സത്യം ഹൃദിസ്ഥകാമസ്യ തത്പൂര്തിര്ജായതേഞ്ജസാ
ഹൃദയത്തിൽ ആഗ്രഹം വസിക്കുന്നവന്റെ ആഗ്രഹം സത്യമായ് നേരിട്ട് നിറവേറും.
ദദ്യാദ്ദാനം യഥാശക്ത്യാ കാമോ മേ പ്രീയതാമിതി
എന്റെ ആഗ്രഹം തൃപ്തിയാകട്ടെ എന്നു പറഞ്ഞ്, കഴിയുന്നത്ര ദാനം നൽകണം.
പ്രാശ്നീയാത്പ്രഥമം ചാന്നം തതോ ഭുഞ്ജീത കാമതഃ
ആദ്യം അന്നം രുചിച്ചു നോക്കി, പിന്നെ ഇഷ്ടം പോലെ ഭക്ഷിക്കണം.
അനായാസേന സിധ്യംതി തസ്യ സര്വേ മനോരഥാഃ
അവന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും എളുപ്പത്തിൽ സിദ്ധിക്കും.
പുത്രപൌത്രസമായുക്തഃ സുഖം തിഷ്ഠതി മാനവഃ
മകന്മാരും മുമ്മക്കളും ചുറ്റുമുള്ള മനുഷ്യൻ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
പുണ്യാ പവിത്രാ ജയദാ സര്വവിഘ്രവിനാശിനീ 4.132.
ഈ അനുഷ്ഠാനം പുണ്യമുള്ളതും വിശുദ്ധവുമായതും ജയപ്രദമായതും എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീക്കുന്നതുമാണ്.
വൃത്തേ തുഷാരസമയേ സിതപഞ്ചദശ്യാം പ്രാതര്വസന്തസമയേ സമുപസ്ഥിതേ ച
തണുത്ത കാലം കഴിഞ്ഞ്, വെളുത്ത പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, പുലർച്ചെ, വസന്തം എത്തുമ്പോള്—
ആന്ദോലകവിധിവര്ണനമ് ദമനേന കഥം ലോകൈഃ പൂജ്യംതേ നാകനായകാഃ
ആണ്ടോലനത്തിന്റെ രീതി വിവരണം: നിയന്ത്രണത്തിലൂടെ സ്വര്ഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാരെ മനുഷ്യര് എങ്ങനെ ആരാധിക്കുന്നു എന്ന്—
ദോലാംദോലനമാഹാത്മ്യം രഥയാത്രാമഹോത്സവമ്
ആണ്ടോലനത്തിന്റെ മഹത്വവും, രഥയാത്രയുടെ വലിയ ഉത്സവവും—
യദേതദ്ഭവതാ പൃഷ്ടം തച്ഛൃണുഷ്വ വദാമി തേ ।। ൩൪ പുരാ സുരാണാമാവാസേ മംദരേ ചാരുകംദരേ
നീ ചോദിച്ചതു കേള്ക്കു, ഞാൻ പറയാം: പഴയകാലത്ത്, ദേവതകളുടെ വാസസ്ഥലമായ മന്ദരപര്വ്വതത്തിലെ മനോഹരമായ കുന്നില്—
തസ്യ ഗംധമനാഘ്രേയമാഘ്രായ സുരയോഷിതഃ
അവിടെ, ദേവസ്ത്രികള് ഒരിക്കലും അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഒരു സുഗന്ധം വീശി അനുഭവിച്ചു—
ഋഷയോ നിയമാംസ്ത്യക്ത്വാ പ്രാദ്രവംത ഗൃഹാന്പ്രതി ।। ന വേദാധ്യയനേ ധ്യാനേ രതിസ്തേഷാം ബഭൂവ ഹ
മുനികള് തങ്ങളുടെ വ്രതങ്ങള് ഉപേക്ഷിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് ഓടി; വേദപാഠത്തിലും ധ്യാനത്തിലും ഇനി അവര്ക്ക് ആസ്വാദനമുണ്ടായില്ല.
അപരാധാദ്വിഘടിതം യദ്ബഭൂവ പ്രിയേ പരമ്
ഒരു പാപം കൊണ്ടു വലിയൊരു കലഹം സംഭവിച്ചു, പ്രിയേ.
ഗംധേനാകുലിതം ലോകം ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാ തമബ്രവീത്
ആ സുഗന്ധം കൊണ്ട് ലോകം അലമുറയിലായതു കണ്ടു ബ്രഹ്മാവ് അവനോട് പറഞ്ഞു—
ബ്രഹ്മോവാച ജാതസ്ത്വം ലോകദമനാന്നൂനം ദമനകോ മയാ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നീ ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവരുടെ കൂട്ടത്തില് ജനിച്ചവനാണ്, അതുകൊണ്ടു നിന്നെ ഞാന് ദമനകന് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
യത്സംതസ്ത്വനുമന്യംതേ സര്വാ തിശയവര്ജിതമ് 4.133.
ധര്മ്മശീലികള് അംഗീകരിക്കുന്നതെന്തും അതില് അതിക്രമം ഒന്നുമില്ലാതെ ഇരിക്കണം.
ഏകസ്യാപ്യപകാരം യഃ കരോതി സ നരാധമഃ
ഒരാളെയും ദോഷം ചെയ്യുന്നവന് മനുഷ്യരില് ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനാണ്.
ദൃഷ്ടാര്ഥബാധകം കര്മ ന കര്തവ്യം കഥംചന
പ്രത്യക്ഷമായ ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രവൃത്തികള് ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്.
തതഃ സ്വയം പ്രഭജതി ദൈവേ പിത്ര്യേ ച കര്മണി
അതിനുശേഷം, ദൈവത്തിനും പിതാക്കന്മാര്ക്കുമുള്ള കര്മങ്ങളില് സ്വയം ഏര്പ്പെടുന്നു.
സ്വഭാവ ഏഷ മേ ബ്രഹ്മംസ്ത്വയാ സൃഷ്ടഃ പുരാ വിഭോ
ഇതാണ് എന്റെ സ്വഭാവം, ബ്രഹ്മനേ, നീ തന്നെ എനിക്കു പഴയകാലത്ത് നല്കിയതാണിത്.
യാ യസ്യ ജംതോഃ പ്രകൃതിഃ ശുഭാ വാ യദി വേതരാ
ഏത് ജീവിയുടെ സ്വഭാവം എങ്ങനെയായാലും—നല്ലതോ മറ്റോ—
തത്സ്വഭാവപ്രവൃത്തസ്യ യദി ശാപസ്ത്വയാ മമ ।। പ്രദത്തഃ കിം കരോമ്യേതന്ന കൃത്യമപരാധ്യതി ।ഽ
അങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവം കൊണ്ടു നീ എനിക്ക് ശാപം നല്കിയാല്, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും? സ്വന്തം ഇഷ്ടമല്ലാതെ ചെയ്തതില് പാപമില്ല.
യുക്തിയുക്തം വചഃ ശ്രുത്വാ ദമനേന സമീ രിതമ്
അവന്റെ യുക്തിയുള്ള വാക്കുകള് കേട്ട് ദമനകന് മനസ്സിലാക്കി സമാധാനപ്പെട്ടു.
വസംതേ സഹകാരോത്ഥമംജരീപിംജരേ ജനേ
വസന്തകാലത്ത്, ആമ്പഴം മരങ്ങള് പുതിയ പൂക്കളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെടുമ്പോള് മനുഷ്യരിടയില്—
തസ്മിന്കാലേ സുരേശാനാം ശിരാംസ്യാക്രമ്യ ലീലയാ
അന്നേരത്ത്, ദേവന്മാരുടെ തലകളിൽ കളിയായി കാൽവെച്ച്,
യേ ത്വാമാരോപയിഷ്യംതി ദാനമാനപുരസ്സരാഃ 4.133.
ആരാരോ, നിന്നെ ദാനംകൊണ്ടും ആദരവോടെയും പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നവരുണ്ടെങ്കിൽ,
സര്വദൈവ ശിവസ്യേഷ്ടാ പുണ്യാ പാപഭയാപഹാ
അവർക്കു ശിവന് എപ്പോഴും പ്രിയരും, പുണ്യമുള്ളവരും, പാപഭയമില്ലാത്തവരുമാകും.
ഏവമുക്ത്വാ യയൌ ബ്രഹ്മാ ദമനോ മംദരേ ഗിരൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ്, ദമകൻ, മന്ദരപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
ദിവ്യേ ഗിരൌ ഗിരിസു താദയിതാധിവാസേ രത്നാംശുകച്ഛുരിതകാഞ്ചനഭൂമിഭാഗേ
അവിടെ, ദിവ്യമായ ആ പർവതത്തിൽ, മലയുടയവൻ രത്നങ്ങളും പടർപ്പുകളും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള നിലവും അലങ്കരിച്ച വാസസ്ഥലത്തിൽ,
പ്രവൃത്തനരനാരീകം പഞ്ചമോച്ചാരസുന്ദരമ്
പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ഒത്തുചേർന്ന്, മനോഹരമായ അഞ്ചാം സ്വരത്തിൽ സംഗീതം മുഴങ്ങുന്നിടത്ത്,