കാരാഗാരേ ബഹുവിധം പ്രാപ്തം ദുഃഖമതഃ പരമ് 3.2.29.
കൈദശാലയില് പലവിധമായ കഷ്ടങ്ങള് അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു.
ശ്രുത്വാ സാധുവചോ രാജാ പ്രാഹ കോശാധികാരിണമ്
സദ്പുരുഷന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട രാജാവ് ഭണ്ഡാരാധികാരിയോട് പറഞ്ഞു.
ജാമാത്രാ സഹിതഃ സാധുര്ഗീതവാദിത്രമംഗലൈഃ
തന്റെ മാമനോടൊപ്പം സദ്പുരുഷന് പാട്ടും വാദ്യങ്ങളും മംഗളകര്മങ്ങളും നടത്തി.
സത്യനാരായണോ ദേവഃ പ്രത്യക്ഷഫലദഃ കലൌ
കലിയുഗത്തില് സത്യനാരായണന് ദൈവം നേരില് ഫലം നല്കുന്നവനാണ്.
പ്രത്യുത്തരമദാത്സാധുഃ ക്ഷിപ നൌകാശ്ച സത്വരമ്
സദ്പുരുഷന് ഉത്തരം നല്കി: 'വേഗത്തില് നൗകകള് അയക്കൂ.'
ഭോഃ സ്വാമിന്മേ ധനം നാസ്തി ലതാപത്രാദിപൂരിതമ്
സ്വാമിയേ, എനിക്ക് ധനം ഇല്ല; എന്റെ കിടങ്ങുകളില് ഇലകളും മറ്റും മാത്രമാണ്.
ഇത്യുക്തസ്താപസഃ പ്രാഹ തഥാസ്ത്വിതി വചഃ ക്ഷണാത്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ തപസ്വി ഉടന് പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ.'
ധനം നൌകാസു നാസ്തീതി സാധുശ്ചിംതാതുരോഽഭവത്
നൗകകളില് ധനം ഇല്ലെന്ന് അറിഞ്ഞ സദ്പുരുഷന് വലിയ ചിന്തയിലായി.
വജ്രപാതാഹത ഇവ ഭൃശം ദുഃഖിതമാനസഃ
മിന്നല് വീണപോലെ അവന്റെ മനസ്സ് അതിയായി ദുഃഖത്തിലായി.
ഇതി മൂര്ഛാഗതഃ സാധുര്വിലലാപ പുനഃപുനഃ
അങ്ങനെ ബോധംകെട്ട് പോയ സദ്പുരുഷന് വീണ്ടും വീണ്ടും വിലപിച്ചു.
ഗലേ വസനമാദായ പ്രണനാമ സ താപസമ് 3.2.29.
കഴുത്തിലെ വസ്ത്രം എടുത്ത് അവന് തപസ്വിക്ക് നമസ്കരിച്ചു.
ദേവദേവോഽഥവാ കോഽപി ന ജാനേ തവ വിക്രമമ്
ദേവദേവനേ, അല്ലെങ്കില് ആരായാലും, ഞാന് നിങ്ങളുടെ ശക്തി അറിയുന്നില്ല.
ത്യജ മൌഢ്യമതി സാധോ പ്രവാദം മാ വൃഥാ കൃഥാഃ
സദ്പുരുഷനേ, മണ്ടത്തരം ഉപേക്ഷിക്കൂ; വെറുതെ വാക്കുകള് പറയരുത്.
ഇതി വിജ്ഞാപിതഃ സാധുര്ന ബുബോധ മഹാധനഃ
അങ്ങനെ അറിയിച്ചിട്ടും സദ്പുരുഷന് വലിയ ധനം മനസ്സിലായില്ല.
ചംദ്രചൂഡോ യദാനര്ച സത്യനാരായണം നൃപഃ
ചന്ദ്രചൂഡന് രാജാവ് സത്യനാരായണനെ ആരാധിച്ചപ്പോള്
പ്രാര്ഥിതം ന സ്മൃതം ഹ്യേവ ഇദാനീം തപ്യസേ വൃഥാ
ആഗ്രഹിച്ചത് ഓര്മ്മയില്ല; അതുകൊണ്ട് നീ ഇപ്പോള് വെറുതെ ദുഃഖിക്കുന്നു.
തമനാദൃത്യ ദുര്ബുദ്ധേ കുതഃ സമ്യഗ്ഭവേത്തവ
അവനെ അവഗണിച്ചാല് ഭ്രാന്തനായവനേ, എങ്ങനെ നിനക്ക് ശരിയായത് ലഭിക്കും?
സത്യനാരായണം ദേവം താപസം തം ദദര്ശ ഹ തുഷ്ടാവ താപസം തത്ര സാധുര്ഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
സദ്പുരുഷന് തപസ്വിയെ സത്യനാരായണനായി കണ്ടു; അവിടെ അവനെ വിറയുന്ന വാക്കുകളോടെ സ്തുതിച്ചു.
യത്സത്യത്വേന ജഗതസ്തം സത്യം ത്വാം നമാമ്യഹമ്
സത്യമായ ഈ ലോകത്തിന്റെ സത്യമായിരിക്കുന്ന നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ത്വന്മായാമോഹിതാത്മാനോ ന പശ്യംത്യാത്മനഃ ശുഭമ്
നിന്റെ മായയിൽ ഭ്രമിച്ചവർക്കു തങ്ങളുടെ ഭാവ്യമായ നല്ലതൊന്നും കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല.
മൂഢോഹം ധനഗര്വേണ മദാംധീകൃതലോചനഃ 3.2.29.
ധനത്തിന്റെ അഭിമാനത്തിൽ ഞാൻ മൂഢനായി, മദത്തിൽ കണ്ണുകൾ മങ്ങിയവനായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ക്ഷമസ്വ മമ ദൌരാത്മ്യം തപോ ധാമ്നേ ഹരേ നമഃ
എന്റെ ദുഷ്ടത ക്ഷമിക്കണമേ; തപസ്സിന്റെ ആധാരമായ ഹരേ, നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഇതി സ്തുത്വാ ലക്ഷമുദ്രാഃ സ്ഥാപിതാഃ സ്വപുരോധസി
ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചശേഷം, ലക്ഷം നാണയങ്ങൾ തന്റെ പുരോഹിതന്റെ മുമ്പിൽ വച്ചു.
തുഷ്ടോ നാരായണഃ പ്രാഹ വാംഛാ പൂര്ണാ ഭവേത്തു തേ അംതേ സാംനിധ്യമാസാദ്യ മോദസേ ത്വം മയാ സഹ
സന്തുഷ്ടനായ നാരായണൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറട്ടെ. അവസാനം, എന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രാപിച്ച് നീ എന്നോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കും.'
ഇത്യുക്ത്വാന്തര്ദധേ വിഷ്ണുഃ സാധുശ്ച സ്വാശ്രമം യയൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വിഷ്ണു അപ്രത്യക്ഷനായി; സത്പുരുഷൻ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ആഗത്യ നഗരാഭ്യാശേ പ്രാഹി ണോദ്ദ്രുതമാശ്രമമ്
നഗരത്തിനടുത്തെത്തി, അവൻ ആശ്രമം വേഗത്തിൽ അയച്ചു.
ജാമാത്രാ സഹിതഃ സാധുഃ കൃതകൃത്യഃ സമാഗതഃ
മരുമകനോടൊപ്പം സത്പുരുഷൻ തന്റെ കര്ത്തവ്യം പൂർത്തിയാക്കി എത്തി.
പൂജാഭാരം സുതായൈ സാ ദത്ത്വാ നൌകാംതികം യയൌ
അവൾ പൂജയുടെ ഭാരവും മകള്ക്ക് നൽകി, കപ്പലിന്റെ അരികിലേക്ക് പോയി.
കലാവതീ ത്വവജ്ഞായ പ്രസാദം സത്വരാ യയൌ
കലാവതി ദയയെ അവഗണിച്ച് വേഗത്തിൽ പോയി.
അവജ്ഞാനാത്പ്രസാദസ്യ നൌകാശംഖപതേരഥ
ദയയെ അവഗണിച്ചതിനാൽ, പിന്നെ കപ്പലിന്റെ ക്യാപ്റ്റൻ—