തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ദേവരാജബൃഹസ്പതീ
അവളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ രാജാവും ബൃഹസ്പതിയും
തസ്മാത്പാര്ഥ പ്രയത്നേന പ്രതിമാസം സമാഹിതഃ
അതുകൊണ്ട്, പൃഥയുടെ മകനേ, നീ എല്ലാ മാസവും ശ്രദ്ധയോടെയും പരിശ്രമത്തോടെയും ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം.
യേ സാംഭരായണികഥാചരിതവ്രതേസ്മിന്വര്ഷാണി സപ്ത വിധിനാ സുധിയോ നയംതി
ആഴത്തിലുള്ള ജ്ഞാനമുള്ളവർ ഏഴു വർഷം നിർദ്ദേശിച്ച വിധത്തിൽ സാംഭരായണി വ്രതവും അതിന്റെ കഥകളും ആചരിച്ചാൽ
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണ യുധിഷ്ഠിരസംവാദേ സാംഭരായണീവ്രതവര്ണനം നാമ സപ്താധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവ്വത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദിഷ്ഠിരനും നടത്തിയ സംഭാഷണത്തിൽ സാംഭരായണി വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം എന്ന പേരിലുള്ള നൂറിനെട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നക്ഷത്രപുരുഷവ്രതവര്ണനമ് കര്മണാ ജായതേ കേന തന്മമാഖ്യാതുമര്ഹസി
നക്ഷത്രപുരുഷ വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം. ഏത് കര്മ്മം കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ ജനനം സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് ദയവായി എന്നോട് പറയണം.
സുരൂപാണാം സുഗാത്രാണാം സുവേഷാണാം തഥൈവ ച
ശരീരസൗന്ദര്യവും നല്ല ആകൃതിയും മനോഹരമായ വസ്ത്രധാരണമുമുള്ളവരുടെ
സമസ്തൈഃ ശോഭനൈരംഗൈര്നരാഃ കേചിദ്യദൂത്തമ
എല്ലാ അവയവങ്ങളും മനോഹരമായിട്ടും ചില പുരുഷന്മാർ ഉത്തമരല്ല
നരാണാം യോഷിതാം ചൈവ സമസ്താങ്ഗഃ സുരൂപതാ
പുരുഷന്മാരിലും സ്ത്രീകളിലും മുഴുവൻ അവയവങ്ങളിലുമുള്ള സൗന്ദര്യം
ലാവണ്യഗതിവാക്യാനി സതി രൂപേ മഹാമതേ
മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, സൗന്ദര്യത്തോടൊപ്പം ലാവണ്യവും നടപ്പിലും സംസാരത്തിലും കാണപ്പെടുന്നു.
വാക്യലാവണ്യസംസ്കാരവിലാസലലിതാ ഗതിഃ
വാക്കിന്റെ ലാവണ്യം, സംസ്കാരം, സൗമ്യത, ആകർഷകമായ നടപ്പ്
രൂപകാരണഭൂതായ കര്മണാ പ്രയതോ ഭവേത്
സൗന്ദര്യത്തിന് കാരണമാകുന്ന കര്മ്മം ചെയ്യാൻ ഒരാൾ പരിശ്രമിക്കണം.
കഥയാമി യഥാപ്രോക്തം വരിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ
ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ മഹാത്മാവ് പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ പറയാം.
വശിഷ്ഠമൃഷിമാസീനം സപ്തര്ഷിപ്രവരം ദ്വിജമ്
ഏഴു മഹർഷിമാരിൽ പ്രധാനിയായ വസിഷ്ഠമുനി അവിടെയിരുന്നു.
തസ്യാസ്തു പരിപൃച്ഛന്ത്യാ ജഗാദ മുനിസത്തമഃ 4.108.
അവൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ ആ മഹാമുനി അവളോട് പറഞ്ഞു.
സുരൂപതാ നൃണാം യേന യോഷിതാം ചോപജായതേ
പുരുഷന്മാരിലും സ്ത്രീകളിലും സൗന്ദര്യം എങ്ങനെ ജനിക്കുന്നു എന്നത്
അനഭ്യര്ച്യ തു ഗോവിംദമനാരാധ്യ ച കേശവമ്
ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കാതെയും കേശവനെ വന്ദിക്കാതെയും
തസ്മാദാരാധനീയോഽഗ്രേ വിഷ്ണുരേവ യശസ്വിനി
അതുകൊണ്ട്, മഹത്വമുള്ളവളേ, ആദ്യം വിഷ്ണുവിനെ തന്നെ ആരാധിക്കണം.
യസ്തു വാഞ്ഛതി ധര്മജ്ഞേ രൂപം സര്വാംഗസുന്ദരമ്
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവളേ, ആരെങ്കിലും എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായ സൗന്ദര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ
സുസ്നാതഃ പ്രയതാഹാരഃ സംപൂജയതി യോഽച്യുതമ്
ശുദ്ധമായി കുളിച്ച്, അഹാരം ശുദ്ധമാക്കി, ആരെങ്കിലും അച്യുതനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ,
യോഷിതാ ഹി പരം രൂപമിച്ഛന്ത്യാ ജഗതഃ പതിഃ
ഒരു സ്ത്രീക്ക് പരമമായ സൗന്ദര്യം ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, ലോകത്തിന്റെ നാഥനായ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കണം.
മുനേ യേന വിധാനേന തന്മമാഖ്യാതുമര്ഹസി
മഹർഷേ, ഇത് എങ്ങനെ ചെയ്യണമെന്ന് ദയവായി എനിക്ക് വിശദമായി പറയണം.
യഥാ കുര്വീത രൂപാര്ഥം തന്നിശാമയ തത്ത്വതഃ
സൗന്ദര്യത്തിനായി എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കണം എന്നത് നീ സത്യമായി കേൾക്കുക.
നക്ഷത്രമേകമേകം വൈ സ്നാതഃ സമ്യഗുപോഷിതഃ
ശരിയായി കുളിച്ച് ഉപവാസം പാലിച്ചശേഷം, ഓരോ നക്ഷത്രത്തെയും ഓരോന്നായി ആരാധിക്കണം.
മൂലേ പാദൌ തഥാ ജംഘേ രോഹിണ്യാമര്ചയേച്ഛുഭേ 4.108.
മൂല നക്ഷത്രത്തിൽ, കാലുകളും കാൽമുട്ടുകളും രോഹിണിയിൽ ശുഭമായി ആരാധിക്കണം.
ഫാല്ഗുനീദ്വിതയേ ഗുഹ്യം കൃത്തികാസു തഥാ കടിമ്
രണ്ടു ഫാൽഗുനി നക്ഷത്രങ്ങളിൽ രഹസ്യഭാഗങ്ങൾ; കൃത്തി നക്ഷത്രങ്ങളിൽ കുഴങ്കാലുകളും ആരാധിക്കണം.
അനുരാധാസൂരഃ പൃഷ്ഠം ധനിഷ്ഠാസ്വഭിപൂജയേത്
അനുരാധയിലും സൂരയിലും പിൻഭാഗം; ധനിഷ്ഠയിൽ അതനുസരിച്ച് ആരാധിക്കണം.
പുനര്വസാവംഗുലീശ്ച ആശ്ലേഷാസു തഥാ നഖാന്
പുനർവസുവിൽ വിരലുകൾ; ആശ്ലേഷയിൽ അതുപോലെ നഖങ്ങൾ ആരാധിക്കണം.
പുഷ്യേ മുഖം തഥാ സ്വാതൌ ദശനാനഭിപൂജയേത്
പുഷ്യയിൽ വായും, സ്വാതിയിൽ പല്ലുകളും ആരാധിക്കണം.
മൃഗോത്തമാംഗേ നയനേ പൂജയേദ്ഭക്തിതഃ ശുഭേ
മൃഗശിരയിൽ, ഉത്തമമായ കണ്ണുകൾ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം, ശുഭേ.
സംപൂജനീയാ വിദ്വദ്ഭിരാര്ദ്രായാം ച ശിരോരുഹാഃ
പണ്ഡിതന്മാർ അർദ്രയിൽ തലമുടി ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം.