വിസ്മൃത്യ സഹ ജാമാത്രാ വാണിജ്യായ യയൌ പുനഃ സൂത ഉവാച അഥ സാധുഃ സമാദായ രത്നാനി വിവിധാനി ച
വിശ്മൃതിയായി, ജാമാതാവിനൊപ്പം വീണ്ടും വ്യാപാരത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു; സൂതൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ സന്യാസി വിവിധ രത്നങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു.
നൌകാഃ സംസ്ഥാപ്യ സ യയൌ ദേശാദ്ദേശാന്തരം പ്രതി
നൗകകൾ ഒരുക്കി, അവൻ ഒരു ദേശത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ദേശത്തിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തു.
കുര്വന്ക്രയം വിക്രയം ച ചിരം തസ്ഥൌ മഹാമനാഃ 3.2.28.
വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും നടത്തി, വലിയ മനസ്സോടെ അവൻ അവിടെ ദീർഘകാലം താമസിച്ചു.
തതഃ കര്മവിപാകേന താപമാപാചിരാദ്വണിക്
അതിനുശേഷം, കര്മ്മഫലമായി ആ വ്യാപാരി ഉടൻ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചു.
ജ്ഞാത്വാ നിദ്രാഗതാന്സര്വാന്ഹൃതം ചൌരൈര്മഹാധനമ്
എല്ലാവരും ഉറങ്ങുമ്പോൾ, വലിയ ധനം കള്ളന്മാർ കവർച്ച ചെയ്തതായി അവൻ കണ്ടു.
പ്രാതഃകൃത്യം നൃപഃ കൃത്വാ സദഃ സംപ്രാവിശച്ച സഃ
പ്രഭാതത്തിൽ തന്റെ കര്മ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, അവൻ സഭയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഉവാച സ തദാ വാക്യം ശൃണുഷ്വ ത്വം ധരാ പതേ
അപ്പോൾ അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'നീ കേൾക്കൂ, ഭൂമിയുടെ അധിപതിയെ.'
മുമുഷുശ്ചൌരാ ഗതാസ്സര്വേ ന ജാനീമോ വയം നൃപ
'എല്ലാ കള്ളന്മാരും രക്ഷപ്പെട്ടു; ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല, രാജാവേ.'
ഉവാച ക്രോധതാമ്രാക്ഷോ യൂയം സംയാത മാ ചിരമ്
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നതോടെ, അവൻ പറഞ്ഞു, 'നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഉടൻ വരിക.'
നോ ചേദ്ധനിഷ്യേ സഗണാനിതി ദൂതാന്സമാദിശത്
'അല്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ നിങ്ങളെയും നിങ്ങളുടെ കൂട്ടുകാരെയും കൊല്ലും,' എന്നിങ്ങനെ ദൂതന്മാർക്ക് ആജ്ഞ നൽകി.
ബഹുയത്നൈര്ന സംശോധ്യ ദ്രവ്യം ചോരസമന്വിതമ്
പല ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടും, കള്ളന്മാരുടെ കൈവശം പോയ വസ്തുക്കൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ഹന്താ മാം സഗണം രാജാ കിം കരോമി കുതഃ സുഖമ്
'രാജാവ് എന്നെയും എന്റെ കൂട്ടുകാരെയും കൊല്ലും; ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും, എവിടെയാണ് സന്തോഷം?'
നര്മദായാം ച മരണം ശിവലോകപ്രദായകമ് 3.2.28.
'നർമ്മദയിൽ മരണം ശിവലോകം ലഭിക്കാൻ വഴിയാകുന്നു.'
വിദേശിനോഽസ്യ വണിജോ ദദര്ശ വിപുലം ധനമ്
വിദേശി വ്യാപാരി അവന്റെ വലിയ ധനം കണ്ടു.
ചൌരോഽയമിതി നിശ്ചിത്യ തൌ ബബംധാത്മരക്ഷണാത്
അവൻ കള്ളനാണെന്ന് കരുതി, അവർ സ്വയം രക്ഷിക്കാനായി അവനെ കെട്ടിയിടുകയായിരുന്നു.
പ്രതികൂലേ ഹരൌ തസ്മിന്രാജ്ഞാപി ന വിചാരിതമ്
ഹരിയ്ക്ക് വിരുദ്ധനാണെന്ന കാര്യം രാജാവും ആലോചിച്ചില്ല.
കാരാഗാരേ ലോഹമയൈഃ ശൃംഖലൈരംഗപാദയോഃ
കൈകളും കാലുകളും ഇരുമ്പ് കെട്ടികളിൽ പൂട്ടി, അവനെ ജയിലിൽ അടച്ചു.
ജാമാത്രാ സഹിതഃ സാധുര്വിലലാപ ഭൃശം മുഹുഃ
സദ്ഭാവനയുള്ളവൻ ജാമാതാവിനൊപ്പം, പലതവണയും ദുഃഖത്തോടെ കരയുകയായിരുന്നു.
ക്വ സ്ഥിതാ ച സുതാ ഭാര്യാ പശ്യ ധാതുര്വിപര്യയമ്
എന്റെ മകൾക്കും ഭാര്യക്കും ഇപ്പോൾ എവിടെയാണ്? ഭാഗ്യത്തിന്റെ മാറ്റം കാണൂ.
മയാ ബഹുതരം ധാതുര്വിപ്രിയം ഹി പുരാകൃതമ്
ഞാൻ മുമ്പ് ഭാഗ്യത്തിന് അനിഷ്ടമായ പല കാര്യങ്ങളും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
സമം ശ്വശുരജാമാത്രൌ ദ്വാദശേഷു വിഷാദിനൌ
ശ്വശുരനും ജാമാതാവും ഒരുമിച്ച്, പന്ത്രണ്ട് ദിവസം ദുഃഖത്തിൽ ആയിരുന്നു.
ശൃണ്വംതി സുധിയോ നിത്യം തേ വസംതി ഹരേഃ പദമ്
സദാ കേൾക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾ ഹരിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
പ്രതികൂലേ ഹരൌ തസ്മിന്യാസ്യന്തി നിരയാന്ബഹൂന്
ഹരിയ്ക്ക് വിരുദ്ധരായവർ അനേകം നരകങ്ങളിൽ പോകും.
ധര്മോ യജ്ഞോ നൃപശ്ചൌരഃ സര്വേ ലക്ഷ്മീപ്രിയംകരാഃ
ധർമ്മം, യജ്ഞം, രാജാവ്, കള്ളൻ—ഇവരൊക്കെയും ലക്ഷ്മിക്ക് പ്രിയമാണ്.
മാതൃഭ്യോ ദേവതാഭ്യശ്ച സ്വധാ സ്വാഹേതി വൈ മഖഃ
മാതാക്കളും ദേവതകളും യജ്ഞത്തിൽ 'സ്വധാ'യും 'സ്വാഹാ'യും അർപ്പണമാണ്.
ദ്വയോര്ഹന്താ ഹി ചോരഃ സ തേ സര്വേ ധര്മകിംകരാഃ
ഇരുവരിൽ കള്ളനാണ് കൊല്ലുന്നത്; ഇവർ എല്ലാവരും ധർമ്മത്തിന്റെ സേവകരാണ്.
സത്യഹീനസ്യ തത്സാധോര്ധനം യത്തദ്ഗ്രഹേ സ്ഥിതമ്
സത്യം ഇല്ലാത്ത സദ്ഭാവനയുള്ളവന്റെ ആസൂസിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ധനം
വാസോലംകരണാദീനി വിക്രീയ ബുഭുജേ കില
അവൻ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും മറ്റും വിറ്റ്, അതുപയോഗിച്ചു ജീവിച്ചു.
അഥൈകസ്മിന്ദിനേ കന്യാ ഭോജനാച്ഛാദനം വിനാ
ഒരു ദിവസം മകൾക്ക് ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും ഇല്ലാതായിരുന്നു.
പ്രാര്ഥയംതം ജഗന്നാഥം ദൃഷ്ട്വാ സാ പ്രാര്ഥയദ്ധരിമ്
അവൻ ജഗന്നാഥനെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു, അവൾയും ഹരിയെ പ്രാർത്ഥിച്ചു.