ഏകവര്ണം ദ്വിവര്ണം വാ രോഹിതം ശ്വേതമേവ വാ
ഒരു നിറമുള്ളതോ, രണ്ട് നിറമുള്ളതോ, ചുവപ്പോ വെളുപ്പോ ആയ കാളയോ—
ചതസ്രോ വത്സതര്യശ്ച താഭിഃ സാര്ധ മലംകൃതമ്
നാലു ദോഹനപശുക്കളും അവയോടൊപ്പം അലങ്കരിച്ചിട്ടും—
സമിതാസ്തേന സഹിതാഃ ക്രീഡധ്വം ഹൃഷ്ടമാനസാഃ 4.131.
അവയോടൊപ്പം എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ കളിക്കണം.
അംകിതം ശംഖചക്രാഭ്യാം വര്ഷിതം കുസുമാദിനാ
ശംഖവും ചക്രവും അടയാളമിട്ടു, പുഷ്പാദികളാല് ചിതറിച്ചിട്ടുള്ളത്—
വിമുംചേദ്വത്സകാഭിശ്ച നീലാഭിര്ബലിനം വൃഷമ്
നീലനിറമുള്ള കിടാക്കളോടൊപ്പം ശക്തനായ കാളയെ വിട്ടയക്കണം.
ഇത്യുക്തേ ഗര്ഗമുനിനാ വിധാനം വൃഷമോക്ഷണേ
ഇങ്ങനെ ഗര്ഗ്ഗമുനി കാളയെ വിട്ടയക്കുന്ന കര്മ്മത്തിന്റെ വിധി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കകുദ്മിനം പതിം യാ ധന്യേ വിമുഞ്ചന്തി ഗോവൃഷമ്
കക്കുദമുള്ള കാളയെ, പശുക്കളുടെ അധിപതിയെ, വിട്ടയക്കുന്ന സ്ത്രീകള് ഭാഗ്യവതികളാണ്.
വൃഷോത്സര്ഗേ പുനാത്യേവ ദശാതീതാന്ദശാപരാന്
കാളയെ വിട്ടയക്കുന്ന കര്മ്മം പത്തു തലമുറകള് മുമ്പും പിന്നെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
വൃഷോത്സൃഷ്ടം പിതൄണാം തു തദക്ഷയമുദാഹൃതമ്
പിതാക്കള്ക്കായി വിട്ടയക്കുന്ന കാളയെ അക്ഷയമായതാണെന്ന് പറയുന്നു.
സര്വം തദക്ഷയം തസ്യ പിതൄണാം നാത്ര സംശയഃ
അവന്റെ പിതാക്കള്ക്കു ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം അക്ഷയമാണ്—ഇതില് സംശയമില്ല.
മധുകുല്യാഃ പിതുസ്തസ്യ അക്ഷയാസ്താ ഭവംതി വൈ
അവന്റെ പിതാവിന് നല്കുന്ന തേന്ഭോജനങ്ങള് അക്ഷയമാവുന്നു.
പിതൄണാം യാ ഭവേത്തൃപ്തിസ്താം വൃഷസ്ത്വതിരിച്യതേ മധു വാ നീലഖംഡം വാ അക്ഷയം സര്വമേവ തത്
പിതാക്കള്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന തൃപ്തിയെ കാളയുടെ ദാനം അതിലധികം നല്കുന്നു; തേന് ആയാലും നീലശര്ക്കരയായാലും, അതെല്ലാം അക്ഷയമാണ്.
ഏഷ്ടവ്യാ ബഹവഃ പുത്രാ യദ്യേകോഽപി ഗയാം വ്രജേത് 4.131.
പുത്രന്മാർ പലരുണ്ടാകണം, കാരണം അവരിൽ ഒരുവൻ പോലും ഗയയിലേക്കു പോയാൽ മതിയാകുന്നു.
ന കരോതി വൃഷോത്സര്ഗം സുതീര്ഥേ വാ ജലാഞ്ജലിമ്
അവൻ കാളയെ വിടുന്ന ചടങ്ങോ, പുണ്യസ്ഥലത്ത് വെള്ളം അർപ്പിക്കുന്നതോ ചെയ്യാതിരുന്നാലും,
യദ്ഭൂമിമാലിഖതി ശൃങ്ഗഖുരൈഃ പ്രഹൃഷ്ടോ യദ്വാ കരോതി പ്രതിമല്ലവൃഷാന്നിരീക്ഷ്യ। ഖണ്ഡം സമസ്തമപി തസ്യ വിവാഹകര്തുഃ സംതോഷമാവഹതി ശക്രസഭാഗതസ്യ
കാളയുടെ കൊമ്പോ കുതിരയോ തട്ടിയിടുന്ന ഭൂമി, അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ എതിരാളിയെ കണ്ടു സന്തോഷത്തോടെ കാള ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ എല്ലാം, ആ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നവർക്കു ഇന്ദ്രന്റെ സഭയിൽ പ്രവേശിച്ചതുപോലെ സന്തോഷം നൽകുന്നു.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ വൃഷോത്സര്ഗവിധിവര്ണനം നാമൈകത്രിംശദുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവ്വത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും നടത്തിയ സംഭാഷണത്തിൽ 'കാളയെ വിടുന്ന ചടങ്ങിന്റെ വിവരണം' എന്ന പേരിലുള്ള നൂറൊൻപതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഫാല്ഗുനപൂര്ണിമാവ്രതവര്ണനമ് ഉത്സവോ ജായതേ ലോകേ ഗ്രാമേഗ്രാമേ പുരേ പുരേ
ലോകത്ത്, ഓരോ ഗ്രാമത്തിലും നഗരത്തിലും ഒരു ഉത്സവം നടക്കുന്നു.
കിമര്ഥം ശിശവസ്തസ്യാം ഗേഹേഗേഹേഽതിവാദിനഃ
എന്തുകൊണ്ടാണ് ആ സമയത്ത് ഓരോ വീട്ടിലും കുട്ടികൾ വളരെ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്നത്?
അഡാഡേതി ച കാ സംജ്ഞാ ശീതോഷ്ണേതി കിമുച്യതേ കിമസ്യാം ക്രിയതേ കൃഷ്ണ ഏതദ്വിസ്തരതോ വദ
'അഡാഡു' എന്നതിന്റെ അർത്ഥം എന്താണ്? 'തണുപ്പ് ചൂട്' എന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ് വിളിക്കുന്നത്? ഈ സമയത്ത് എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്, കൃഷ്ണാ? ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ആസീത്കൃതയുഗേ പാര്ഥ രഘുര്നാമ നരാധിപഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പാർഥാ, കൃതയുഗത്തിൽ രഘു എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
സ സര്വാം പൃഥിവീം ജിത്വാ വശീകൃത്യ നരാധിപാന്
അവൻ ഭൂമി മുഴുവൻ ജയിച്ച് എല്ലാ രാജാക്കളെയും കീഴടക്കി.
ന ദുര്ഭിക്ഷം ന ച വ്യാധിര്നാകാലമരണം തഥാ
അവിടെ ദാരിദ്ര്യവും രോഗവും സമയമല്ലാതെ മരണമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
തസ്യൈവം ശാസതോ രാജ്യം ക്ഷാത്രധര്മരതസ്യ വൈ
അവൻ ഇങ്ങനെ ക്ഷത്രിയന്റെ കർത്തവ്യത്തിൽ സ്ഥിരനായി രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ,
അസ്മാകം ഹി ഗൃഹേ കാചിഢ്ഢൌംഢാ നാമേതി രാക്ഷസീ
നമ്മുടെ വീട്ടിൽ 'ഢൗണ്ടാ' എന്ന പേരുള്ള ഒരു രാക്ഷസി ഉണ്ടായിരുന്നു.
രക്ഷയാ കംഡകേനാപി ഭേഷജൈര്വാ നരാധിപ
ഒരു മുള്ളുകൊണ്ടോ മരുന്നുകളാൽ പോലും ആളെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, രാജാവേ.
പൌരാണാം വചനം ശ്രുത്വാ രഘുര്വിസ്മയമാഗതഃ 4.132.
പൗരന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രഘുവിന് അത്ഭുതം തോന്നി.
കഥമേഷാ നിയംതവ്യാ മയാ ദുഷ്കൃതകാരിണീ
ഈ ദുഷ്പ്രവർത്തകയെ ഞാൻ എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കണം?
രക്ഷണാത്പ്രോച്യതേ രാജാ പൃഥിവീപാലനാത്പതിഃ
രക്ഷിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് 'രാജാവ്' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്; ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാലാണ് 'പതി' എന്നത്.
വശിഷ്ഠ ഉവാച ഢൌംഢാ നാമേതി വിഖ്യാതാ രാക്ഷസീ മാലിനഃ സുതാ
വശിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: 'ഢൗണ്ടാ' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ രാക്ഷസി മാലിന്റെ മകളാണ്.
തയാ ചാരാധിതഃ ശംഭുരുഗ്രേണ തപസാ പുരാ
അവൾ പുരാതനകാലത്ത് കടുത്ത തപസ്സിലൂടെ ശംഭുവിനെ ആരാധിച്ചു.