യാ യസ്യ ജംതോഃ പ്രകൃതിഃ ശുഭാ വാ യദി വേതരാ
ഏത് ജീവിയുടെ സ്വഭാവം എങ്ങനെയായാലും—നല്ലതോ മറ്റോ—
തത്സ്വഭാവപ്രവൃത്തസ്യ യദി ശാപസ്ത്വയാ മമ ।। പ്രദത്തഃ കിം കരോമ്യേതന്ന കൃത്യമപരാധ്യതി ।ഽ
അങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവം കൊണ്ടു നീ എനിക്ക് ശാപം നല്കിയാല്, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും? സ്വന്തം ഇഷ്ടമല്ലാതെ ചെയ്തതില് പാപമില്ല.
യുക്തിയുക്തം വചഃ ശ്രുത്വാ ദമനേന സമീ രിതമ്
അവന്റെ യുക്തിയുള്ള വാക്കുകള് കേട്ട് ദമനകന് മനസ്സിലാക്കി സമാധാനപ്പെട്ടു.
വസംതേ സഹകാരോത്ഥമംജരീപിംജരേ ജനേ
വസന്തകാലത്ത്, ആമ്പഴം മരങ്ങള് പുതിയ പൂക്കളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെടുമ്പോള് മനുഷ്യരിടയില്—
തസ്മിന്കാലേ സുരേശാനാം ശിരാംസ്യാക്രമ്യ ലീലയാ
അന്നേരത്ത്, ദേവന്മാരുടെ തലകളിൽ കളിയായി കാൽവെച്ച്,
യേ ത്വാമാരോപയിഷ്യംതി ദാനമാനപുരസ്സരാഃ 4.133.
ആരാരോ, നിന്നെ ദാനംകൊണ്ടും ആദരവോടെയും പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നവരുണ്ടെങ്കിൽ,
സര്വദൈവ ശിവസ്യേഷ്ടാ പുണ്യാ പാപഭയാപഹാ
അവർക്കു ശിവന് എപ്പോഴും പ്രിയരും, പുണ്യമുള്ളവരും, പാപഭയമില്ലാത്തവരുമാകും.
ഏവമുക്ത്വാ യയൌ ബ്രഹ്മാ ദമനോ മംദരേ ഗിരൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ്, ദമകൻ, മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
ദിവ്യേ ഗിരൌ ഗിരിസു താദയിതാധിവാസേ രത്നാംശുകച്ഛുരിതകാഞ്ചനഭൂമിഭാഗേ
അവിടെ, ദിവ്യമായ ആ പർവതത്തിൽ, മലയുടയവൻ രത്നങ്ങളും പടർപ്പുകളും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള നിലവും അലങ്കരിച്ച വാസസ്ഥലത്തിൽ,
പ്രവൃത്തനരനാരീകം പഞ്ചമോച്ചാരസുന്ദരമ്
പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ഒത്തുചേർന്ന്, മനോഹരമായ അഞ്ചാം സ്വരത്തിൽ സംഗീതം മുഴങ്ങുന്നിടത്ത്,
സാനംദം നംദനവനേ ആര്ദ്രയാ സഹിതോ യഥാ
ആനന്ദത്തോടെ, നന്ദനവനത്തിൽ ആർദ്രയോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നതുപോലെ,
ഉന്മാദയന്വനേ പുണ്യേ വിദ്യാധരഗണാന്ബഹൂന്
ആ പുണ്യവനത്തിൽ അനേകം വിദ്യാധരഗണങ്ങളെ ആഹ്ലാദിപ്പിച്ചു,
സംതാനപാരിജാതോത്ഥാം ബദ്ധ്വാ സ മാധവീലതാമ്
സന്താനപാരിജാതത്തിൽ നിന്നു ഉല്പന്നമായ മാധവീലതയുടെ മാല കെട്ടി,
ഗീതമാംദോലകാരൂഢസ്തദ്ഗായംത്യമര സ്ത്രിയഃ
ആണ്ടോലകത്തിൽ കയറി, ദേവസ്ത്രികൾ അവിടെ പാട്ടുപാടുകയായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാഷ്ടാപദനിഭാ ഭവാനീ പ്രാഹ ശംകരമ്
അവനെ അഷ്ടപദപോലുള്ളവനായി കണ്ട ഭവാനി ശങ്കരനോടു പറഞ്ഞു:
ആദോലകം മമ കൃതേ കാരയസ്വ സ്വലംകൃതമ് 4.133.
എനിക്ക് മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ഒരു ആണ്ടോലകം നിർമ്മിക്കണം.
തദ്ഗൌരീവചനം രമ്യം ശ്രുത്വാ ഗോവൃഷഭധ്വജഃ
ഗൗരിയുടെ ആ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കാളയുധധാരിയായ ദേവൻ,
സ്തംഭദ്വയം രോപയിത്വാ ഇഷ്ടാപൂര്തമയം ദൃഢമ്
പുണ്യവും ഇഷ്ടഫലവും നിറഞ്ഞ രണ്ടു തൂണുകൾ ഉറപ്പിച്ചു,
വാസുകിം ദംഡകസ്ഥാനേ ബദ്ധ്വാ താംതവസപ്രഭമ്
വാസുകിയെ ദണ്ഡം വെച്ചിടത്ത് കെട്ടി, തന്തുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതാക്കി,
കൃമികാര്പാസകൌശേയവസ്ത്രൈഃ സംവേഷ്ടിതം നവൈഃ
പുതിയ കറ, കപ്പാസ്, പാറ്റിവസ്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിനെ പൊതിഞ്ഞു,
രചയിത്വാ വിചിത്രാം താം ദോലാം ചൈലാജിനോത്തരാമ്
അവൻ അത്ഭുതകരമായ ആ ആണ്ടോലകം, മേൽഭാഗം വസ്ത്രവും മയിലാടിയും കൊണ്ടു മൂടി നിർമ്മിച്ചു.
തത്രാരൂഢസ്തു യാവത്സ സൌമ്യസോമവിഭൂഷണഃ
അവിടെ, സൌമ്യമായ ചന്ദ്രപ്രഭയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ ആ ആണ്ടോലത്തിൽ കയറി.
വാമപാര്ശ്വേ തു വിജയാ ദക്ഷിണേന ജയാ ഭവേത്
ഇടത് വശത്ത് വിജയയും വലത് വശത്ത് ജയയും ഇരുന്നു.
ആദോലയംത്യാ പാര്വത്യാ സഹിതം സ ഗദാക്ഷരമ്
പാർവതിയെ മൃദുവായി ഊഞ്ഞാലിൽ ആടിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ 'ഗഡ' എന്ന അക്ഷരവും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു.
ജഗുര്ഗംധര്വപതയോ നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
ഗന്ധർവന്മാരുടെ നേതാക്കന്മാർ പാടുകയും അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
ചേലുഃ കുലാചലാഃ സര്വേ ചുക്ഷുഭുഃ സപ്ത സാഗരാഃ 4.133.
എല്ലാ വലിയ പർവതങ്ങളും ചലിച്ചു, ഏഴു സമുദ്രങ്ങളും കലങ്ങിയിരുന്നു.
ആലോക്യ വ്യാകുലം ലോകം ദേവാഃ ശക്രപുരോഗമാഃ
ലോകം കലഹത്തിലായതു കണ്ടു, ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ദേവന്മാർ
ഉപാരമസ്വ ഭഗവന്ഭവതഃ ക്രീഡയാനയാ
'ഭഗവാനേ, ദയവായി ഈ കളി നിർത്തുക' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഗീര്വാണഗീര്ഭിഃ സംഹൃഷ്ടഃ ശംകരോ ലോകശംകരഃ
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലോകക്ഷേമത്തിന് കാരണനായ ശംകരൻ സന്തോഷിച്ചു.
ഉവാച വചനം പാര്ഥ സുരസാര്ഥസ്യ പശ്യതഃ
ദേവസമൂഹം നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, പാർത്ഥാ, ശംകരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.