് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ശുദ്ധവംശത്തില് ജനിച്ച ശ്വേത, എന്റെ വാക്കുകള് കേള്ക്കു.
ത്വയാധീതം ഹുതം ദത്തം ഗുരവഃ പരിതോഷിതാഃ
നീ പഠിച്ചു, ഹോമം നടത്തി, ദാനം നല്കി, ഗുരുക്കന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
അനന്നദാനസ്യ ഫലം ത്വയേദമുപഭുജ്യതേ
ഭക്ഷണം നല്കാതിരുന്നതിന്റെ ഫലമാണ് നീ ഇപ്പോള് അനുഭവിക്കുന്നത്.
നാന്യദന്നാദൃതേ പുംസാം കിഞ്ചിത്സഞ്ജീവനൌഷധമ്
ഭക്ഷണം ഒഴികെ, മനുഷ്യന് ജീവന് നല്കുന്ന മറ്റൊരു ഔഷധമില്ല.
തപഃ സ്വാധ്യായസംപന്നേ ശാസ്ത്രജ്ഞേ സംജിതേന്ദ്രിയേ
തപസ്സും സ്വാധ്യായവും ശാസ്ത്രജ്ഞാനവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും ഉള്ളവന്—
വിരിംചേര്വചനാദ്ഗത്വാ ത്വരായുക്തോ മഹീതലമ്
വിരിഞ്ചിയുടെ വാക്കനുസരിച്ച്, അവന് വേഗത്തില് ഭൂമിയിലേക്ക് പോയി.
ഭോജയിത്വാ തതഃ പ്രാദാദ്ദക്ഷിണാം ക്ഷീണകല്മഷഃ
അവന് ഭക്ഷണം നല്കി, പിന്നെ ദാനം നല്കി; പാപങ്ങള് ഇല്ലാതായി.
തതോ ദുന്ദുഭിഘോഷേണ പൂജിതഃ സുരസത്തമൈഃ
ശബ്ദമുള്ള മൃദംഗങ്ങളോടൊപ്പം, ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാര് അവനെ ആദരിച്ചു.
പൌലസ്ത്യേ നിഹതേ പശ്ചാദ്ദേവദാനവസംകടേ
പൗലസ്ത്യന് കൊല്ലപ്പെട്ട ശേഷം, ദേവാസുരസമരത്തില്—
ഏതദന്നസ്യ മാഹാത്മ്യം കഥയാമ്യപരം ച തേ
ഈ അന്നത്തിന്റെ മഹത്വം കൂടി ഞാന് നിന്നോട് പറയാം.
അന്നം വൈ പ്രാണിനാം പ്രാണാ അന്നമോജോ ബലം സുഖമ് 4.169.
ഭക്ഷണം ജീവികൾക്ക് ജീവൻ തന്നെയാണ്; ഭക്ഷണം ശക്തിയും, ഊർജ്ജവും, സന്തോഷവും ആകുന്നു.
സുദൂരാദാശയാ യസ്യ ഗൃഹം പ്രാപ്താ ബുഭുക്ഷിതാഃ
ദൂരെയുള്ളവരും വിശപ്പോടെ പ്രതീക്ഷയോടെ ആരുടെയോ വീട്ടിൽ എത്തുമ്പോൾ—
ദീക്ഷിതഃ കപിലാ സത്രീ രാജാ ഭിക്ഷുര്മഹോദധിഃ
ദീക്ഷിതൻ, കപില വർണ്ണമുള്ള പശു, സദ്ഗുണമുള്ള സ്ത്രീ, രാജാവ്, ഭിക്ഷുകൻ, മഹാസമുദ്രം—
ഏകസ്യാപ്യതിഥേരന്നം യഃ പ്രദാതുമശക്തിമാന്
ഒരു അതിഥിക്കു പോലും ഭക്ഷണം നൽകാൻ കഴിയാത്തവൻ—
ശക്യതേ ദുഷ്കരേഽപ്യര്ഥേ ചിരരാത്രായ ജീവിതുമ്
അതി ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള സാഹചര്യത്തിലും ദീർഘകാലം ജീവിക്കാൻ സാധിക്കും.
ഭുക്ത്വാ ഗൃഹേ ഗൃഹസ്ഥസ്യ മൈഥുനം യശ്ച സേവതേ
ഗൃഹസ്ഥന്റെ വീട്ടിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ച ശേഷം, ആരെങ്കിലും ലൈംഗികസുഖത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവൻ—
ദുഷ്കൃതം ഹി മനുഷ്യാണാമന്നമാശ്രിത്യ തിഷ്ഠതി
മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങൾ ഭക്ഷണത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
വനസ്പതിഗതേ സോമേ പരാന്നം യസ്തു ഭുംജതി
വൃക്ഷങ്ങളിൽ സോമം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, മറ്റൊരാളുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവൻ—
കസ്മാന്ന ദീയതേ നിത്യം കസ്മാദന്നം ന ദീയതേ
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഭക്ഷണം എല്ലായ്പോഴും നൽകുന്നില്ല? എന്തുകൊണ്ട് ഭക്ഷണം നൽകുന്നില്ല?
ഭിക്ഷാം വാ പുഷ്കലാം വാപി ഹംതകാരം ദ്വിജാതയേ
ഭിക്ഷയോ, സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണമോ വന്ന ദ്വിജനു നൽകണം.
യേനായുതം സഹസ്രം വാ ഭോജിതം സ്യാദ്ദ്വിജന്മനാമ് 4.169.
ആരെങ്കിലും പത്തു ആയിരം അല്ലെങ്കിൽ ആയിരം ദ്വിജന്മാരെ ഭക്ഷിപ്പിച്ചാൽ—
വാരാണസ്യാം പുരാ പാര്ഥ വണിഗാപണജീവനഃ
വാരാണസിയിൽ, പാർഥ, ഒരിക്കൽ വ്യാപാരത്തിലൂടെ ജീവിക്കുന്ന ഒരു വ്യാപാരി ഉണ്ടായിരുന്നു.
തസ്യാപണൈകദേശേ തു മുക്ത്വാംഡം പാംഡുരച്ഛവി
അവന്റെ കടയുടെ ഒരു ഭാഗത്ത് വെളുത്ത ചെരുവുള്ള ഒരു മുട്ടയുണ്ടായിരുന്നു.
തദംഡം വണിജാ തേന ദൃഷ്ടം കാരുണ്യബുദ്ധിനാ
ആ മുട്ട വ്യാപാരി കരുണയോടെ കണ്ടു.
നിര്ജഗാമ ദിനൈഃ കൈശ്ചിദ്ഭിത്വാംഡം സര്പപോതകഃ
കഴിഞ്ഞ കുറേ ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ആ മുട്ട പൊട്ടി ഒരു പാമ്പിന്റെ കുഞ്ഞ് പുറത്തുവന്നു.
ലിലിഹേ ഘൃതഭാംഡാനി ജിഘ്രേ ച ഗംധസംചയാന്
അത് നെയ്യ് പാത്രങ്ങൾ ചൂഷിച്ചു, സുഗന്ധ വസ്തുക്കളുടെ ഗന്ധം നക്കുകയും ചെയ്തു.
വണിജാ രക്ഷ്യമാണഃ സ സ്നേഹാച്ചാഹരഹഃ പുനഃ
വ്യാപാരി സ്നേഹത്തോടെ അതിനെ സംരക്ഷിച്ചു, ദിവസേന പരിചരിച്ചു.
അഥൈകസ്മിന്ദിനേ ഗംഗാം ഗതഃ സ്നാതും ത്രിലോകഗാമ്
പിന്നീട് ഒരു ദിവസം, വ്യാപാരി മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലേക്കും ഒഴുകുന്ന ഗംഗയിൽ കുളിക്കാൻ പോയി.
വ്യവഹര്തും സമാരബ്ധം വണിക്പുത്രേണ ധീമതാ
വ്യാപാരിയുടെ ബുദ്ധിമാൻ മകൻ വ്യാപാരം തുടങ്ങുകയായിരുന്നു.
വ്യവഹാരാകുലതയാ പാദയോരംതരേണ സഃ
വ്യവഹാരത്തിലെ ആശങ്കകൊണ്ട് അവൻ കാലുകൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങി.