ന സുഖം ന ച സന്തോഷോ ഭവേദന്നാദൃതേ നൃണാമ് 4.169.
ഭക്ഷ്യമില്ലാതെ മനുഷ്യർക്കു സന്തോഷമോ ആനന്ദമോ ഉണ്ടാകില്ല.
തേനേഷ്ടം ബഹുഭിര്യജ്ഞൈഃ സംഗ്രാമാ ബഹവോ ജിതാഃ
അതുകൊണ്ടാണ് അനേകം യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തപ്പെട്ടതും, അനേകം യുദ്ധങ്ങൾ ജയിക്കപ്പെട്ടതും.
ഭുക്താ ഭോഗാഃ സുവിപുലാ ശത്രൂണാം മൂര്ധനി സ്ഥിതമ്
അവന് ശത്രുക്കളുടെ തലയില് ഇരുന്നു ധാരാളം സുഖങ്ങള് ആസ്വദിച്ചു.
സ്വര്ഗം ജഗാമ ഭുക്ത്വാ തു പൂജ്യമാനോ മരുദ്ഗണൈഃ
അവന് ആ സുഖങ്ങള് അനുഭവിച്ച്, വായുവിന്റെ ദേവന്മാരാല് ആദരിക്കപ്പെട്ട് സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
തത്രാസ്തേ രമമാണോഽസൌ സാകം വിദ്യാധരൈഃ സുഖമ്
അവിടെ അവന് വിദ്യാധരന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ സന്തോഷിച്ചു കഴിയുന്നു.
ഗംധര്വൈര്ഗീയതേ ഹൃഷ്ടൈഃ ശക്രേണാപ്യനുഗമ്യതേ
ഹര്ഷിതരായ ഗാന്ധര്വന്മാര് അവനെ പാടുന്നു; ഇന്ദ്രനും അവനെ അനുഗമിക്കുന്നു.
സ ച നിത്യം വിതാനാഗ്ര്യാദവതീര്യ മഹീതലമ്
അവന് എപ്പോഴും ഉന്നതമായ മണ്ഡപത്തില്നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നു.
തച്ഛരീരം തഥൈവാസ്തേ രക്ഷിതം പൂര്വകര്മഭിഃ
അവന്റെ ശരീരം മുന്കര്മഫലങ്ങളാല് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട് അപ്രകാരമായിരിക്കുന്നു.
പ്രണമ്യ പ്രാംജലിര്ഭൂത്വാ നിര്വേദാദിദമബ്രവീത്
അവന് കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു, നിരാശയോടെ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു:
സര്വേഷാമപി സംപൂജ്യഃ സുരാണാം സുരപുംഗവ
ദേവന്മാരില് പോലും, ദേവശ്രേഷ്ഠന്, അവന് എല്ലാവരാലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
യയാ മാംസാന്യഹം സ്വസ്യ ഭക്ഷ്യയാമ്യശനം വിനാ ബ്രഹ്മോവാച ശ്വേതാഭിജനസംപന്ന ശ്വേത ശൃണു വചോ മമ ।। 4.169.
മറ്റു ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെ, ഞാന് എന്റെ സ്വന്തം മാംസം ഭക്ഷിച്ചു. അപ്പോള് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ശുദ്ധവംശത്തില് ജനിച്ച ശ്വേത, എന്റെ വാക്കുകള് കേള്ക്കു.
ത്വയാധീതം ഹുതം ദത്തം ഗുരവഃ പരിതോഷിതാഃ
നീ പഠിച്ചു, ഹോമം നടത്തി, ദാനം നല്കി, ഗുരുക്കന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
അനന്നദാനസ്യ ഫലം ത്വയേദമുപഭുജ്യതേ
ഭക്ഷണം നല്കാതിരുന്നതിന്റെ ഫലമാണ് നീ ഇപ്പോള് അനുഭവിക്കുന്നത്.
നാന്യദന്നാദൃതേ പുംസാം കിഞ്ചിത്സഞ്ജീവനൌഷധമ്
ഭക്ഷണം ഒഴികെ, മനുഷ്യന് ജീവന് നല്കുന്ന മറ്റൊരു ഔഷധമില്ല.
തപഃ സ്വാധ്യായസംപന്നേ ശാസ്ത്രജ്ഞേ സംജിതേന്ദ്രിയേ
തപസ്സും സ്വാധ്യായവും ശാസ്ത്രജ്ഞാനവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും ഉള്ളവന്—
വിരിംചേര്വചനാദ്ഗത്വാ ത്വരായുക്തോ മഹീതലമ്
വിരിഞ്ചിയുടെ വാക്കനുസരിച്ച്, അവന് വേഗത്തില് ഭൂമിയിലേക്ക് പോയി.
ഭോജയിത്വാ തതഃ പ്രാദാദ്ദക്ഷിണാം ക്ഷീണകല്മഷഃ
അവന് ഭക്ഷണം നല്കി, പിന്നെ ദാനം നല്കി; പാപങ്ങള് ഇല്ലാതായി.
തതോ ദുന്ദുഭിഘോഷേണ പൂജിതഃ സുരസത്തമൈഃ
ശബ്ദമുള്ള മൃദംഗങ്ങളോടൊപ്പം, ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാര് അവനെ ആദരിച്ചു.
പൌലസ്ത്യേ നിഹതേ പശ്ചാദ്ദേവദാനവസംകടേ
പൗലസ്ത്യന് കൊല്ലപ്പെട്ട ശേഷം, ദേവാസുരസമരത്തില്—
ഏതദന്നസ്യ മാഹാത്മ്യം കഥയാമ്യപരം ച തേ
ഈ അന്നത്തിന്റെ മഹത്വം കൂടി ഞാന് നിന്നോട് പറയാം.
അന്നം വൈ പ്രാണിനാം പ്രാണാ അന്നമോജോ ബലം സുഖമ് 4.169.
ഭക്ഷണം ജീവികൾക്ക് ജീവൻ തന്നെയാണ്; ഭക്ഷണം ശക്തിയും, ഊർജ്ജവും, സന്തോഷവും ആകുന്നു.
സുദൂരാദാശയാ യസ്യ ഗൃഹം പ്രാപ്താ ബുഭുക്ഷിതാഃ
ദൂരെയുള്ളവരും വിശപ്പോടെ പ്രതീക്ഷയോടെ ആരുടെയോ വീട്ടിൽ എത്തുമ്പോൾ—
ദീക്ഷിതഃ കപിലാ സത്രീ രാജാ ഭിക്ഷുര്മഹോദധിഃ
ദീക്ഷിതൻ, കപില വർണ്ണമുള്ള പശു, സദ്ഗുണമുള്ള സ്ത്രീ, രാജാവ്, ഭിക്ഷുകൻ, മഹാസമുദ്രം—
ഏകസ്യാപ്യതിഥേരന്നം യഃ പ്രദാതുമശക്തിമാന്
ഒരു അതിഥിക്കു പോലും ഭക്ഷണം നൽകാൻ കഴിയാത്തവൻ—
ശക്യതേ ദുഷ്കരേഽപ്യര്ഥേ ചിരരാത്രായ ജീവിതുമ്
അതി ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള സാഹചര്യത്തിലും ദീർഘകാലം ജീവിക്കാൻ സാധിക്കും.
ഭുക്ത്വാ ഗൃഹേ ഗൃഹസ്ഥസ്യ മൈഥുനം യശ്ച സേവതേ
ഗൃഹസ്ഥന്റെ വീട്ടിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ച ശേഷം, ആരെങ്കിലും ലൈംഗികസുഖത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവൻ—
ദുഷ്കൃതം ഹി മനുഷ്യാണാമന്നമാശ്രിത്യ തിഷ്ഠതി
മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങൾ ഭക്ഷണത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
വനസ്പതിഗതേ സോമേ പരാന്നം യസ്തു ഭുംജതി
വൃക്ഷങ്ങളിൽ സോമം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, മറ്റൊരാളുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവൻ—
കസ്മാന്ന ദീയതേ നിത്യം കസ്മാദന്നം ന ദീയതേ
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഭക്ഷണം എല്ലായ്പോഴും നൽകുന്നില്ല? എന്തുകൊണ്ട് ഭക്ഷണം നൽകുന്നില്ല?
ഭിക്ഷാം വാ പുഷ്കലാം വാപി ഹംതകാരം ദ്വിജാതയേ
ഭിക്ഷയോ, സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണമോ വന്ന ദ്വിജനു നൽകണം.