ഉത്പദ്യതേ മഹാംസ്തസ്മാത്തതോ ഭൂതാദിരേവ ഹി । ഉത്പദ്യതേ വിശാലം ച ഭൂതാദേഃ കുരുനന്ദന
ആ ജീവികളിൽ നിന്നാണ് മഹാനൊരാൾ ജനിച്ചത്; അതിനാൽ കുരുകുലജനനിവര്‍ഹനെ, മുക്തിയേതിരായവരെ, പ്രഥമം ജന്തുക്കൾ ഉത്ഘടിക്കുന്നതും അവയിൽ നിന്നാണ് വിപുലമായൊരു ജീവി ജനിക്കുന്നത് എന്നും.
വിശാലാച്ച ഹരിസ്താത ഹരേശ്ചാപി വൃകാസ്തഥാ । വൃകൈര്മുഷ്ണന്തി ച ബുധാസ്തസ്മാത്സര്വം ഭവേന്നൃപ
ആ മഹത്ത്വത്തിൽ നിന്നാണ് ഹരി ഹരേഷനും, കൂടാതെ ലോകപ്പൂച്ചകളും ജനിച്ചത്; ആ പുൽക്കൂട്ടത്തിൽ ശാണകവിദഗ്ധന്മാർ തങ്ങളുടെ ശരീരം ചൂടാക്കുന്നു — ഈ വിധം സഹസ്രാധിപനേ, എല്ലാം ഉത്തപ്പെടുന്നു.
തഥൈഷാമേവ രാജേന്ദ്ര പ്രാദുര്ഭവതി വേഗതഃ । മാത്രാണാം കുരുശാര്ദൂല വിബോധസ്തദനന്തരമ്
അതേ രീതിയിൽ അവരായ രാജാവിന്റേത് ദ്രുതമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; പിന്നെ, കുരുവിന്റെ വഥനത്തിലെ കടുവയേ, انهنയുടെ പരിധികൾ പിന്നീട് വെളിപ്പെട്ടുതന്നെയായിരിക്കും എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
തസ്മാദപി ഹൃഷീകാണി വിവിധാനി നൃപോത്തമ । തഥേയം സൃഷ്ടിരാഖ്യാതാഽഽരാധ്യതഃ കുരുനന്ദന
അതിനാൽ, ഹോ രാജാവിന്റെ ഉത്തമനേ, അനേകം വ്യത്യസ്താനന്ദങ്ങളും ഉദയിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ഈ സൃഷ്ടിയെ ആരാധിക്കുവാനുള്ളതാ എന്ന് കുരുകുലത്തിന്റെ ആഹ്ലാദമേ, പ്രഖ്യാപിച്ചതാണ്.
ഭൂയോ നിബോധ രാജേന്ദ്ര ഭൂതാനാമിഹ വിസ്തരമ് । ഗുണാധികാനി സര്വാണി ഭൂതാനി പൃഥിവീപതേ
പിന്നീടുമൊരു കാര്യമായും, ഹോ രാജാവേ, ഇവിടെ ജീവികളുടെ വ്യാപ്തി മനസിലാക്കുക: അനേകം ഗുണങ്ങൾ പിടിച്ചുലക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും ഭൂമിയെസ്വാമിക്കും ആണു.
ആകാശമാദിതഃ കൃത്വാ ഉത്തരോത്തരമേവ ഹി । ഏകം ദ്വൌ ച തഥാ ത്രീണി ചത്വാരശ്ചാപി പഞ്ച ച
അഥവാ ആ എന്നാവശ്യത്തിൽ ആദ്യം ആകാശം രൂപീകരിച്ചു, തുടർച്ചയായി; ഒന്നും, രണ്ടും, അതുപോലെ മൂന്നും, നാല്, അഞ്ചും.
തതഃ സ ഭഗവാന്ബ്രഹ്മാ പദ്മാസനഗതഃ പ്രഭുഃ । സര്വേഷാം തു സ നാമാനി കര്മാണി ച പൃഥക്പൃഥക്
അനന്തരേ ആ സന്നിധി, ബ്രഹ്മാ, കുലപുഷ്പത്തിന്മേൽ ഇരുന്ന് — എല്ലാ നാമങ്ങളും ക്രിയകളും വ്യത്യസ്തമായി, ഒറ്റയ്ക്ക് പിരിഞ്ഞുവെന്നായിരുന്നു.
വേദശബ്ദേഭ്യ ഏവാദൌ പൃഥക്സംസ്ഥാശ്ച നിര്മമേ । കര്മോദ്ഭവാനാം ദേവാനാം സോഽസൃജദ്ദേഹിനാം പ്രഭുഃ
വേദം എന്നൊരു ശബ്ദത്തിൽ നിന്നു മാത്രം ആദ്യം അവർ ഒറ്റപ്പെട്ടതും, ആർക്കും ചേർന്നില്ലായ്മയുമായും നിന്നു; ഭഗവാൻ അഗ്നിദേവന്മാരെയും യജ്ഞജനിതരായ ദൈവങ്ങളെയും ദേഹമുള്ള ജീവികളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
തുഷിതാനാം ഗണം രാജന്യജ്ഞം ചൈവ സനാതനമ് । ദത്ത്വാ വീര സമാനേഭ്യോ ഗുഹ്യം ബ്രഹ്മ സനാതനമ്
തൃഷ്ടിതര സേനയും ശാശ്വതയജ്ഞവും അവൻ രൂപപ്പെടുത്തി, അധികബലമുള്ള വീരന്മാർക്കു അജ്ഞാതശാശ്വതബ്രഹ്മം അവകാശമായി നൽകി.
ദുദോഹ യജ്ഞസിദ്ധയര്ഥമൃഗ്യജുഃ സാമലക്ഷണമ് । കാലം കാലവിഭക്തീശ്ച ഗ്രഹാനൃതൂംസ്തഥാ നൃപ
സംസ്കാരസിദ്ധിക്കും ആവശ്യമായ കർശനപാലും സമാരൂപലക്ഷണങ്ങളുള്ള മൃദുലവാനം എന്നിവയെയും സൃഷ്ടിച്ചു; കാലം, കാലവിഭാഗങ്ങൾ, നക്ഷത്രമായോടുള്ള ക്രമം, ഗ്രഹകഥാനകഥകളും — ഹോ രാജാവേ, ഇവയുമാണ്.
സരിതഃ സാഗരാഞ്ഛൈലാന്സമാനി വിഷമാണി ച । കാമം ക്രോധം തഥാ വാചം രതിം ചാപി കുരുദ്വഹ
നദികളും സമുദ്രങ്ങളുമൊക്കെയും, പർവതങ്ങളും — ഇവ എല്ലാം ആകൃതിയിൽ ഒരുപോലെയായിരുന്നു സൃഷ്ടിച്ചവരോടൊപ്പം; Kama, കോപം, വാക്സ്, ആനന്ദം എന്നും അദ്ദേഹം നിശ്ചയിച്ചു.
സൃഷ്ടിം സസര്ജ രാജേന്ദ്ര സിസൃക്ഷുര്വിവിധാഃ പ്രജാഃ । ധര്മാധര്മൌ വിവേകായ കര്മണാം ച തഥാസൃജത്
മഹാരാജാ, വിശ്വബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിയെ രൂപപ്പെടുത്തി; അനേകം പ്രവൃത്തി ജീവികൾ സൃഷ്ടിച്ച് നല്ലതും ചീത്തയുമായത്, വിവേകം, കൂടാതെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്ത ധർമ്മവ്യവസ്ഥകളും നിശ്ചയിച്ചു.
സുഖദുഃഖാദിഭിര്ദ്വന്ദ്വൈഃ പ്രജാശ്ചേമാ ന്യയോജയത് । അണ്വ്യോ മാത്രാവിനാശിന്യോ ദശാര്ധാനാം തു യാഃ സ്മൃതാഃ
ആവശ്യാനുസരിച്ച് സുഖവും ദുഃഖവും പോലുള്ള വിരുദ്ധയുക്ത ദ്വന്ദ്വങ്ങളായി ജീവികളെ ക്രമീകരിച്ചു; ചിലവരിൽ അണുപോലെ അഖണ്ഡത ഉണ്ടായപ്പോൾ, മറ്റ് പലർ പത്തു കാൽപ്പാടുകളായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന വിധം രൂപപ്പെട്ടവരായി.
താഭിഃ സര്വമിദം വീര സമ്ഭവത്യനുപൂര്വശഃ । യത്കൃതം തു പുരാ കര്മ സന്നിയുക്തേന വൈ നൃപ
ഈ വിധേന ലോകം പദേ പദേ ഉൽപ്പത്തിയിൽ വരുന്നു; മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്ന ക്രിയകൾ എല്ലാം നിയമവുമുള്ള അതിഥി ഭരണകർത്താവിന്റെ നിശ്ചയത്തിലായിരുന്നു.
സ തദേവ സ്വയം ഭേജേ സൃജ്യമാനം പുനഃ പുനഃ । ഹിംസ്രാഹിംസ്രേ മൃദുക്രൂരേ ധര്മാധര്മേ ഋതാനൃതേ
മറിയാതെ ഇവിടെയുണ്ട് അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിപ്പിക്കുന്നവ — ഹിംസകരവും അമഭ്യന്തരവുമായവ, സ്നേഹപരവും കരളില്ലാത്തവ, ധാർമികവും അധർമ്മികവുമായവ, സതും അസതുമായവ.
യദ്യഥാസ്യാഭവത്സര്ഗേ തത്തസ്യ സ്വയമാവിശത് । യഥാ ച ലിങ്ഗാന്യൃതവഃ സ്വയമേവാനുപര്യയേ
ജനനകാലത്ത് അവരുടെ ജനപ്രകൃതികൾ എങ്ങിനെയായിരുന്നോ, അതേ സ്വഭാവങ്ങൾ സ്വയം മുന്നേറിപ്പോകുന്നു; തെറ്റായ ചിഹ്നങ്ങൾക്കും അത് പോലെ തന്നെ തൽക്രമം ഉളവാകുന്നു.
സ്വാനി സ്വാന്യഭിപദ്യന്തേ തഥാ കര്മാണി ദേഹിനഃ । ലോകസ്യേഹ വിവൃദ്ധ്യര്ഥം മുഖബാഹൂരുപാദതഃ
ശരീരധാരികള്‍ സ്വയം അനുയോജ്യമായ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ഏറ്റെടുത്തുള്ളവര്‍; ലോകത്തിന്റെ വർധനയ്ക്കായി അവർ മുഖം, കൈകള്‍,Thighs, കാൽ എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
ബ്രഹ്മ ക്ഷത്രം തഥാ ചോഭൌ വൈശ്യശൂദ്രൌ നൃപോത്തമ । മുഖാനി യാനി ചത്വാരി തേഭ്യോ വേദാ വിനിഃസൃതാഃ
മുഖങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ബ്രാഹ്മണർ ജനിക്കുന്നത്, കൈകളിൽ ക്ഷത്രിയർ, Thighs-ൽ വൈഷ്യർ, പാദങ്ങളിൽ ശൂദ്രർ — മഹാരാജാ, ആ നാല് ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നെയാണ് വേദങ്ങൾ ഉല്പന്നമായത്.
ഋഗ്വേദസഹിതാ താത വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ । പൂര്വാന്മുഖാന്മഹാബാഹോ ദക്ഷിണാച്ചാപി വൈ ശൃണു
ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക: റെഗ്വേദം മഹാമനസ്സുള്ള വശിഷ്ഠനിൽ നിന്നാണ് മുൻമുഖങ്ങളിൽ നിന്നായി ഉദിച്ച് വിട്ടത്; പടിഞ്ഞാറോട്ടല്ല, പുര്വേഷൂരുവിൽ നിന്നോടുകൂടിയാണ് അത് ഉദിച്ചിരുന്നതെന്ന് ധീരശക്തനായ നരനേ.
യജുര്വേദോ മഹാരാജ യാജ്ഞവല്ക്യേന വൈ സഹ । സാമാനി പശ്ചിമാത്താത ഗൌതമശ്ച മഹാനൃഷിഃ
യജുർവേദം, മഹാരാജാ, യജനവർ്ധകനോടുകൂടി വന്നു; സാമവേദം പാശ്ചാത്യവശത്ത് നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്, അതിന്റെ മഹാഭിന്നൻ ഗൗതമൻ ആയിരുന്നു.
അഥര്വവേദോ രാജേന്ദ്ര മുഖാച്ചാപ്യുത്തരാന്നൃപ । ഋഷിശ്ചാപി തഥാ രാജഞ്ഛൌനകോ ലോകപൂജിതഃ
രാജാവിന്റെ മുഖത്തിൽനിന്നും അതർവവേദവും ജനിച്ചു; രാജാവിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നുതന്നെയാണ് വടക്കൻ വേദം ഉദിച്ചത്; ആ മുഖത്തിൽ നിന്നൊരു റിഷിയും ജനിച്ചു — അങ്ങനെയായിരുന്നു ജനങ്ങളുടെ നണക്കിൽ രാജാവിന്റെ നാൾ വരണ്ടണക്കു.
യത്തന്മുഖം മഹാബാഹോ പഞ്ചമം ലോകവിശ്രുതമ് । അഷ്ടാദശപുരാണാനി സേതിഹാസാനി ഭാരത
ആ മഹാഭുജൻ മുഖം ലോകപ്രസിദ്ധമായ പാഠ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ അഞ്ചാമതായി പ്രശസ്തമായി; അതിൽനിന്നാണ് പതിനെട്ടു പുരാണങ്ങളും ഭാരതചരിതങ്ങളും ജനിച്ചുകിട്ടിയത്.
നിര്ഗതാനി തതസ്തസ്മാന്മുഖാത്കുരുകുലോദ്വഹ । തഥാന്യാഃ സ്മൃതയശ്ചാപി യമാദ്യാ ലോകപൂജിതാഃ
ആ മുഖത്തിൽ നിന്നായി കുരുകുലവും അതുപോലുള്ള വംശപരമ്പരകളും പ്രചരിച്ചു; യമനിർദ്ദേശത്തോടെ തുടങ്ങി ലോകോത്സാഹ്യത്തോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റു ഓർമ്മിക്കപ്പെട്ട ശാസ്ത്രങ്ങളും നിയമങ്ങളും പ്രസിദ്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
തതഃ സ ഭഗവാന്ദേവോ ദ്വിധാ ദേഹമകാരയത് । ദ്വിധാ കൃത്വാത്മനോ ദേഹമര്ധേന പുരുഷോഽഭവത്
തുടർന്ന് ആ ആചാര്യൻ തൻ്റെ ശരീരം രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി നിർമ്മിച്ചു; തൻറെ സ്വഭാവം തകർത്തുകൊണ്ട് അവൻ തന്റെ അന്നഭാഗത്തിലുള്ളൊരു പഹളിലൂടെ പുരുഷനായി രൂപം മാറ്റി.
അര്ധേന നാരീ തസ്യാം ച വിരാജമസൃജത്പ്രഭുഃ । തപസ്തപ്ത്വാസൃജദ്യം തു സ സ്വയം പുരുഷോ വിരാട്
മറ്റുള്ള അര ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് അവൻ ആ സ്ത്രീയെ രൂപപ്പെടുത്തിയതു; ആ അർദ്ധത്തിൽ അവൾ ദീപ്തിയായി വിട്ടു; തപസ്യയുടെ ഉപകരണതാപത്തിൽ രൂപം കിട്ടിയതുകൊണ്ടുതന്നെ, അവൻ തന്നെ മഹാപുരുഷനായി നിലകൊണ്ടാൾ.
സ ചകാര തപോ രാജന്സിസൃക്ഷുര്വിവിധാഃ പ്രജാഃ । പതീന്പ്രജാനാമസൃജന്മഹര്ഷീനാദിതോ ദശ
ആ ഭാഗ്യാധിപൻTapusayā.perform ചെയ്തശേഷം അനേകം വർഗ്ഗങ്ങളായ സന്തതികൾ സൃഷ്ടിച്ചു — യഥാർത്ഥം ഭർത്താക്കളും പ്രജാസ്വാമീന്മാരും ജന്മം ലഭിച്ചു; ആ ആരംഭത്തിൽ നിന്നു പത്തു മഹാ സിദ്ധരായ സംവൃതൻമാർ ജനിച്ചു.
നാരദം ച ഭൃഗും താത കം പ്രചേതസമേവ ഹി । പുലഹം ക്രതും പുലസ്ത്യം ച അത്രിമങ്ഗിരസം തഥാ
അവരിൽ നാരദൻ, ഭൃഗു എന്നിവരും താടാകയും ഉണ്ടായി; പ്രജാപതിയായിരുന്നു; പുലാഹ, ക്രതു, പുലസ്ത്യ; അത്രമാൻ, അങ്ങീരസ് എന്നവരും അവക്കടുത്തു എണ്ണപ്പെട്ടതു.
മരീചിം ചാപി രാജേന്ദ്ര യോഽസാവാദ്യഃ പ്രജാപതിഃ । ഏതാംശ്ചാന്യാംശ്ച രാജേന്ദ്ര അസൃജദ് ഭൂരിതേജസഃ
മരിചിയും, ഭാരതാ, ഇനപിതൃത്തന്മാരിലൊരാളായിരുന്നു; ഇവയുമായി ചേർന്ന് മഹതായ ഈ പ്രസന്നരാജാവ് അനേകം ജീവജാലങ്ങളേയും ജനിപ്പിച്ചു.
അഥ ദേവാനൃഷീന്ദൈത്യാന്സോഽസൃജത്കുരുനന്ദന । യക്ഷരക്ഷഃ പിശാചാംശ്ച ഗന്ധര്വാപ്സരസോഽസുരാന്
അപ്പോൾ ആ രാജാവ് ദേവന്മാരും ശ്രീമന്ത്രികളും അസുരന്മാരും സൃഷ്ടിച്ചു; യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പിശാചന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരാസ്വഭാവികൾ കൂടെ ജനിച്ചു.
മനുഷ്യാണാം പിതൄണാം ച സര്പാണാം ചൈവ ഭാരത । നാഗാനാം ച മഹാബാഹോ സസര്ജ വിവിധാന്ഗണാന്
അദ്ദേഹം മനുഷ്യരെയും പിതൃണ്മാരെയും നാഗന്മാരെയും രാഷയാഹേന, മഹാവീരനായ ഭാരതാ, വകവിവിധ നാഗകുലങ്ങലെയും രചിച്ചു — ഇങ്ങനെ വൈവിധ്യമാർന്ന സേനകൾ രൂപപ്പെട്ടു.