രൂപം സ്ത്രീപുംസയോര്വാപി പ്രാരബ്ധം യദ്വ്രതേ കില
സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ആയ രൂപം, ആ വ്രതം ആരംഭിച്ചപ്പോഴെല്ലാം നിർണ്ണയിച്ചിരുന്നത്,
ദ്വിഭുജം പങ്കജാരൂഢം സൌമ്യപ്രഹസിതാനനമ്
രണ്ടു കൈകളും, താമരപ്പൂവിൽ ഇരിക്കുന്നതും, സുന്ദരമായ മന്ദഹാസമുള്ള മുഖവുമാണ്,
തന്മാസേ ച പുനഃ പ്രാപ്തേ ബ്രാഹ്മണോ വിധിനാ ഗൃഹേ 4.110.
അവിടെ ആ മാസം വീണ്ടും എത്തിയാൽ, ബ്രാഹ്മണൻ വീട്ടിൽ വിധിപ്രകാരം,
ഗംധചംദനപുഷ്പൈശ്ച ചര്ചയേത്കുംകുമാദിനാ
സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനവും പുഷ്പങ്ങളും കുങ്കുമാദികളുമായി അർപ്പിക്കണം,
ധൂപദീപാക്ഷതൈര്വസ്ത്രൈ രത്നൈരപ്യുപഹാരകൈഃ
ധൂപം, ദീപം, അക്ഷതം, വസ്ത്രം, രത്നങ്ങൾ, മറ്റു സമർപ്പണങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും,
ഉപസന്നസ്യ ദീനസ്യ പ്രായശ്ചിത്തകൃതാഞ്ജലേഃ
സമീപിച്ച് ദുഃഖിതനായി, പ്രായശ്ചിത്തത്തിനായി കയ്യിൽ കൂപ്പിയുള്ളവനോട്,
പരത്ര ഭയഭീതസ്യ ഭഗ്നഖണ്ഡവ്രതസ്യ ച
മറുവഴിയിൽ ഭയത്തോടെ, വ്രതം തകർന്നവനോടും,
തപശ്ഛിദ്രം വ്രതച്ഛിദ്രം യച്ഛിദ്രം ഭഗ്നകേ വ്രതേ സ്വാഹാ
തപസ്സിൽ ഉണ്ടായ ദോഷം, വ്രതത്തിൽ ഉണ്ടായ ദോഷം, തകർന്ന വ്രതത്തിൽ ഉണ്ടായ ദോഷം — സ്വാഹാ.
(അമുകദേവായ നമഃ വിദിക്ഷു ചോപര്യ്യധസ്താദ്ദിക്പാലേഭ്യോ നമോനമഃ
(അമുകദേവതയെ നമസ്കാരം; എല്ലാ ദിക്കുകളിലും, മുകളിലും താഴെയും ദിക്കുപാലകർക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.)
ഇദമര്ഘ്യമിദം പാദ്യം നൈവേദ്യം തേ നമോനമഃ
ഇത് അർഘ്യം, ഇത് പാദ്യം, ഇത് നൈവേദ്യം; നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
വക്ഷഃകുക്ഷിദൃഷ്ടിപൃഷ്ഠബാഹ്വംസാംകശിരോരുഹാന്
മാർജ്ജാരവും വയറും കണ്ണുകളും പിൻഭാഗവും കൈകളും തോളുകളും തലമുടിയും,
പൂജിതസ്ത്വം യഥാശക്ത്യാ നമസ്തേഽസ്തു സുരോത്തമ
എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് നിന്നെ പൂജിച്ചു; ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നമസ്കാരം.
ഏവം ക്ഷമാപയിത്വാ തു ദേവരൂപം വിധാനതഃ 4.110.
ഇങ്ങനെ ക്ഷമ ചോദിച്ച ശേഷം, ദൈവരൂപം നിയമപ്രകാരം ആദരിക്കണം.
സ്ഥിത്വാ പൂര്വമുഖോ വിപ്രോ ഗൃഹ്ണീയാദ്ദര്ഭപാണിനാ മംത്രേണാനേന കൌംതേയ സോപവാസഃ പ്രയത്നതഃ
കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, ദർഭയെടുത്ത്, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ഉപവാസത്തോടെ, ശ്രദ്ധയോടെ ബ്രാഹ്മണൻ സ്വീകരിക്കണം.
ഇദം വ്രതം മയാ ഖംഡം കൃതമാസീത്പുരാ ദ്വിജ
ദ്വിജനേ, ഈ വ്രതം ഞാൻ മുമ്പ് ഒരിക്കൽ തകർത്തിരുന്നു.
ബ്രാഹ്മണോഽപി പ്രതീച്ഛേത്തു മംത്രേണാനേന തദ്വ്രതമ് സംപൂര്ണസ്യ പ്രസാദേന ഭവ പൂര്ണമനോരഥഃ
ബ്രാഹ്മണൻ ആ വ്രതം ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് സ്വീകരിക്കണം; അതിന്റെ പൂർത്തിയാൽ, നിന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറട്ടെ.
ബ്രാഹ്മണാ യത്പ്രഭാഷംതേ ഹ്യനുമോദംതി ദേവതാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറയുന്നതെല്ലാം ദേവതകൾ അംഗീകരിക്കുന്നു.
ജലധിഃ ക്ഷാരതാം നീതഃ പാവകഃ സര്വഭക്ഷതാമ്
സമുദ്രം ഉപ്പുള്ളതാക്കി; അഗ്നിയെ എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കുന്നതാക്കി.
ബ്രാഹ്മണാനാം തു വചനാദ്ബ്രഹ്മഹത്യാ പ്രണശ്യതി
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ വാക്ക് കേട്ടാൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നശിക്കും.
വ്യാസവാല്മീകിവചനാദ്ബ്രാഹ്മണവചനാച്ച ഗര്ഗഗൌതമ പരാശരധൌമ്യാംഗിരസവാഷ്ഠിനാരദാദിമുനിവചനാത്സംപൂര്ണം ഭവതു തേ വ്രതമ്
വ്യാസനും വാല്മീകിയും ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഗർഗ്ഗൻ, ഗൗതമൻ, പരാശരൻ, ധൗമ്യൻ, അംഗിരസ്, വാഷ്ഠി, നാരദൻ തുടങ്ങിയ മഹർഷിമാരുടെ വാക്കുകൾകൊണ്ടു നിന്റെ വ്രതം പൂർണ്ണമാകട്ടെ.
ഏവംവിധവിധാനേന ഗൃഹീത്വാ ബ്രാഹ്മണോ വ്രജേത് തതഃ പംച മഹായജ്ഞാന്നിര്വപേദ്ഭോജനാദി ച
ഇങ്ങനെ നിർദ്ദിഷ്ടവിധിയിൽ കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കി ബ്രാഹ്മണൻ പുറപ്പെടണം. പിന്നെ അഞ്ചു മഹായജ്ഞങ്ങളും ഭക്ഷണാദികളും അർപ്പിക്കണം.
ഏവം യഃ കുരുതേ ഭക്ത്യാ വ്രതമേതത്സകൃത്തഥാ ൨൯ ഖംഡം സംപൂര്ണതാം യാതി പ്രസന്നേ വ്രതദൈവതേ 4.110.
ആർ ആരെങ്കിലും ഈ വ്രതം ഭക്തിയോടെ ഒരിക്കൽ പോലും ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ, വ്രതദേവത സന്തോഷിച്ചാൽ ആ ഭാഗം പൂർണ്ണമാകും.
ഭോഗീ ഭവ്യോ ലസത്കീര്തിഃ സ്വ സംപൂര്ണമനോരഥഃ
അവൻ സുഖഭോക്താവായി, ഭാഗ്യവാനായി, പ്രശസ്തനായി, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റിയവനായി മാറും.
യഥേഷ്ടചേഷ്ടാചാരീ ച ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വിന്ദ്രപൂജിതഃ
അവൻ ഇഷ്ടംപോലെ പ്രവർത്തിക്കുകയും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും അവനെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യും.
പ്രായശ്ചിത്തമിദം പ്രോക്തം പുരാ ഗര്ഗേണ മേ പ്രഭോ
ഈ പ്രായശ്ചിത്തം പഴയകാലത്ത് ഗർഗ്ഗൻ എന്നോട് പറഞ്ഞതാണു, പ്രഭോ.
ഏവം ത്വമപി കൌംതേയ ചര സംപൂര്ണകം വ്രതമ്
ഇങ്ങനെ തന്നെയാണു നീയും, കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, വ്രതം പൂർണ്ണമായി ആചരിക്കേണ്ടത്.
ഭഗ്നാനി യാനി മദമോഹവശാദ്ഗൃഹീത്വാ ജന്മാന്തരേഷ്വപി നരേണ സമത്സരേണ
അഹങ്കാരത്താലോ മോഹത്താലോ തകർത്തതെന്തായാലും, മറ്റൊരു ജന്മത്തിലും ആൾക്കാർ എടുത്തിട്ടുള്ളതും ആ വർഷംകഴിഞ്ഞ് പൂർത്തിയാക്കണം.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ സംപൂര്ണവ്രതവര്ണനം നാമ ദശോത്തര ശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവ്വത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തിൽ 'സമ്പൂർണവ്രതവിവരണം' എന്ന നൂറ്റിരുപതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
കാമദാനവേശ്യാവ്രതവര്ണനമ് പണ്യസ്ത്രീണാം സമാചാരം ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ
കാമദാനവേശ്യാവ്രതത്തിന്റെ വിവരണവും, വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള സ്ത്രീകളുടെ ആചാരങ്ങൾ വിശദമായി അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കാ ഹ്യാസാം ദേവതാ കൃഷ്ണ കിം വ്രതം കിമുപോഷിതമ്
അവർക്കുള്ള ദേവത ആരാണ്, കൃഷ്ണാ? അവർ ആചരിക്കുന്ന വ്രതം ഏതാണ്, അവർ ഉപവസിക്കുന്നതു എന്താണ്?