ത്വയോക്തം ഭഗവന്ധ്യാനം തദ്ബ്രൂഹി മമ തത്ത്വതഃ
ഭഗവാനേ, ധ്യാനത്തെക്കുറിച്ച് നീ പറഞ്ഞതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ദയവായി എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
ചിത്തസ്യാലം വനീഭൂതോ വിഷ്ണുരേവാത്ര കാരണമ്
മനസ്സ് പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടാൽ, അവിടെ കാരണം ആയി നിലനിൽക്കുന്നത് വിഷ്ണുവാണ്.
തിഷ്ഠന്ഭുഞ്ജന്സ്വപന്ഗച്ഛംസ്തഥാ ധാവന്നിതസ്തതഃ
നിൽക്കുമ്പോഴും, ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും, ഉറങ്ങുമ്പോഴും, പോകുമ്പോഴും, ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും,
യം യഞ്ചാപി സ്മരന്ഭാവം ത്യജന്യന്തേ കലേവരമ് 4.126.
ജീവൻ വിടുമ്പോൾ ആര്യവൻ ഏത് ഭാവം ഓർമ്മിച്ചാലും,
തസ്മാത്പ്രധാനമംത്രോക്തം വാസുദേവസ്യ ചിന്തനമ്
അതിനാൽ പ്രധാനമായ ഉപദേശം മന്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ വാസുദേവനെ ചിന്തിക്കുകയാണ്.
പുരാ മേ കഥിതം പാര്ഥ മാര്കംഡേയേന ധീമതാ
പാർഥാ, ഈ കാര്യങ്ങൾ മുമ്പ് ധീരനായ മാർകണ്ഡേയൻ എനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്നതാണ്.
രാജ്യോപഭോഗശയനാസനവാഹനേഷു സ്ത്രീഗംധമാല്യമണിവസ്ത്രവിഭൂഷണേഷു
രാജ്യസുഖങ്ങളിലും, കിടക്കകളിലും, ഇരിപ്പിടങ്ങളിലും, വാഹനങ്ങളിലും, സ്ത്രീകളുടെ സുഗന്ധത്തിലും, പുഷ്പമാലകളിലും, രത്നങ്ങളിലും, വസ്ത്രങ്ങളിലും, അലങ്കാരങ്ങളിലും,
സംഛേദനൈര്ദഹനതാഡനപീഡനൈശ്ച ഗാത്രപ്രഹാരദമനൈര്വിനികര്തനൈശ്ച
മുറിക്കൽ, കത്തിക്കൽ, അടിക്കൽ, പീഡനം, ശരീരത്തിൽ അടികൾ, കീറൽ, മുറിക്കൽ എന്നിവയിലൂടെ,
സൂത്രാര്ഥമാര്ഗണമഹാവ്രതഭാവനാഭിര്ബംധപ്രമോക്ഷഗതിരാഗതിഹേതു ചിന്താ
ശാസ്ത്രാർത്ഥം അന്വേഷിച്ചും, മഹാവ്രതങ്ങൾ പാലിച്ചും, ബന്ധനവും മോക്ഷവും ചിന്തിച്ചും, വരവിന്റെയും പോകലിന്റെയും കാരണങ്ങൾ ആലോചിച്ചും,
യസ്യേന്ദ്രിയാണി വിഷയൈര്ന വിവര്ജിതാനി സങ്കല്പനാത്മജ വികല്പവികാരയോഗൈഃ
യാരുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാതിരിക്കുന്നു, അവന്റെ മനസ്സിൽ സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും ഉണ്ടാകും.
ആദ്യേ തിര്യഗധോഗതിശ്ച നിയതം ധ്യാനേ തു രൌദ്രേ സദാ ധര്മ്യേ ദേവഗതിഃ ശുഭം ഫലമഹോശുക്ലേ ച ജന്മക്ഷയഃ
ആദ്യത്തിൽ, നിർബന്ധമായും കീഴ്മാറായോ മൃഗജന്മമായോ ലഭിക്കും; ക്രൂരമായ ധ്യാനത്തിൽ ദൈവജന്മം എന്ന ശുഭഫലവും, പാവനമായ ധ്യാനത്തിൽ ജന്മക്ഷയം ലഭിക്കും.
സമാഃ സഹസ്രാണി തു സപ്ത വൈ ജലേ ദശൈകമഗ്നൌ പവനേ ച ഷോഡശ
എന്നാൽ വെള്ളത്തിൽ ഏഴായിരം വർഷവും, അഗ്നിയിൽ പതിനൊന്നും, കാറ്റിൽ പതിനാറും വർഷങ്ങൾ കഴിയേണ്ടിവരും.
വാപീകൂപതഡാഗോത്സര്ഗവിധിവര്ണനമ് കഥയസ്വ മഹാഭാഗ മമ ദേവകിനംദന
ദേവകിപുത്രാ, മഹാഭാഗാ, കിണർ, കുളം, തടാകം എന്നിവ സമർപ്പിക്കുന്ന വിധി ദയവായി എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
വാപീകൂപോദകാനാഞ്ച കേ മംത്രാഃ പരികീര്തിതാഃ
കിണർ, കുളം, വെള്ളം എന്നിവയ്ക്ക് ഏത് മന്ത്രങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു?
ദാനം കിമത്ര നിര്ദിഷ്ടം ബലയഃ കേ പ്രകീര്തിതാഃ
ഇവിടുത്തെ ദാനങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്? ഏത് ബലികൾ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?
തഡാഗവാപീകൂപാനാമുത്സര്ഗം കഥയാമി തേ
തടാകം, കിണർ, കുളം എന്നിവ സമർപ്പിക്കുന്ന വിധി ഞാൻ നിന്നോട് പറയും.
നിഷ്പന്നേ ബദ്ധപാലീകേ സര്വോദ്ഭേദവിവര്ജിതേ
അത് പൂർണ്ണമായി നിർമ്മിച്ചിട്ടും, ചുറ്റുമതിൽ ഉണ്ട്, എല്ലായിടത്തും ചോർച്ചയില്ലാതെയും ആയാൽ,
തസ്മിന്സലിലസംപൂര്ണേ കാര്തികേ വാ വിശേഷതഃ
അത് വെള്ളം നിറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കാർത്തിക മാസത്തിൽ,
മുനയഃ കേചിദിച്ഛംതി വ്യതീതേ ചോത്തരായണേ
ചില മഹർഷിമാർ ഉത്തരായണം കഴിഞ്ഞശേഷം അതിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തഡാഗപാലശീര്ഷേ തു മംഡലം കാരയേച്ഛുഭമ്
കുളത്തിന്റെ തലവശത്ത് ഒരു ശുഭമായ മണ്ഡലം നിർമ്മിക്കണം.
തോരണാനി തു ചത്വാരി ചതുര്ദിക്ഷു വിചക്ഷണൈഃ
നാലു ദിശകളിലും ജ്ഞാനികൾ നാലു വാതിലുകൾ ഒരുക്കണം.
നാനാവര്ണാസ്തു പരിതഃ പതാകാഃ പരികല്പയേത് 4.127.
ചുറ്റും വിവിധ നിറത്തിലുള്ള പതാകകൾ അലങ്കരിക്കണം.
ചതുര്ഹസ്താ ഭവേദ്വേദീ മധ്യേ പഞ്ചകരാഥ വാ
മധ്യത്തിൽ നാലു കൈ നീളമോ, ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ അഞ്ചു കൈ നീളമോ ഉള്ള വേദി ഉണ്ടാകണം.
കദംബാശ്വത്ഥപാലാശവൈകംകതമയഃ ശുഭഃ
അത് കടമ്പ, അശ്വത്ത, പലാശ, വൈകങ്കട എന്നിവയുടെ മരത്തിൽനിന്ന് നിർമ്മിക്കണം; ഇത് ശുഭമായിരിക്കും.
ന്യഗ്രോധബില്വജഃ പ്രോക്തഃ ക്ഷത്രിയാണാം ച ഖാദിരഃ
ന്യഗ്രോധവും ബില്വവും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; ക്ഷത്രിയർക്കായി ഖാദിര മരവും.
ബിഭീതകോദുംബരജഃ ശാകശാല്മലിസംഭവഃ
ബിഭീതക, ഉദുംബര, ശാക, ശാൽമലി എന്നിവയും പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ലോകപാലാഷ്ടകം തത്ര രജസാ ച വിലേഖയേത്
അവിടെ ലോകപാലന്മാരെ എട്ടുപേരെയും നിറപ്പൊടിയാൽ വരയ്ക്കണം.
സാവിത്രീ സഹിതാ കാര്യാ പുഷ്പധൂപൈരഥാര്ചയേത്
സാവിത്രി മന്ത്രവും ഉൾപ്പെടുത്തി, പൂക്കളും ധൂപവും ഉപയോഗിച്ച് അർപ്പണം നടത്തണം.
മേഖലാത്രയയുക്താനി ഹസ്തമാത്രാണി സര്വതഃ
എല്ലാ വശങ്ങളിലും മൂന്ന് മെഖലകൾ, ഓരോന്നും ഒരു കൈ നീളത്തിൽ, അണിയിക്കണം.
അഹതാംബരസംവീതാഃ സ്രക്ചന്ദനവിഭൂഷിതാഃ
കഴിയാത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചും, പുഷ്പമാലയും ചന്ദനവും അണിഞ്ഞും ഇരിക്കണം.