യേന സ്നാനേന ചൈകേന ഭവമുക്തോ ഭവേന്നരഃ
അവിടെ ഒരു കുളിയിലൂടെ തന്നെ മനുഷ്യന് ഭവചക്രത്തില് നിന്ന് മോചിതനാകും.
ഗോസഹസ്രം ച യോ ദദ്യാദേകാം വാ കപിലാം നരഃ
ആരും ആയിരം പശുക്കളോ, അല്ലെങ്കില് ഒരൊറ്റ കപിലപശുവോ ദാനം ചെയ്താല്,
യശ്ചൈകാം കപിലാം ഹന്യാന്നരോ രജ്ജുകരോ യദി
ഒരുവന്, അങ്ങേയറ്റം കയര് നിര്മ്മാണം ചെയ്യുന്നവനാണെങ്കിലും, ഒരൊറ്റ കപിലപശുവിനെ കൊല്ലുകയാണെങ്കില്,
ഗവാം സ്ഥിതിം കല്പയേത ഘൃതം ഗവ്യം ന ദൂഷയേത്
അവന് പശുക്കളുടെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കണം; പശുവിന്റെ നെയ്യ് അശുദ്ധമാക്കരുത്.
തുല്യം ഗോഘൃതദാനസ്യ ഭയരോഗാദിപാലനമ്
ഭയത്തില് നിന്നും രോഗത്തില് നിന്നും സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് പശുനെയ്യ് ദാനത്തിന് തുല്യമാണ്.
തൃണാദിഭക്ഷണാര്ഥം ച ഗവാം ദദ്യാദ്ധരാദികമ്
പശുക്കള്ക്ക് പുല്ല് മുതലായവ ഭക്ഷിക്കാന് നിലം മുതലായവ നല്കണം.
ദശേഹ കപിലാഃ പ്രോക്താഃ സ്വയമേവ സ്വയംഭുവാ
ഈ പത്ത് കപിലപശുക്കളെ സ്വയംഭുവായ ഭഗവാന് തന്നെയാണ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
വിമാനൈര്വിവിധൈര്ദിവ്യൈര്ദിവ്യകന്യാഭിരര്ചിതഃ
ദിവ്യയുവതികളാല് ആദരിക്കപ്പെടുന്നവന് വിവിധ സ്വര്ഗീയ വിമാനങ്ങളില് സഞ്ചരിക്കും.
സുവര്ണകപിലാ പൂര്വാ ദ്വിതീയാ ഗൌരപിങ്ഗലാ 4.161.
ആദ്യത്തെത് പൊന്നുപോലെയുള്ള കപിലപശുവാണ്; രണ്ടാംത് വെളുത്തും ചുവപ്പും കലർന്നതാണ്.
പംചമീ ജുഹുവര്ണാ സ്യാത്ഷഷ്ഠീ തു ഘൃതപിങ്ഗലാ
അഞ്ചാമത്തേത് നെയ്യിന്റെ നിറമുള്ളതും, ആറാമത്തേത് നെയ്യുപോലെയുള്ള ചുവപ്പും കലർന്നതുമാണ്.
നവമീ പാടലാ ജ്ഞേയാ ദശമീ പുഷ്പപിങ്ഗലാ
ഒമ്പതാമത്തേത് പാടലനിറമുള്ളതും, പത്താമത്തേത് പുഷ്പത്തിന്റെ ചുവപ്പും കലർന്നതുമാണ്.
സര്വാ ഹ്യേതാ മഹാഭാഗാസ്താരയംതി ന സംശയഃ
ഇവയൊക്കെയും മഹാഭാഗ്യശാലികളാണ്; സംശയമില്ലാതെ അവ രക്ഷിക്കുന്നു.
ഏവമേതാസ്തു കപിലാഃ പാപഘ്ന്യശ്ച വസുന്ധരേ
ഇങ്ങനെ, ഭൂമിദേവി, ഈ കപിലപശുക്കള് പാപനാശിനികളാണ്.
അഗ്നിജ്വാലോജ്ജ്വലൈഃ ശൃംഗൈഃ പ്രദീപ്താംഗാരലോചനാ
അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന കൊമ്പുകളും, ദഹനശക്തിയുള്ള കണകളും ഉള്ളവയാകുന്നു അവ.
താമാഗ്നേയ്യാം സദാ ദദ്യാദ്ബ്രാഹ്മണായേതരൈഃ സദാ
ആ അഗ്നേയി പശുവിനെ എല്ലായ്പ്പോഴും ബ്രാഹ്മണന് മാത്രം സമർപ്പിക്കണം, മറ്റാര്ക്കും അർപ്പിക്കരുത്.
പതിതശ്ച ഭവേന്നിത്യം ചംഡാലസദൃശഃ പുമാന്
അങ്ങനെ ചെയ്യാതെ ഇരിക്കുന്നവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ചാണ്ഡാലനോടു സമാനമായ പാപിയായവനാകും.
ദ്വാരാംതേ പരിഹര്തവ്യാ കപിലാ ഗൌര്ദ്വിജേതരൈഃ
കപില വർണ്ണമുള്ള പശുവിനെ ബ്രാഹ്മണല്ലാത്തവർ വാതിലരികിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കണം.
അസംഭാഷ്യാശ്ച പതിതാഃ ശൂദ്രാസ്തേ പാപകര്മിണഃ അമേധ്യം ഭുഞ്ജതേഽതസ്താം നോപജീവേദ്ദ്വിജേതരഃ
പാപകരമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്ന, അശുദ്ധമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന, വീണുപോയ ശൂദ്രന്മാരോട് സംസാരിക്കരുത്; അതുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണല്ലാത്തവർ ആ പശുവിൽ നിന്ന് ഉപജീവനം നടത്തരുത്.
താസാം ഘൃതം ച ക്ഷീരം വാ നവനീതമഥാപി വാ 4.161.
അവ പശുക്കളിൽ നിന്നുള്ള നെയ്യോ, പാലോ, മക്കാനോ,
കപിലാജീവിനഃ ശൂദ്രാഃ സര്വേ ഗച്ഛംതി രൌരവമ്
കപില പശുവിൽ നിന്ന് ഉപജീവനം ചെയ്യുന്ന എല്ലാ ശൂദ്രന്മാരും റൗരവ നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
തതോ വിമുക്താഃ കാലേന ജായംതേ ശ്വാനയോനിഷു
അതിനുശേഷം, സമയമായപ്പോൾ, അവർ നായകളിൽ ജനിക്കുന്നു.
വിഷ്ഠാസ്വേവ ച പാപിഷ്ഠാ ദുര്ഗംധേഷു ച നിത്യശഃ
അവർ ഏറ്റവും വലിയ പാപികൾ ആയതിനാൽ എപ്പോഴും മലമൂത്രത്തിലും ദുർഗന്ധമുള്ള ഇടങ്ങളിലുമാണ്.
ബ്രാഹ്മണശ്ചൈവ യോ ദേവി കുര്യാത്തേഷാം പ്രതിഗ്രഹമ്
ദേവി, അത്തരം ആളുകളിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനും,
തം വിപ്രം നാനുഭാഷേത ന ചാപ്യേകാസനേ വിശേത്
ആ ബ്രാഹ്മണനോട് സംസാരിക്കരുത്, ഒരേ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരിക്കരുത്.
യസ്തേന സഹ ഭാഷേത പ്രായശ്ചിത്തീ ഭവേ ദ്ദ്വിജഃ
അവനോടൊപ്പം സംസാരിക്കുന്ന ദ്വിജനും പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം.
കിമന്യൈര്ബഹുഭിര്ദാനൈഃ കോടിസംഖ്യാതവിസ്തരൈഃ
കോടികൾ എണ്ണത്തിലും വിസ്തൃതിയിലും ഉള്ള അനേകം ദാനങ്ങൾ ചെയ്താലും അതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം?
ശ്രോത്രിയായ ദരിദ്രായ സുവൃത്തായാഹിതാഗ്നയേ
ശ്രുദ്ധിയും, ദാരിദ്ര്യവും, നല്ല സ്വഭാവവും ഉള്ള, അഗ്നി സൂക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനു വേണ്ടി—
മാസേ പ്രസവിനീം ധേനും ദാനാര്ഥീ പ്രതിപാലയേത്
ദാനം നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഒരു മാസത്തിനകം പ്രസവിക്കാൻ പോകുന്ന പശുവിനെ കാത്തിരിക്കണം.
ജായമാനസ്യ വത്സസ്യ മുഖം യോന്യാം പ്രദൃശ്യതേ ।। 4.161.
ജനിക്കാൻ പോകുന്ന കിടാവിന്റെ മുഖം ഗർഭപഥത്തിൽ കാണാം.
താവത്സാ പൃഥിവീ ജ്ഞേയാ യാവദ്ഗര്ഭം ന മുംചതി
കിടാവിനെ പ്രസവിക്കുന്നതുവരെ ആ പശുവിനെ ഭൂമി തന്നെയെന്ന് കരുതണം.