കൃതസ്നാനഃ ശ്വേതപട്ടം ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത്
സ്നാനം കഴിച്ച ശേഷം, ഒരു വെളുത്ത വസ്ത്രം ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിക്കണം.
ന തസ്യ ഗ്രഹപീഡാ സ്യാന്ന ച ബംധുജനക്ഷയഃ
അവനു ഗ്രഹങ്ങളുടെ ദോഷം ഉണ്ടാകില്ല, ബന്ധുക്കളെ നഷ്ടപ്പെടാനും സംഭവിക്കില്ല.
സൂര്യഗ്രഹേ സൂര്യനാമ സദാ മംത്രേഷു കീര്തയേത് ൧൮ യ ഇദം ശൃണുയാന്നിത്യം ശ്രാവയേദ്വാപി മാനവഃ
സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത്, സൂര്യന്റെ നാമം മന്ത്രങ്ങളിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ഉച്ചരിക്കണം; ഈ കാര്യങ്ങൾ ആരെങ്കിലും സ്ഥിരമായി കേട്ടോ മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിച്ചോ ചെയ്താൽ—
ചന്ദ്രഗ്രഹേ നൃപ രവിഗ്രഹണേ ജപന്മാം മംത്രൈരിമൈഃ സമഭിമംത്ര്യ ശുഭോദകുംഭാത് 4.125.
ചന്ദ്രഗ്രഹണത്തിലും സൂര്യഗ്രഹണത്തിലും, രാജാവേ, ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് ശുഭമായ കുംഭത്തിൽ വെള്ളം നിറച്ച്—
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ ചന്ദ്രാദിത്യഗ്രഹണസ്നാന വിധിവര്ണനം നാമ പംചവിംശത്യുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഭാഗത്തില് ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തില് ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണസ്നാനത്തിന്റെ വിധി വിവരിക്കുന്ന നൂറ്റിരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സാംഭരായണീവ്രതവര്ണനമ് ഏതന്മേ ബ്രൂഹി ഗോവിന്ദ പരം കൌതൂഹലം ഹി മേ
സാംഭരായണി വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം.
നാന്യദുഷ്കൃഷ്ടമുദ്ദിഷ്ടം തജ്ജ്ഞൈരനശനാത്പരമ് ൨ യാദൃഗ്രൂപശ്ച ഭഗവാംശ്ചിംതനീയോ ജനാര്ദനഃ
ഗോവിന്ദാ, ഇതെനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ. അതിനേക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വലിയ ആസക്തിയുണ്ട്.
നിര്ധൂതമലദോഷശ്ച സ്നാതോ നിയതമാനസഃ
പണ്ഡിതന്മാര് ഉപദേശിക്കുന്നത് ഉപവാസം മാത്രമാണ്; അതിന് പുറമെ, ഭഗവാന് ജനാര്ദ്ദനനെ എങ്ങനെയാണ് ധ്യാനിക്കേണ്ടത് എന്നു പറയൂ.
പ്രണിപാതൈഃ സ്തവൈഃ പുണ്യൈര്ഗംധൈര്ധൂപൈസ്തു പൂജയേത് സമര്പ്യ ബ്രാഹ്മണേഭ്യശ്ച ദേവാര്ചാദ്യുപയോഗി ച
മലിനതിയും ദോഷങ്ങളും വിട്ട്, സ്നാനം ചെയ്ത് മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവന്,
ബംധു പുത്രകലത്രേഷു ക്ഷേത്രധാന്യധനാദിഷു
വന്ദനം, സ്തോത്രങ്ങള്, മംഗളഗന്ധങ്ങള്, ധൂപം എന്നിവ കൊണ്ട് ആരാധന നടത്തണം. ദേവാരാധനയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായത് ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് സമര്പ്പിക്കണം.
മിത്രാണ്യമിത്രാന്മധ്യസ്ഥാന്പരാന്സ്വാംശ്ച പുനഃ പുനഃ
ബന്ധുക്കള്, മക്കള്, ഭാര്യ, വയല്, ധാന്യം, സമ്പത്ത് എന്നിവയിലും,
തതശ്ച പ്രയതഃ കുര്യാദുത്സര്ഗം സര്വകര്മണാമ്
സുഹൃത്തുക്കള്, ശത്രുക്കള്, മധ്യസ്ഥര്, അന്യജനം, സ്വന്തം ആളുകള് ഇവരിലൊക്കെയും വീണ്ടും വീണ്ടും,
പരിത്യജാമ്യഹം ഭോഗാംസ്ത്യജാമി സുഹൃദോഽഖിലാന്
അതിനുശേഷം, ആത്മശുദ്ധിയോടെ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കണം.
സ്രഗ്ഭൂഷണാദികം ഗേയം ദാനമാസനമേവ ച 4.126.
സുഖങ്ങള് ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; എല്ലാ സുഹൃത്തുക്കളെയും വിട്ടുകളയുന്നു.
നൈമിത്തികാസ്തഥാ കാമ്യാഃ ശ്രാദ്ധധര്മാദയോജ്ഝിതാഃ
മാല, അലങ്കാരം, പാട്ട്, ദാനം, ഇരിപ്പിടം എന്നിവയും ഉപേക്ഷിക്കണം.
പദ്ഭ്യാം കരാഭ്യാം വിഹരന്കുര്വാണഃ കര്മ ചോദ്വഹന്
അവസരപ്രായമായും ഇഷ്ടപ്രായമായും ചെയ്യുന്ന കര്മ്മങ്ങള്, ശ്രാദ്ധം പോലുള്ള ധാര്മ്മിക കര്മ്മങ്ങള് എന്നിവയും ഉപേക്ഷിക്കണം.
നഭസി പ്രാണിനോ യേ ച യേ ജലേ യേ ച ഭൂതലേ
കാലും കൈയും ഉപയോഗിച്ച് നടക്കുമ്പോഴും, കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുമ്പോഴും, ഭാരങ്ങള് ചുമക്കുമ്പോഴും,
ധാന്യാദിഷു ച വസ്ത്രേഷു ശയനേഷ്വാസനേഷു ച
ആകാശത്ത് ജീവിക്കുന്നവരും, ജലത്തില് ജീവിക്കുന്നവരും, ഭൂമിയിലുമുള്ളവരും,
ന മേഽസ്തി ബാംധവഃ കശ്ചിദ്വിഷ്ണും മുക്ത്വാ ജഗദ്ഗുരുമ്
ധാന്യങ്ങളിലും മറ്റു വസ്തുക്കളിലും, വസ്ത്രങ്ങളിലും, കിടക്കയിലും ഇരിപ്പിടത്തിലും,
പാര്ശ്വതോ മൂര്ധ്നി ഹൃദയേ ബാഹുഭ്യാം ചൈവ ചക്ഷുഷോഃ
വിഷ്ണുവായ ലോകഗുരുവിനെ ഒഴികെ എനിക്ക് മറ്റാരും ബന്ധുവില്ല.
ഇതി സര്വം സമുത്സൃജ്യ ധൃത്വാ സര്വേശമച്യുതമ്
പാര്ശ്വത്ത്, തലയിലോ, ഹൃദയത്തിലോ, കൈകളിലോ, കണ്ണുകളിലോ,
ദക്ഷിണാഗ്രേഷു ദര്ഭേഷു ശേതേ വൈ പ്രാക്ഛിരാസ്തഥാ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, അച്യുതനായ സര്വ്വേശ്വരനെ മനസ്സില് ധരിച്ച്,
വിഷ്ണും ജിഷ്ണും ഹൃഷീകേശം കേശവം മധുസൂദനമ്
വിജയിയായ വിഷ്ണുവിനെയും, ഹൃഷീകേശനെയും, കേശവനെയും, മധുസൂദനനെയും ഞാൻ സ്മരിക്കുന്നു.
വാരാഹം യജ്ഞപുരുഷം പുംഡരീകാക്ഷമച്യുതമ് 4.126.
വാരാഹസ്വരൂപനെയും, യജ്ഞപുരുഷനെയും, കമലനേത്രനായ പുണ്ഡരീകാക്ഷനെയും, അച്യുതനെയും ഞാൻ സ്മരിക്കുന്നു.
പദ്മനാഭമജം ശ്രീശം ദാമോദരമധോക്ഷജമ്
പദ്മനാഭനെയും, ജനനമില്ലാത്തവനെയും, ശ്രീയുടെ നാഥനെയും, ദാമോദരനെയും, അദ്ഭുതസ്വരൂപനായ മധോക്ഷജനെയും ഞാൻ സ്മരിക്കുന്നു.
ചക്രിണം ഗദിനം ശാംതം ശംഖിനം ഗരുഡധ്വജമ്
ചക്രം കൈവശമുള്ളവനെയും, ഗദയുധധാരിയെയും, ശാന്തസ്വഭാവിയെയും, ശംഖം പിടിച്ചവനെയും, ഗരുഡൻ പതാകയുള്ളവനെയും ഞാൻ സ്മരിക്കുന്നു.
അഹമസ്മി ജഗന്നാഥ മയി വാസം കുരു ദ്രുതമ്
ഞാനാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ നാഥൻ; നീ വേഗത്തിൽ എനിക്കുള്ളിൽ വാസം ചെയ്യുക.
അയം വിഷ്ണുരയം ശൌരിരയം കൃഷ്ണഃ പുരോ മമ
ഇവൻ വിഷ്ണുവാണ്, ഇവൻ ശൗരിയാണ്, ഇവൻ എന്റെ മുമ്പിൽ കൃഷ്ണനാണ്.
ഏഷ പശ്യതു മാമീശഃ പശ്യാമ്യഹമധോക്ഷജമ്
ഈശ്വരൻ എന്നെ കാണട്ടെ; ഞാൻ മധോക്ഷജനെ കാണുന്നു.
ആസീത സുഖദുഃഖേഷു സമോ മിത്രാഹിതേഷു ച
സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും, സ്നേഹിതരോടും ശത്രുക്കളോടും ഒരുപോലെ സമഭാവം പുലർത്തണം.