ധര്മസ്ത്വം വൃഷരൂപേണ ജഗദാനന്ദകാരകഃ
നീ വൃഷഭരൂപത്തിലുള്ള ധർമ്മമാണ്; ലോകത്ത് സന്തോഷം പകരുന്നവൻ.
ദത്ത്വൈവം ദക്ഷിണായുക്തം പ്രണിപത്യ വിസര്ജയേത് തത്സര്വം വിലയം യാതി ഗോദാനസുകൃതേന ച ।। 4.160.
ഇങ്ങനെ, യഥാവിധി ദക്ഷിണയും നൽകി, വൃഷഭത്തിന് നമസ്കരിച്ച് വിടവാങ്ങുമ്പോൾ, പശുദാനത്തിന്റെ ഫലത്തിൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റപ്പെടും.
യാനം വൃഷഭസംയുക്തം ദീപ്യമാനം സുശോഭനമ്
വൃഷഭം കെട്ടിയ ഒരു രഥം, പ്രകാശമാർന്നതും മനോഹരവുമാണ്—
യാവംതി തസ്യ രോമാണി ഗോവൃഷസ്യ മഹീപതേ
രാജാവേ, ആ വൃഷഭത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമങ്ങൾ ഉണ്ടോ—
ഗോലോകാദവതീര്ണസ്തു ഇഹ ലോകേ ദ്വിജോ ഭവേത്
ഗോലോകത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, ഈ ലോകത്ത് ഒരാൾ ദ്വിജനായി ജനിക്കും.
യഥോക്തം തേ മഹാരാജ കസ്യ ദേയോ വൃഷോത്തമഃ
ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, മഹാരാജാവേ, ഏറ്റവും നല്ല വൃഷഭം ആര്ക്കാണ് നൽകേണ്ടത്?
യേ ക്ഷാംതദാംതാഃ ശ്രുതിപൂര്ണകര്ണാ ജിതേംദ്രിയാഃ പ്രാണിവധാന്നിവൃത്താഃ
ക്ഷമയും ആത്മനിയന്ത്രണവും ഉള്ളവർ, വേദങ്ങൾ കേൾക്കാൻ തയ്യാറായവർ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവർ, ജീവികളെ കൊല്ലുന്നതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവർ—
ഊര്ജസ്വിനം ഭരസഹം ദൃഢകംധരം ച യച്ഛംതി യേ വൃഷമശേഷഗുണോപപന്നമ്
അത്തരമാർക്ക്, എല്ലാ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ, ശക്തിയുള്ള, ഭാരം സഹിക്കാവുന്ന, ദൃഢമായ കഴുത്തുള്ള വൃഷഭം നൽകണം.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ വൃഷഭദാനവ്രതവര്ണനം നാമ ഷഷ്ടയുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ഭവിഷ്യപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവ്വത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ, വൃഷഭദാനവ്രതത്തിന്റെ വിവരണം എന്ന പേരിലുള്ള നൂറ്റി അറുപതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
കപിലാദാനമാഹാത്മ്യവര്ണനമ് പുണ്യം യത്സര്വദാനാനാം സര്വപാതകനാശനമ്
കപിലാ പശുവിന്റെ ദാനത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്നു. എല്ലാ ദാനങ്ങളിലും ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ളതും എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ് ഇത്.
കഥിതം കപിലാദാനം തച്ഛൃണുഷ്വ മഹാമതേ
കപിലാ പശുവിന്റെ ദാനം എങ്ങനെ ചെയ്യണമെന്ന് ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മഹാമതിയായവനേ, അതു നീ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കു.
വിധാനം യദ്വരാഹേണ ധരണ്യൈ കഥിതം പുരാ
വരാഹമൂർത്തി ഭൂമിയോട് മുമ്പ് പറഞ്ഞ രീതിയും അതിനാൽ ലഭിക്കുന്ന പുതുവിധ പുണ്യഫലങ്ങളും ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദമാക്കാം.
തദഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി നവപുണ്യഫലം ച യത് ധരണ്യുവാച യത്ത്വയാ കപിലാ നാമ പൂര്വമുത്പാവിതാ പ്രഭോ
ഭൂമി പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, നീ മുമ്പ് സൃഷ്ടിച്ച കപിലാ പശുവിനെക്കുറിച്ച്—
ഹോമധേനുഃ സദാ പുണ്യാ ധേനുര്യജ്ഞാവതാരഭൂഃ
ഹോമത്തിനുള്ള പശു എപ്പോഴും വിശുദ്ധമാണ്; യജ്ഞങ്ങൾ നടത്താൻ പശുവാണ് അടിസ്ഥാനമായത്.
കീദൃശായ ച വിപ്രായ ദാതവ്യാ പുണ്യലക്ഷണാ
ഇങ്ങനെ വലിയ പുണ്യമുള്ള പശു എങ്ങനെയുള്ള ബ്രാഹ്മണനാണ് നൽകേണ്ടത്?
താസാം പ്രയത്നാദ്ദാനേന കിം പുണ്യം സ്യാച്ച മാധവ
മാധവാ, ഇത്തരം പശുക്കളെ ഉത്സാഹത്തോടെ ദാനം ചെയ്താൽ എന്തൊക്കെയാണ് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം?
കൃത്വാ യത്സര്വപാപേഭ്യോ മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ
ഇത് ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും—ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.
കപിലാ അഗ്നിഹോത്രാര്ഥം യജ്ഞാര്ഥേ ച വരാനനേ
കപിലാ പശു അഗ്നിഹോത്രത്തിനും യജ്ഞത്തിനുമാണ്, സുന്ദരിയായവളേ.
പവിത്രാണാം പവിത്രം ച മങ്ഗലാനാം ച മംഗലമ് 4.161.
വിശുദ്ധികളിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധവും, മംഗളങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മംഗളവുമാണ് ഇത്.
തപസസ്തപ ഏവാഗ്ര്യം വ്രതാനാമുത്തമം വ്രതം
തപസ്സുകളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ തപസ്സും, വ്രതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ വ്രതവുമാണ് ഇതു.
പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി ഗുഹ്യാന്യായതനാനി ച
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും രഹസ്യമായ ക്ഷേത്രങ്ങളും—
ഹോതവ്യാന്യഗ്നിഹോത്രാണി സായം പ്രാതര്ദ്വിജാതിഭിഃ
ദ്വിജന്മാർ രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും നിർവഹിക്കേണ്ട അഗ്നിഹോത്രങ്ങൾ—
യജംതേ യേഽഗ്നിഹോത്രാണി അന്നൈശ്ച വിവിധൈഃ സദാ
വിവിധവിധമായ അന്നങ്ങളാൽ എപ്പോഴും അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്നവർ—
തേഷാം ത്വാദിത്യവര്ണൈശ്ച വിമാനൈര്ജായതേ ഗതിഃ
അവർക്കു സൂര്യപ്രഭയോടെ തിളങ്ങുന്ന ദിവ്യവിമാനങ്ങൾ വഴി ഉന്നതമായ യാത്ര ലഭിക്കും.
കപിലായാഃ ശിരോ ഗ്രീവാം സര്വ തീര്ഥാനി ഭാമിനി
സുന്ദരിയായവളേ, കപിലാ പശുവിന്റെ തലയും കഴുത്തും എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
പ്രാതരുത്ഥായ യോ മര്ത്യഃ കപിലാ ഗലമസ്തകാത്
പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് കപിലാ പശുവിന്റെ കഴുത്തും തലയും സ്പർശിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ—
സ തേന പുണ്യേനോപേതസ്തത്ക്ഷണാദ്ഗതകില്വിഷഃ
അവന് ആ പുണ്യത്തിന്റെ ഫലമായി ഉടന് പാപങ്ങളില് നിന്നു മോചിതനാവുന്നു.
കല്യ ഉത്ഥായ യോ മര്ത്യഃ കുര്യാത്താസാം പ്രദക്ഷിണമ്
പ്രഭാതത്തില് എഴുന്നേറ്റ് ആരെങ്കിലും അവയെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുകയാണെങ്കില്,
പ്രദക്ഷിണായാം ചൈകായാം കൃതായാം ച വസുന്ധരേ 4.161.
പൃഥ്വിയെ ഒരിക്കല് പോലും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താല്,
കപിലായാസ്തു മൂത്രേണ സ്നായാദ്വൈ യഃ ശുചിവ്രതഃ
ശുദ്ധത പാലിച്ച് ആരെങ്കിലും കപിലയെന്ന പശുവിന്റെ മൂത്രത്തില് കുളിച്ചാല്,