മഗ്നം ജാമാതരം പശ്യന്വിലലാപ സ മൂര്ച്ഛിതഃ 3.2.29.
മരുമകൻ മുങ്ങിപ്പോയത് കണ്ടു, അവൻ അന്ധനായ് വിലപിച്ചു.
തതഃ കലാവതീ ദൃഷ്ട്വാ പപാത ഭുവി മൂര്ച്ഛിതാ
അത് കണ്ട കലാവതി നിലത്ത് വീണു, അന്ധയായി.
ഹാ നാഥ പ്രിയ ധര്മജ്ഞ കരുണാകരകൌശല പത്യുരര്ദ്ധം ഗതം കസ്മാദര്ദ്ധാംഗം ജീവനം കഥമ്
ഹാ നാഥാ, പ്രിയനേ, ധർമ്മം അറിയുന്നവനേ, കരുണയിൽ നിപുണനേ, എന്റെ ഭർത്താവിന്റെ പാതി എവിടെ പോയി? പാതി ശരീരത്തിൽ എങ്ങനെ ജീവിക്കാം?
സരോജനേത്രാംബുകണാന്വിമുംചതീ മുക്താവലീഭിസ്തനകുഡ്മലാംചിതാ
താമരക്കണ്ണുകളോടെ, മുത്തുകളുടെ മാലകളും മുളകുടങ്ങളുമണിഞ്ഞ അവൾ കണ്ണുനീർ ചൊരിഞ്ഞു.
ഹാ സത്യനാരായണ സത്യസിംധോ മഗ്നം ഹി മാമു ദ്ധര തദ്വിയോഗേ
ഹാ സത്യനാരായണാ, സത്യത്തിന്റെ സമുദ്രമേ, വേർപാടിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന എന്നെ ഉയർത്തണമേ.
സാധോ കലാവതീ ക്ഷിപ്രം മത്പ്രസാദം ഹി ഭോജയേത്
സത്പുരുഷനേ, കലാവതി വേഗത്തിൽ എന്റെ കൃപ അർപ്പിക്കട്ടെ.
ഇത്യാകാശേ വചഃ ശ്രുത്വാ വിസ്മിതാ തച്ചകാര സാ
ആകാശത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു, പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ ചെയ്തു.
തത്രൈവ സാധുഃ സാഹ്ലാദോ ഭക്ത്യാ പരമയാ യുതഃ
അവിടെ ആ സന്മാർഗ്ഗി പരമഭക്തിയോടെ മഹാനന്ദത്തിൽ മുഴുകി നിന്നു.
തേന വ്രതപ്രഭാവേന പുത്രപൌത്രസമന്വിതഃ
ആ വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അവൻ പുത്രന്മാരും മക്കളുംകൊണ്ട് വളരെയധികം അനുചിതനായി.
ഇതിഹാസമിമം ഭക്ത്യാ ശൃണുയാദ്യോ ഹി മാനവഃ
ആർക്കായാലും ഈ കഥ ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുന്നവന്
ഇതി തേ കഥിതം വിപ്ര വ്രതാനാമുത്തമം വ്രത 3.2.29.
ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണാ, വ്രതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വ്രതം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
വ്രതാനാം ചൈവ സര്വേഷാം ശ്രേഷ്ഠം നാരായണവ്രതമ്
എല്ലാ വ്രതങ്ങളിലും നാരായണവ്രതം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം.
ത്വന്മുഖേന ശ്രുതം സൂത താപത്രയവിനാശനമ്
സൂതാ, നിന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ടത്, അതാണ് മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള ദുഃഖങ്ങൾ നീക്കുന്നതെന്ന്.
സര്വേഷാം ബ്രഹ്മചര്യാണാം ബ്രഹ്മചര്യേ ഹി കിം പരമ്
എല്ലാ ബ്രഹ്മചര്യങ്ങളിലും ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽക്കാൾ ഉയർന്നത് എന്താണ്?
വേദവേദാംഗതത്ത്വജ്ഞോ യമലോകഭയാന്വിതഃ
വേദവും അതിന്റെ അംശങ്ങളും അറിയുന്നവനും, യമലോകത്തിന്റെ ഭയത്തിൽ പെടുന്നവനും,
ജ്ഞാത്വാ ഘോരതമം കാലം കലി കാലമധര്മജമ്
അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഈ ഭയങ്കരമായ കലിയുഗം അറിയുന്നവൻ,
കേനാശ്രമേണ വര്ണേന മമ ശ്രേയോ ഭവേദിഹ
ഏത് ആശ്രമത്തിലോ വർണ്ണത്തിലോ നിന്നാണ് എനിക്ക് ഇവിടെ ഉത്തമഫലം ലഭിക്കുക?
വാനപ്രസ്ഥഃ കലൌ നാസ്തി ബ്രഹ്മചര്യം ക്വചിത്ക്വചിത്
കലിയുഗത്തിൽ വാനപ്രസ്ഥം ഇല്ല; ബ്രഹ്മചര്യവും അപൂർവമായി മാത്രം കാണാം.
അതഃ സ്ത്രീ സംഗ്രാഹ്യോ മയാ ഘോരേ കലൌ യുഗേ തര്ഹി മേ സഫലം ജന്മ മമ ശ്രേയോ ഭവേദിഹ
അതിനാൽ, ഈ ഭയങ്കരമായ കലിയുഗത്തിൽ ഞാൻ ഒരു ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കണം; അപ്പോൾ എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാകും, എനിക്ക് ഉത്തമഫലവും ലഭിക്കും.
ഇത്യേവം സംമതം കൃത്വാ ശിവാം മംഗലദായിനീമ് വിശ്വേശ്വരീം ജഗന്മൂര്തിം സച്ചിദാനംദരൂപിണീമ്
ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച്, ഞാൻ ശുഭവും മംഗളദായിനിയുമായ, വിശ്വേശ്വരിയായ, സച്ചിദാനന്ദസ്വരൂപമായ ദേവിയെ ആരാധിച്ചു.
പിതൃശര്മോവാച ത്രിഗുണൈക്യസ്വരൂപായൈ തുരീയായൈ നമോനമഃ ।। 3.2.30.
പിതൃശർമ പറഞ്ഞു: മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾ ഒന്നായ രൂപവും അതിൽ അതീതമായ നാലാമത്തെയും ആയ ദേവിയെ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.
മഹത്തത്ത്വജനന്യൈ ച ദ്വംദ്വകര്ത്ര്യൈ നമോനമഃ
മഹത്ത്വത്തിന്റെ ജനനിയായ, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ദേവിയെ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.
പൃഥഗ്ഗുണായൈ ശുദ്ധായൈ നമോ മാതര്നമോനമഃ
വ്യത്യസ്ത ഗുണങ്ങളുള്ളവളെയും ശുദ്ധയായവളെയും അമ്മേ, നിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.
നമോ മാതരവിദ്യായൈ തതഃ ശുദ്ധ്യൈ നമോനമഃ
വിദ്യയുടെ മാതാവിനെയും, പിന്നെയും ശുദ്ധിയെയും ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.
സ്ത്രിയൈ ശുദ്ധരജോമൂര്ത്യൈ നമസ്ത്രൈലോക്യവാസിനി
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വസിക്കുന്ന, ശുദ്ധമായ രാജോഗുണത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായ സ്ത്രീയെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രുത്വാ സ്തവം ദേവ്യാ പ്രസാദഃ സ്ഥാപിതസ്തയാ
ഈ സ്തോത്രം കേട്ടതോടെ, ദേവി അനുഗ്രഹം നൽകിയിരുന്നു.
താമുദ്വാഹ്യ ദ്വിജോ ദേവീം നാമ്നാ വൈ ബ്രഹ്മചാരിണീമ്
ആ ദേവിയെ, ബ്രഹ്മചാരിണി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവളെ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ വിവാഹം കഴിച്ചു.
പ്രിയായൈ സ രജോവത്യൈ ഋതുദാനം കരോതി ഹി
തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളായ, രാജോഗുണം ഉള്ളവളെ, അവളുടെ കാലത്ത്, അവൻ ആചാരപ്രകാരം സമ്മാനം നൽകി.
ഋഗ്യജുശ്ച തഥാ സാമ തുര്യശ്ചാസീ ദഥര്വണഃ
ഋക്, യജുസ്, സാമ, അതർവണം എന്ന നാലാമത്തേത് ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
യജുഷസ്തു സുതോ ജാതോ മീമാംസോ ലോകവിശ്രുതഃ
യജുസിൽ നിന്ന് ലോകപ്രസിദ്ധനായ മിമാംസ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു.