ഗോവത്സകാഞ്ചനാദീനി ദത്ത്വാ സര്വം ക്ഷമാപയേത്
പശുവിന്റെ കിടാവും പൊന്നും മറ്റു വസ്തുക്കളും നൽകി, എല്ലാം ക്ഷമ ചോദിക്കണം.
സുഭഗാ സുഖസംയുക്താ ബഹുപുത്രാ ച ജായതേ 4.124.
അവൾ ഭാഗ്യവതിയായി, സുഖം അനുഭവിച്ച്, നിരവധി മക്കളെ പ്രസവിക്കും.
തസ്മാദവശ്യം കര്തവ്യം പുത്രശ്രീസുഖമിച്ഛതാ
അതിനാൽ, മക്കളെയും ഐശ്വര്യവും സുഖവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഇത് നിർബന്ധമായും ചെയ്യണം.
യാ സ്നാനമാചരതി രുദ്രമിതി പ്രസിദ്ധം ശ്രദ്ധാന്വിതാ ദ്വിജവരാനുമതാഽഽനതാങ്ഗീ
ശ്രദ്ധയോടെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാർ അംഗീകരിച്ച്, വിനയത്തോടെ ശരീരം നമിച്ചു, രുദ്രസ്നാനമെന്ന ഈ സ്നാനം ആചരിക്കുന്നവൾക്ക് ഫലം ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ രുദ്രസ്നാനവിധിവര്ണനം നാമ ചതുര്വിംശത്യുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവ്വത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ രുദ്രസ്നാനവിധി വിവരിക്കുന്ന നൂറിരുപത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ചന്ദ്രാദിത്യഗ്രഹണസ്നാനവിധിവര്ണനമ് തദഹം ശ്രോതുമിച്ഛാമി ദ്രവ്യമന്നം പ്രധാനതഃ
ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണസ്നാനവിധി വിവരിക്കുന്നു. അതിനേക്കുറിച്ചും, പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കേണ്ട വസ്തുക്കളെയും അന്നത്തെയും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തസ്യ സ്നാനം പ്രവക്ഷ്യാമി മംത്രൌഷധിസമന്വിതമ്
മന്ത്രങ്ങളോടും ഔഷധികളോടും കൂടിയ ആ സ്നാനത്തിന്റെ വിധി ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദീകരിക്കാം.
ചന്ദ്രോപരാഗം സംപ്രാപ്യ കൃത്വാ ബ്രാഹ്മണവാചനമ്
ചന്ദ്രഗ്രഹണം വന്നപ്പോൾ, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ വേദപാരായണം നടത്തി കഴിഞ്ഞാൽ—
പൂര്വമേവോപരാഗസ്യ സമാനീയൌഷധാദികമ്
ഗ്രഹണം തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പേ, ആവശ്യമായ ഔഷധികളും മറ്റു സാധനങ്ങളും ഒരുമിച്ച് ശേഖരിക്കണം.
ഗജാശ്വരഥ്യാവല്മീകസങ്ഗമാദ്ധ്രദഗോകുലാത്
ആനയുടെയും കുതിരയുടെയും വഴികൾ കൂടുന്നിടങ്ങളിൽ നിന്ന്, പുഴുക്കുഴികളിൽ നിന്ന്, കുളങ്ങളിൽ നിന്ന്, പശുവുകൾ മേയുന്ന നിലങ്ങളിൽ നിന്ന്—
പംചഗവ്യം ച കുംഭേഷു പംചരത്നാനി ചൈവ ഹി
കുംഭങ്ങളിൽ പഞ്ചഗവ്യവും, അങ്ങനെ തന്നെ അഞ്ചു രത്നങ്ങളും—
സ്ഫടികം ചന്ദനം ശ്വേതം തീര്ഥവാരിസസര്ഷപമ് ഏതത്സര്വം വിനിക്ഷിപ്യ കുമ്ഭേഷ്വാവാഹയേത്സുരാന്
സ്ഫടികം, വെളുത്ത ചന്ദനം, തീർത്ഥജലം, കടുക് എന്നിവ എല്ലാം കുംഭങ്ങളിൽ ഇട്ട്, ദേവതകളെ ആഹ്വാനിക്കണം.
സര്വേ സമുദ്രാഃ സരിതസ്തീര്ഥാനി ജലദാ ഹ്രദാഃ
എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളും, നദികളും, തീർത്ഥങ്ങളും, മേഘങ്ങളും, കുളങ്ങളും—
യോഽസൌ വജ്രധരോ ദേവ ആദിത്യാനാം പ്രഭുര്മതഃ
വജ്രം കൈവശമുള്ളവനും, ആദിത്യന്മാരുടെ പ്രഭുവായ ദേവനും—
രക്ഷോഗണാധിപഃ സാക്ഷാത്പ്രലയാനിലസപ്രഭഃ 4.125.
രക്ഷസുകളുടെ നേരിട്ടുള്ള അധിപനും, പ്രളയകാലത്തെ കാറ്റുപോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവനും—
യോഽസൌ ബിന്ദുകരോ ബിന്ദുഃ പിനാകീ വൃഷവാഹനഃ
ബിന്ദു സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, സ്വയം ബിന്ദുവായവനും, പിനാകം വില്ലായവനും, കാളയെ കയറിയവനും—
ത്രൈലോക്യേ യാനി ഭൂതാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള എല്ലാ ജീവികളും, ചലിക്കുന്നവരും അചലങ്ങളുമൊക്കെ—
ഏവമാമംത്രിതൈഃ കുമ്ഭൈരംഭോയുക്തൈര്യുഗാന്വിതൈഃ പൂജയേദ്വസ്ത്രഗോദാനൈര്ബ്രാഹ്മണാനിഷ്ടദേവതാഃ
ഇങ്ങനെ മന്ത്രപൂജിതമായും വെള്ളം നിറച്ചും കുംഭങ്ങൾ ഒരുക്കി, വസ്ത്രവും പശുവും ദാനം ചെയ്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ഇഷ്ടദേവതകളെയും ആരാധിക്കണം.
ഏതാനേവ തതോ മംത്രാന്സംലിഖ്യ കനകാന്വിതാന് । യജമാനസ്യ ശിരസി ഉദ്ധാര്യാസ്തേ നരോത്തമ
ഇവയെല്ലാം മന്ത്രങ്ങൾ സ്വർണ്ണം ചേർത്ത് എഴുതി, യജമാനന്റെ തലയിൽ വയ്ക്കണം, മഹാനുഭാവാ.
കലശാന്ദ്രവ്യസംയുക്താന്പ്രാപ്തേ ഗ്രഹണപര്വണി ।। ചന്ദ്രഗ്രഹേ നിവൃത്തേ തു കൃതഗോദാനമങ്ഗലഃ
ഗ്രഹണം കഴിഞ്ഞ്, പശു ദാനം ചെയ്തശേഷം, കുംഭങ്ങളിൽ ആവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ നിറച്ചാൽ—
കൃതസ്നാനഃ ശ്വേതപട്ടം ബ്രാഹ്മണായ നിവേദയേത്
സ്നാനം കഴിച്ച ശേഷം, ഒരു വെളുത്ത വസ്ത്രം ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിക്കണം.
ന തസ്യ ഗ്രഹപീഡാ സ്യാന്ന ച ബംധുജനക്ഷയഃ
അവനു ഗ്രഹങ്ങളുടെ ദോഷം ഉണ്ടാകില്ല, ബന്ധുക്കളെ നഷ്ടപ്പെടാനും സംഭവിക്കില്ല.
സൂര്യഗ്രഹേ സൂര്യനാമ സദാ മംത്രേഷു കീര്തയേത് ൧൮ യ ഇദം ശൃണുയാന്നിത്യം ശ്രാവയേദ്വാപി മാനവഃ
സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത്, സൂര്യന്റെ നാമം മന്ത്രങ്ങളിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ഉച്ചരിക്കണം; ഈ കാര്യങ്ങൾ ആരെങ്കിലും സ്ഥിരമായി കേട്ടോ മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിച്ചോ ചെയ്താൽ—
ചന്ദ്രഗ്രഹേ നൃപ രവിഗ്രഹണേ ജപന്മാം മംത്രൈരിമൈഃ സമഭിമംത്ര്യ ശുഭോദകുംഭാത് 4.125.
ചന്ദ്രഗ്രഹണത്തിലും സൂര്യഗ്രഹണത്തിലും, രാജാവേ, ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് ശുഭമായ കുംഭത്തിൽ വെള്ളം നിറച്ച്—
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ ചന്ദ്രാദിത്യഗ്രഹണസ്നാന വിധിവര്ണനം നാമ പംചവിംശത്യുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഭാഗത്തില് ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തില് ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണസ്നാനത്തിന്റെ വിധി വിവരിക്കുന്ന നൂറ്റിരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സാംഭരായണീവ്രതവര്ണനമ് ഏതന്മേ ബ്രൂഹി ഗോവിന്ദ പരം കൌതൂഹലം ഹി മേ
സാംഭരായണി വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം.
നാന്യദുഷ്കൃഷ്ടമുദ്ദിഷ്ടം തജ്ജ്ഞൈരനശനാത്പരമ് ൨ യാദൃഗ്രൂപശ്ച ഭഗവാംശ്ചിംതനീയോ ജനാര്ദനഃ
ഗോവിന്ദാ, ഇതെനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ. അതിനേക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വലിയ ആസക്തിയുണ്ട്.
നിര്ധൂതമലദോഷശ്ച സ്നാതോ നിയതമാനസഃ
പണ്ഡിതന്മാര് ഉപദേശിക്കുന്നത് ഉപവാസം മാത്രമാണ്; അതിന് പുറമെ, ഭഗവാന് ജനാര്ദ്ദനനെ എങ്ങനെയാണ് ധ്യാനിക്കേണ്ടത് എന്നു പറയൂ.
പ്രണിപാതൈഃ സ്തവൈഃ പുണ്യൈര്ഗംധൈര്ധൂപൈസ്തു പൂജയേത് സമര്പ്യ ബ്രാഹ്മണേഭ്യശ്ച ദേവാര്ചാദ്യുപയോഗി ച
മലിനതിയും ദോഷങ്ങളും വിട്ട്, സ്നാനം ചെയ്ത് മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവന്,
ബംധു പുത്രകലത്രേഷു ക്ഷേത്രധാന്യധനാദിഷു
വന്ദനം, സ്തോത്രങ്ങള്, മംഗളഗന്ധങ്ങള്, ധൂപം എന്നിവ കൊണ്ട് ആരാധന നടത്തണം. ദേവാരാധനയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായത് ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് സമര്പ്പിക്കണം.